Τουρκία & Βαλκάνια

Σε συνάντηση κορυφής έχει μετεξελιχθεί το συνέδριο για την απασχόληση των νέων στην Ευρώπη που διοργανώνει την Τετάρτη η γερμανική καγκελαρία στην πρωτεύουσα, με αρχηγούς κρατών -ανάμεσά τους και ο έλληνας πρωθυπουργός- να δίνουν το «παρών» μεταξύ υπουργών Εργασίας. Διακηρυγμένος στόχος του συνεδρίου είναι η ανταλλαγή «βέλτιστων πρακτικών» από τις εμπειρίες στις διαφορετικές ευρωπαϊκές χώρες με στόχο την προώθηση της απασχόλησης των νέων.

Η Ουάσινγκτον υπογραμμίζει πως η μόνη διέξοδος της Αιγύπτου από την τωρινή κρίση μπορεί να είναι πολιτική, καλώντας επίσης τον πρόεδρο Μοχάμεντ Μόρσι να κάνει «βήματα που δείχνουν πως τα αιτήματα των διαδηλωτών βρίσκουν ανταπόκριση». Οι ΗΠΑ, τόνισε ο Μπαράκ Ομπάμα, «είναι προσηλωμένες στη δημοκρατική διαδικασία στην Αίγυπτο και δεν υποστηρίζουν κανένα μεμονωμένο κόμμα ή ομάδα».

Κλιμακώνεται σε επικίνδυνο σημείο η έκρυθμη πολιτική κατάσταση στην Αίγυπτο: Ο πρόεδρος Μοχάμεντ Μόρσι απορρίπτει το τελεσίγραφο του στρατού ουσιαστικά να παραιτηθεί εντός 48ωρου λέγοντας πως θα συνεχίσει τη δική του πορεία για να επιτευχθεί «εθνική συμφιλίωση». Παραιτήθηκε ο υπουργός Εξωτερικών. Νέο πλήγμα στον Μόρσι από τη Δικαιοσύνη, με τον Ανώτατο Δικαστήριο να κρίνει νόμιμη -σύμφωνα με αναφορές- την απομάκρυνση του γενικού εισαγγελέα που είχε ο ίδιος διορίσει.

Αίτημα για χορήγηση ασύλου υπέβαλε, από το αεροδρόμιο της Μόσχας, σε πλήθος ευρωπαϊκών χωρών ο Έντουαρντ Σνόουντεν -ανάμεσά τους η Γερμανία, η Γαλλία, η Φινλανδία, η Αυστρία, η Ολλανδία, η Νορβηγία, η Ιταλία και η Ισπανία. Ο νεαρός τεχνικός έχει επίσης ζητήσει άσυλο από αρκετές χώρες της νότιας Αμερικής αλλά και από τη Ρωσία και την Κίνα. Ο Σνόουντεν περιγράφει στις αιτήσεις του τον κίνδυνο δίωξης που αντιμετωπίζει στις ΗΠΑ ενώ στην πρώτη του δήλωση από τη φυγή του κατηγορεί την αμερικανική κυβέρνηση πως εκφοβίζει τις ξένες χώρες για να μην του δοθεί άσυλο.

Την παραίτησή τους υπέβαλαν ο γενικός διευθυντής της τράπεζας του Βατικανού Ior και ο αναπληρωτής του, στη σκιά της σύλληψης του Σικελού ιερέα μονσινιόρ Νούντσιο Σκαράνο υπό το βάρος κατηγοριών ότι επιχειρούσε να μεταφέρει παράνομα 20 εκατ. ευρώ από την Ελβετία στην Ιταλία.

Γιατί εκπλήσσεστε;... Αυτό ρωτά εμμέσως πλην σαφώς ο Μπαράκ Ομπάμα την Ευρώπη εν μέσω του πανδαιμόνιου που έχουν προκαλέσει οι αποκαλύψεις για την έκταση των παρακολουθήσεων της NSA. «Εάν δεν ήταν έτσι, τότε δεν θα υπήρχε λόγος ύπαρξης για μία υπηρεσία πληροφοριών» δηλώνει ο Αμερικανός πρόεδρος, επισημαίνοντας ότι είναι ανάλογη η δράση των υπηρεσιών πληροφοριών ανά τον κόσμο. Ωστόσο, διαβεβαιώνει τους Ευρωπαίους εταίρους του ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα παράσχουν όλες τις πληροφορίες που ζητούν.

