Ογδόντα ένα χρόνια πέρασαν από τότε που η καρδιά του ελληνισμού έπαψε να χτυπά στη Μικρά Ασία. Η κασετίνα αυτή έρχεται να τιμήσει την επέτειο αυτή, ανθολογώντας στιγμιότυπα από τη δισκογραφία της σμυρναίικης μουσικής, όπως αυτή αποτυπώθηκε στη Σμύρνη και στην Πόλη, στην Αθήνα και στην Αμερική.
Ο πρώτος από τους δίσκους περιλαμβάνει ηχογραφήσεις που έγιναν από το 1907 έως το 1922 στη Σμύρνη και στην Πόλη, κάτω από πρωτόγονες συνθήκες ηχογράφησης. Ο ήχος μεταβιβαζόταν στην κέρινη πλάκα μέσα από ένα χωνί, ενώ το «στούντιο» ήταν κάποια αίθουσα ξενοδοχείου, όπου και εγκαθίστατο το περιοδεύον ηχοληπτικό συνεργείο. Παρ’ όλα αυτά, οι ηχογραφήσεις ακούγονται σε ικανοποιητικό βαθμό (καλύτερα από ανάλογες εκδόσεις του παρελθόντος) χάρη στη μεθοδική αποθορυβοποίηση, η οποία, όμως, σέβεται τον αρχικό ήχο του δίσκου. Ακούστε τις περίφημες «Εστουδιαντίνες» (ορχήστρες με μαντολίνα, σαντούρια, βιολιά και άλλα όργανα) να σχοινοβατούν ανάμεσα σε Ανατολή και Δύση…
Στο δεύτερο δίσκο το σκηνικό έχει αλλάξει. Πρόκειται για ηχογραφήσεις που έχουν γίνει στην Αθήνα. Δεν ακούγονται πλέον οι κοσμοπολίτικες «Εστουδιαντίνες» με το δυτικό τους προσανατολισμό, αλλά επώνυμες συνθέσεις και λαϊκά κομμάτια της Σμύρνης, τα οποία κυριαρχούν στη δισκογραφία έως το 1937 περίπου. Ακούστε τον «Μπέικο», την «Γκαρσόνα» αλλά και τους αμανέδες, που συμπυκνώνουν τον καημό και τη νοσταλγία μιας ολόκληρης γενιάς.
Ο τρίτος δίσκος, τέλος, περιλαμβάνει ηχογραφήσεις που έγιναν στην Αμερική από το 1919 έως το 1939. Μπορούμε, κατά προσέγγιση, να τις χωρίσουμε σε τρεις «ομάδες»: Αυτές που έγιναν πριν από την Καταστροφή, παράλληλα με εκείνες της Σμύρνης, εκείνες που έγιναν μετά την Καταστροφή, παράλληλα με το ρεύμα της Αθήνας και, τέλος, τις ύστερες, που έγιναν κατά τη δεκαετία του ’50. Το ευτυχές με τις ηχογραφήσεις της Αμερικής ήταν ότι δεν είχαν να αντιμετωπίσουν τη μεταξική λογοκρισία… Ακούστε τις -θεατρικής εκφραστικότητας- ηχογραφήσεις της Μαρίκας Παπαγκίκα και του Τέτου Δημητριάδη, καθώς και αυτές του Γιώργου Κατσαρού, που παραπέμπει (στις εδώ ηχογραφήσεις) στο ύφος του «μουρμούρικου» ρεμπέτικου.
Μια ιδιαίτερα σημαντική ανθολογία, με αξιόλογο πληροφοριακό υλικό για τις ηχογραφήσεις και τους συντελεστές τους. Μια καλή ευκαιρία για να μάθουμε «από πρώτο χέρι» αυτό που έκανε τη Σμύρνη «μουσικομάνα της Ανατολής»…

Ειδήσεις Σήμερα: