Haaretz: Ξεχάστε το απαρτχάιντ. Το Ισραήλ διαπράττει εγκλήματα διαφορετικού είδους

Σκληρή κριτική στο κράτος του Ισραήλ για τις πρακτικές του τόσο στη Δυτική Όχθη και τη Γάζα εναντίον των Παλαιστινίων, αλλά και στο Λίβανο ο αρθρογράφος της εφημερίδας Haaretz, Σβι Μπάρελ.

Όπως σημειώνει δε σε άρθρο του με τίτλο «Ξεχάστε το απαρτχάιντ. Το Ισραήλ διαπράττει εγκλήματα εντελώς διαφορετικού είδους» Αυτό που κάνει ο ισραηλινός στρατός στη Γάζα και στο Λίβανο και τα όσα επιτρέπει να λαμβάνουν χώρα στη Δυτική Όχθη από τους εκπροσώπους της κυβέρνησης δεν είναι «βίαια περιστατικά», αφού «οπουδήποτε αλλού, θα θεωρούνταν εγκλήματα πολέμου ή εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας».

Ο τυπικός όρος «απαρτχάιντ»

Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά το άρθρο:

Ο δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου Άλεξ Στάιν έχει δίκιο. «Η λέξη “απαρτχάιντ” έχει μια πολύ σαφή συνήχηση – τα κράτη του απαρτχάιντ δεν πρέπει να υπάρχουν», σχολίασε κατά τη διάρκεια ακροαματικής διαδικασίας, στην οποία ο ίδιος και οι συνάδελφοί του δικαστές Γιαέλ Βίλνερ και Ρουθ Ρόνεν απέρριψαν αίτηση που είχαν υποβάλει ανθρωπιστικές οργανώσεις κατά της απαγόρευσης που τους επέβαλε το Ισραήλ λόγω των δραστηριοτήτων τους στη Γάζα και στη Δυτική Όχθη.

Ο Στάιν παρουσιάζει ένα βάσιμο επιχείρημα. Ένα κράτος απαρτχάιντ δεν είναι νόμιμο, και όποιος κατηγορεί το Ισραήλ ότι είναι τέτοιο, απορρίπτει το δικαίωμά του να υπάρχει. Μπορούν λοιπόν όσοι αρνούνται το δικαίωμά του να υπάρχει να διεκδικούν δικαιώματα από αυτό;

Όμως ο Στάιν βρίσκει μια εύκολη διέξοδο προσκολλώμενος στον τυπικό όρο. Διότι, ακόμη και αν παραλείψουμε να προσαρμόσουμε τον όρο ώστε να αντικατοπτρίζει με μεγαλύτερη ακρίβεια τις ισραηλινές πρακτικές στα κατεχόμενα εδάφη, μπορούμε να υποθέσουμε ότι τουλάχιστον συμφωνεί ότι το Ισραήλ είναι κατοχική δύναμη – και ότι, ως τέτοια, υπόκειται στο διεθνές δίκαιο και στις συνθήκες τις οποίες έχει υπογράψει. Οι συνθήκες αυτές υποχρεώνουν το κράτος να διασφαλίζει την ασφάλεια, την υγεία και την ευημερία του κατεχόμενου πληθυσμού.

Το Ισραήλ δεν σέβεται το διεθνές δίκαιο

Ωστόσο, εδώ και αρκετό καιρό, το Ισραήλ δεν θεωρεί ότι έχει την υποχρέωση να τηρεί το διεθνές δίκαιο. Στην πράξη, θεωρεί τα εδάφη «αμφισβητούμενα» και όχι «κατεχόμενα».

Στη Δυτική Όχθη, η κυβέρνηση έχει παραχωρήσει σε ένοπλες συμμορίες την άδεια και την εξουσία να εκδιώκουν Παλαιστινίους, να διαλύουν βίαια τις κοινότητές τους, να καταλαμβάνουν ιδιωτική γη, να καίνε σπίτια και να πυροβολούν αμάχους, καθώς και να τους φυλακίζουν στα ίδια τους τα σπίτια, ενώ παράλληλα χρησιμοποιεί ουσιαστικά τις Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις (IDF)  σαν να ήταν ιδιωτική εταιρεία ασφαλείας. Αυτό δεν είναι απαρτχάιντ – είναι απλώς μια χρόνια παραβίαση του διεθνούς δικαίου.

