Μια ζωή δουλεύοντας: Σε ποια χώρα της ΕΕ περνούν οι άνθρωποι περισσότερα χρόνια ως εργαζόμενοι

Δεν αποτελεί μυστικό ότι πολλές ευρωπαϊκές χώρες αυξάνουν το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης, ενώ παράλληλα αυξάνεται και η αναμενόμενη διάρκεια της επαγγελματικής ζωής.

Πρόκειται για ένα ζήτημα που έχει πυροδοτήσει διαμαρτυρίες σε ολόκληρη την ήπειρο τα τελευταία χρόνια: η Γαλλία έγινε γνωστή για τις μαζικές, πανεθνικές διαδηλώσεις και απεργίες που ξέσπασαν το 2023, αφού η τότε πρωθυπουργός Ελίζαμπεθ Μπορν προσπάθησε να αυξήσει την ηλικία συνταξιοδότησης από τα 62 στα 64 έτη.

Η μεταρρύθμιση ψηφίστηκε από το κοινοβούλιο, αλλά η Εθνοσυνέλευση αποφάσισε αργότερα, το 2025, να αναβάλει την εφαρμογή της έως το 2028, μετά τις επόμενες προεδρικές εκλογές στη Γαλλία, προκειμένου να αποφευχθεί μια νέα πτώση της κυβέρνησης.

Στη Ρουμανία, η κυβέρνηση αυξάνει την ηλικία συνταξιοδότησης των γυναικών από τα 63 στα 65 έως το 2035, ώστε να εξισωθεί με εκείνη των ανδρών, στο πλαίσιο ευρύτερων συνταξιοδοτικών μεταρρυθμίσεων. Επίσης, αυξάνει σταδιακά την ηλικία συνταξιοδότησης των δικαστών και των εισαγγελέων στα 65 έτη — επί του παρόντος, μπορούν να συνταξιοδοτηθούν το νωρίτερο στα τέλη της δεκαετίας των 40, ανάλογα με τη διάρκεια της υπηρεσίας τους.

Το κοινοβούλιο της Δανίας ψήφισε επίσης νόμο που αυξάνει την ηλικία συνταξιοδότησης για την κρατική σύνταξη στα 70 έτη έως το έτος 2040, σε μια προσπάθεια να τη συνδέσει με το αυξανόμενο προσδόκιμο ζωής, καθιστώντας την μία από τις υψηλότερες ηλικίες συνταξιοδότησης στην Ευρώπη.

Παράλληλα με αυτά τα μέτρα, σύμφωνα με το euronews, αυξάνεται επίσης η αναμενόμενη διάρκεια της επαγγελματικής ζωής σε ολόκληρη την ΕΕ.

Συγκεκριμένα, η αναμενόμενη μέση διάρκεια της επαγγελματικής ζωής για άτομα ηλικίας 15 ετών και άνω στην ΕΕ έφτασε τα 37,5 έτη το 2025, σύμφωνα με την Eurostat. Ο αριθμός αυτός παρουσιάζει αύξηση από τα 37,2 έτη το 2024 και τα 35,2 έτη το 2016.

Ο δείκτης της Eurostat εκτιμά πόσα χρόνια μπορεί να αναμένεται να περάσει ένας 15χρονος στο εργατικό δυναμικό υπό τις τρέχουσες συνθήκες. Περιλαμβάνει περιόδους τόσο απασχόλησης όσο και ανεργίας και δεν αποτελεί μέτρο της ηλικίας συνταξιοδότησης ή του χρόνου που θα πρέπει να εργάζονται οι άνθρωποι.

Ωστόσο, υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των χωρών της ΕΕ και φαίνεται να υπάρχει ένα χάσμα μεταξύ Βορρά και Νότου.

Σε επτά χώρες της ΕΕ, οι εργαζόμενοι αναμένεται να παραμείνουν σε μια θέση εργασίας για 40 έτη ή περισσότερο: αυτό ισχύει για την Ολλανδία (44), τη Σουηδία (43,3), τη Δανία (42,6), την Εσθονία (41,5), την Ιρλανδία (40,7), τη Γερμανία (40,2) και τη Φινλανδία (40,1).

Κάπου στη μέση βρίσκεται η Ελλάδα, όπου η αναμενόμενη διάρκεια της επαγγελματικής ζωής είναι περίπου 35 χρόνια, τουλάχιστον σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία.

Στο αντίθετο άκρο του πίνακα, η Ρουμανία (32,7), η Ιταλία (33) και η Βουλγαρία (34,6) παρουσιάζουν τη μικρότερη μέση διάρκεια επαγγελματικής ζωής.

Ποια είναι η διαφορά μεταξύ ενός Ολλανδού και μιας Ιταλίδας;

Υπάρχει επίσης ένα αξιοσημείωτο χάσμα μεταξύ των φύλων μεταξύ των πολιτών της ΕΕ, καθώς οι άνδρες (39,5) αναμένεται να εργαστούν κατά μέσο όρο περίπου τέσσερα χρόνια περισσότερο από τις γυναίκες (35,4).

Οι άνδρες στην Ολλανδία (45,9), τη Σουηδία, τη Δανία (και οι δύο 44,5) και την Ιρλανδία (43,4) έχουν τη μεγαλύτερη διάρκεια επαγγελματικής ζωής. Η μικρότερη αναμενόμενη διάρκεια επαγγελματικής ζωής για τους άνδρες παρατηρείται στη Βουλγαρία (35,9 έτη), τη Ρουμανία (36,0) και την Κροατία (36,3), σύμφωνα με την Eurostat.

Εν τω μεταξύ, οι γυναίκες εργάζονται περισσότερο στη Σουηδία (42,3 έτη), τις Κάτω Χώρες (41,9) και την Εσθονία (41,8), ενώ εκείνες με τη συντομότερη επαγγελματική ζωή στην ΕΕ είναι οι γυναίκες στην Ιταλία (28,4), τη Ρουμανία (29,1) και την Ελλάδα (31,8).

Η Eurostat επισημαίνει ότι τα στοιχεία αυτά δεν αντανακλούν τις νόμιμες ηλικίες συνταξιοδότησης, τους πολιτικούς στόχους ή οποιοδήποτε κανονιστικό μέτρο σχετικά με το πόσο καιρό πρέπει ή θα έπρεπε να εργάζονται οι άνθρωποι. Αντίθετα, περιγράφουν τα παρατηρούμενα πρότυπα συμμετοχής στην αγορά εργασίας.

Παρ’ όλα αυτά, είναι αλήθεια ότι οι ευρωπαϊκές χώρες αντιμετωπίζουν γενικευμένες δημογραφικές πιέσεις, ιδίως λόγω του αυξημένου προσδόκιμου ζωής και των χαμηλότερων ποσοστών γεννήσεων.

Μπροστά σε αυτή την πραγματικότητα, οι κυβερνήσεις καταφεύγουν όλο και περισσότερο σε μη δημοφιλή μέτρα, όπως η αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης, η μείωση των επιλογών πρόωρης συνταξιοδότησης και η αύξηση των συνταξιοδοτικών εισφορών, προκειμένου να προσπαθήσουν να αντιμετωπίσουν την πίεση στα συστήματα κοινωνικής πρόνοιας και υγειονομικής περίθαλψης.