Αίτημα χορήγησης πολιτικού ασύλου στη Ρωσία υπέβαλε ο Έντουαρντ Σνόουντεν, ο οποίος παραμένει εδώ και μία εβδομάδα «μετέωρος» στη ζώνη τράνζιτ του αεροδρομίου της Μόσχας εν μέσω διπλωματικής διελκυστίνδας και ενός σκανδάλου αποκαλύψεων που γιγαντώνεται. Η πληροφορία γίνεται γνωστή μετά τη δήλωση Πούτιν ότι ο Σνόουντεν μπορεί να παραμείνει στη Ρωσία υπό τον όρο ότι θα σταματήσει τις διαρροές που βλάπτουν τις ΗΠΑ. «Όσο παράξενο κι αν ακούγεται αυτό από το δικό μου στόμα» όπως έσπευσε να προσθέσει... Συνολικά σε 15 χώρες απευθύνεται για άσυλο το «βαθύ λαρύγγι» της NSA.

Με πλαστικό χρήμα, αντί για μετρητά, επιταγές, ή έστω κατάθεση στο λογαριασμό τους, πληρώνονται, χωρίς να έχουν πολλά περιθώρια επιλογής, όλο και περισσότεροι αμερικανοί εργαζόμενοι, κυρίως ωρομίσθιοι και γενικά χαμηλόμισθοι. Οι κάρτες, που λειτουργούν σαν χρεωστικές, έχουν υψηλές προμήθειες για σχεδόν κάθε συναλλαγή, οι οποίες περιορίζουν ακόμα περισσότερο το ήδη πενιχρό εισόδημα των εργαζομένων.

Για τους μετανάστες που έχασαν τη ζωή τους στη θάλασσα προσπαθώντας να φθάσουν στον «παράδεισο» της Ευρώπης θα προσευχηθεί ο Πάπας Φραγκίσκος σε επίσκεψή του την προσεχή Δευτέρα στη Λαμπεντούζα, την οποία επιλέγει για το πρώτο του ταξίδι επί ιταλικού εδάφους στέλνοντας ηχηρό μήνυμα αλληλεγγύης στους πρόσφυγες. Ο ποντίφικας θα συναντηθεί με μετανάστες που φθάνουν εδώ και χρόνια κατά δεκάδες χιλιάδες στη νότια ιταλική νήσο αναζητώντας ένα καλύτερο αύριο.

Εξηγήσεις ζητούν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση μετά τις αποκαλύψεις των παρακολουθήσεων από τη NSA σε διπλωματικές αποστολές χωρών τους αλλά και στην αποστολή της ΕΕ στην Ουάσινγκτον. Οι παρακολουθήσεις απειλούν να παγώσουν πριν καν αρχίσει την μακρά διαδικασία για τη συμφωνία εμπορίου αλλά, πολύ περισσότερο από αυτό, μπορεί να υπονομεύσουν την στενή σχέση και τη συμμαχία των δύο πλευρών.

Επιβεβαιώνοντας τον βαρύνοντα πολιτικά ρόλο του στην Αίγυπτο, ο στρατός έδωσε διορία 48 ωρών στον πρόεδρο Μόρσι «να ακούσει τα αιτήματα του λαού», παίρνοντας εμμέσως αλλά πολύ καθοριστικά θέση υπέρ των διαδηλωτών. Σε αντίθετη περίπτωση, ο στρατός διαμηνύει ότι θα εφαρμόσει τον δικό του «οδικό χάρτη» για το μέλλον της χώρας. Αρνείται ότι η στάση του ισοδυναμεί με πραξικόπημα και υποστηρίζει ότι ανταποκρίνεται «στον παλμό των αιγυπτιακών δρόμων». Τεταμένο το πολιτικό κλίμα μετά τις διαδηλώσεις με 16 νεκρούς σε όλη τη χώρα.

Ο ηγέτης των Πρασίνων στη Γερμανία πρότεινε η Ευρώπη να προσφέρει ασφαλές καταφύγιο στον Έντουαρντ Σνόουντεν, τον πρώην συνεργάτη της NSA, οι αποκαλύψεις του οποίου σχετικά με την έκταση των αμερικανικών προγραμμάτων παρακολούθησης έχουν προκαλέσει την οργή των συμμάχων των ΗΠΑ.

Επιμένει η Γερμανία στην καταγγελία του -όπως το χαρακτηρίζει- ψυχροπολεμικού κλίματος που προκαλούν οι αποκαλύψεις για την παρακολούθηση των διπλωματικών δραστηριοτήτων της ΕΕ αλλά και μεμονωμένων χωρών από την NSA. Την ίδια ώρα η Ουάσινγκτον, διά του υπουργού Εξωτερικών Τζον Κέρι επί της ουσίας δικαιολογεί τις δραστηριότητες στο πλαίσιο προστασίας της εθνικής ασφάλειας.