Ζώνη κατοχής ο νότιος Λίβανος

Όπως και στη Δυτική Όχθη, ο νότιος Λίβανος εξελίσσεται ραγδαία σε μια ζώνη κατοχής χωρίς νόμους, της οποίας ο έλεγχος στερείται σκοπού. Ο πόλεμος κατά της Χεζμπολάχ έχει παγώσει από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, αλλά η καταστροφή τύπου Γάζας δεν έχει σταματήσει.

Η ανατριχιαστική αναφορά του Γιανίβ Κουμπόβιτς, η οποία βασίζεται σε ενημέρωση από αξιωματικούς στο Λίβανο, δείχνει ότι ο στόχος της παραμονής στη χώρα περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την καταστροφή περίπου του 70% των κτιρίων σε 35 χωριά που έχουν χαρακτηριστεί ως «υποδομή τρομοκρατίας», συμπεριλαμβανομένων κατοικιών που «απλώς βρίσκονται κοντά σε ένα σημείο όπου έχουν εντοπιστεί τρομοκράτες».

Σύμφωνα με την έκθεση, «οι στρατιώτες αναγκάζονται να στέκονται σε εκτεθειμένα σημεία για πολλές ώρες, προκειμένου να φυλάσσουν μπουλντόζες και τρακτέρ που ισοπεδώνουν το ένα σπίτι μετά το άλλο, για να εκπληρώσουν τις ποσοστώσεις καταστροφής των υποδομών».

Πρόκειται για έδαφος υπό ισραηλινό έλεγχο, το οποίο όμως η χώρα αντιμετωπίζει ως ουδέτερη ζώνη – που δεν ανήκει στο κράτος του Λιβάνου – και, ως εκ τούτου, ως περιοχή όπου όλα επιτρέπονται. Και εδώ, βεβαίως, δεν υπάρχει κανένα απαρτχάιντ, επειδή δεν υπάρχει κανείς στον οποίο να επιβληθεί. Πάνω από 1,25 εκατομμύρια Λιβανέζοι έχουν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους. Είναι αμφίβολο αν οι περισσότεροι από αυτούς θα μπορέσουν να επιστρέψουν, διότι ακόμη και αν υλοποιηθεί το σχέδιο για την ανάπτυξη του λιβανικού στρατού, το Ισραήλ έχει ήδη καταστήσει σαφές ότι δεν έχει καμία πρόθεση να αποσυρθεί.

Και όπως συμβαίνει στον νότιο Λίβανο, έτσι και στα κατεχόμενα τμήματα της Συρίας, τα οποία έχουν μετατραπεί σε πεδίο δράσης όπου απουσιάζουν το διεθνές δίκαιο και οι υποχρεώσεις μιας κατοχικής δύναμης.

Η αποτυχία των αιτούντων

Τρομοκρατημένος από τον χαρακτηρισμό του Ισραήλ ως κράτους απαρτχάιντ, ο Στάιν κατέφυγε σε μια «ασφαλή ζώνη», δηλώνοντας ότι «το Ισραήλ μπορεί να επικριθεί για βίαια περιστατικά». Ωστόσο, δεν θα μπορούσε να υπάρχει πιο κενός ορισμός για μια σκόπιμη, συστηματική πολιτική βίας εκ μέρους ενός κράτους και των εξουσιοδοτημένων αντιπροσώπων του.

Εδώ έγκειται η αποτυχία των αιτούντων, οι οποίοι εμμένουν στον ισχυρισμό περί απαρτχάιντ και, ως εκ τούτου, ορίζουν την κατοχή ως ανθρωπιστικό πρόβλημα ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ισότητας ενώπιον του νόμου. Είναι σαν να λένε ότι μόνο αν οι Παλαιστίνιοι μπορούσαν να χτίζουν σπίτια όπως επιθυμούν, αν τα οδοφράγματα αφαιρούνταν και αν οι άρρωστοι και οι τραυματίες από τη Γάζα μπορούσαν να λάβουν ιατρική περίθαλψη στο Ισραήλ, τότε η κατοχή θα ήταν νόμιμη.

Εγκλήματα πολέμου

Αυτό που κάνει ο ισραηλινός στρατός στη Γάζα και στο Λίβανο, ενώ επιτρέπει στους εκπροσώπους της κυβέρνησης να δραστηριοποιούνται στη Δυτική Όχθη, αποτελεί έγκλημα διαφορετικού είδους. Δεν πρόκειται για «βίαια περιστατικά». Οπουδήποτε αλλού, θα θεωρούνταν εγκλήματα πολέμου ή εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.