Με εορτασμούς και την παρουσία υψηλών προσκεκλημένων στο Ζάγκρεμπ μπαίνει η Κροατία στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σε μία συγκυρία δύσκολη τόσο για την ΕΕ των «28», πλέον, όσο και για την ίδια τη χώρα -που βρίσκεται στον πέμπτο χρόνο ύφεσης. Η ένταξη «είναι προς όφελος της Κροατίας, προς όφελος της Ευρώπης και κυρίως προς όφελος των Κροατών» είπε ο πρόεδρος της Κομισιόν στις εκδηλώσεις στο Ζάγκρεμπ.

Στα κεντρικά γραφεία των Αδελφών Μουσουλμάνων στο Κάιρο εισέβαλαν διαδηλωτές εναντίον του αιγύπτιου προέδρου Μόρσι, πετώντας έπιπλα από τα παράθυρα και βάζοντας φωτιά. Την ίδια στιγμή, το κίνημα «Ταραμούντ» (Επανάσταση), που έχει μπει στην πρώτη γραμμή των διαδηλώσεων εναντίον του αιγύπτιου προέδρου, κάλεσε τον Μόρσι να παραιτηθεί μέχρι το απόγευμα της Τρίτης ή να βρεθεί αντιμετώπος με «απόλυτη πολιτική ανυπακόη» στους δρόμους της χώρας. Η ομάδα είχε υποστηρίξει πως έχει μαζέψει 22 εκατομμύρια υπογραφές πολιτών που ζητούν την αποχώρηση του Μόρσι.

Το χρίσμα της κεντροαριστεράς για τις προεδρικές εκλογές της Χιλής στις 17 Νομεβρίου κέρδισε η Μιτσέλ Μπατσελέτ, πρώην πρόεδρος της χώρας, επικρατώντας με 73% έναντι των υπόλοιπων διοεκδικητών. Στο μπλοκ της κεντροδεξιάς επικράτησε ο πρώην υπουργός Οικονομικών Πάμπλο Λογκέιρα, με 51%.

Σχετικά μικρής έκτασης συμπλοκές με την αστυνομία σημειώθηκαν στη νέα διαδήλωση που «συνόδευσε» τον τελικό του Confederations Cup στη Βραζιλία: Η αστυνομία έκανε χρήση δακρυγόνων για να διαλύσει το πλήθος που είχε συγκεντρωθεί στην περίμετρο περίφραξης του σταδίου Μαρακάνα για τον τελικό του πρωταθλήματος -η ακριβή διοργάνωση του οποίου είναι ένα από τα σημεία στα οποία στράφηκε η οργή του δρόμου. Απέφυγε τελικά η πρόεδρος της χώρας Ντιούλμα Ρούσεφ να παραστεί στο στάδιο.

Μετά τις αποκαλύψεις του Spiegel πως η αμερικανική NSA παρακολουθούσε τη διπλωματική αντιπροσωπεία της ΕΕ στις ΗΠΑ, ο Guardian επιστρέφει για να αναφέρει πως η υπηρεσία είχε βάλει στο στόχαστρο και πρεσβείες μεμονωμένων ευρωπαϊκών χωρών -ανάμεσά τους και η ελληνική, μαζί με τη γαλλική και την ιταλική. Όσον αφορά τη Γερμανία, ναι μεν η πρεσβεία φαίνεται να απουσιάζει από τη λίστα, αλλά σύμφωνα με το Spiegel παρακολουθούνταν εκατομμύρια τηλεφωνικές και ηλεκτρονικές επικοινωνίες γερμανικών «στόχων» αλλά και «ενδεχομένως και η ίδια η καγκελάριος Μέρκελ».

Επιβεβαιώθηκαν οι χειρότεροι φόβοι για τις συγκεντρώσεις στους δρόμους της Αιγύπτου υπέρ και κατά του προέδρου Μόρσι, με τις διαδηλώσεις και τις συγκρούσεις των δύο «στρατοπέδων» στους δρόμους να καταλήγουν στον θάνατο τουλάχιστον επτά ατόμων και των τραυματισμό εκατοντάδων. Δύο από τους νεκρούς πυροβολήθηκαν κατά τη διάρκεια επίθεσης στα κεντρικά των Αδελφών Μουσουλμάνων στο Κάιρο.

Ολόκληρο το κλιμάκιο 19 ειδικά εκπαιδευμένων πυροσβεστών που επιχειρούσε για την κατάσβεση ενός από τα πύρινα μέτωπα στην Αριζόνα βρήκε τραγικό θάνατο, όταν εγκλωβίστηκε από τις φλόγες και αναγκάστηκε να στήσει καταφύγιο επί τόπου.