Το Ισραήλ κλιμακώνει την προσπάθεια ελέγχου στη Δυτική Όχθη – Θέλει να κατασχέσει αρχαίες στέρνες στη Βηθλεέμ
Ακροδεξιοί πολιτικοί έχουν αποδυθεί σε προσπάθεια εκδίωξης των Παλαιστινίων από τις Στέρνες του Σολομώντα, επικαλούμενοι «ιστορικό δικαίωμα». Στην ουσία του, όμως, το ζήτημα είναι βαθιά πολιτικό.
Καθώς το Ισραήλ και οι έποικοι αυξάνουν την πίεση προς τους Παλαιστινίους, ώστε να αποκτήσουν πλήρη έλεγχο των κατεχόμενων παλαιστινιακών εδαφών, στο προσκήνιο ήρθαν οι αρχαίες δεξαμενές νερού κοντά στη Βηθλεέμ. Γνωστές και ως «Στέρνες του Σολομώντα», χρονολογούνται στον 2ο αιώνα π.Χ.
Τον περασμένο Μάιο, ο ακροδεξιός υπουργός Οικονομικών του Ισραήλ, Μπεζαλέλ Σμότριτς, απείλησε να «ακυρώσει» τις συμφωνίες που επιβεβαίωναν την παλαιστινιακή ιδιοκτησία των Δεξαμενών του Σολομώντα, στη Δυτική Όχθη. Αυτό προβλέπουν οι Συμφωνίες του Όσλο του 1995, που τις ενέταξαν στην ευρύτερη περιοχή της Βηθλεέμ, υπό αστυνομικό και πολιτικό έλεγχο των Παλαιστινίων. Πλέον, το Ισραήλ αμφισβητεί εν γένει τις περιοχές που βρίσκονται στον αποκλειστικό έλεγχο της Παλαιστινιακής Αρχής, παραβιάζοντας τις συμφωνίες. Επιπλέον, αυξάνονται οι φωνές που ζητούν την πλήρη κατάληψή τους από το Ισραήλ, για χάρη των εποίκων, που συνεχίζουν να χτίζουν παράνομους οικισμούς.
Από τον Μάιο, οι Ισραηλινοί έποικοι και τα στρατεύματα έχουν εντείνει την παρουσία τους στην περιοχή.
Στέρνες, όαση δροσιάς
Η κύρια κατασκευή στις δεξαμένες υλοποιήθηκε τον 1ο αιώνα π.Χ. από τους Ρωμαίους, στο πλαίσιο ενός τεράστιου μηχανικού έργου δύο δεξαμενών, υδραγωγείων και σηράγγων για την παροχή νερού στην Ιερουσαλήμ, που βρίσκεται 13 χιλιόμετρα μακριά.
Μια τρίτη δεξαμενή προστέθηκε υπό την οθωμανική κυριαρχία. Την περίοδο της Βρετανικής Εντολής (1923-1948), οι βρετανικές αρχές εκσυγχρόνισαν το σύστημα με μεταλλικούς σωλήνες και αντλίες.
Αν και πλέον δεν χρησιμεύουν για την ύδρευση της Ιερουσαλήμ, έχουν γίνει η κύρια πηγή αναψυχής στην περιοχή. Τις Παρασκευές και τις αργίες, οικογένειες έρχονται από τη Βηθλεέμ, 3,5 χλμ. βορειοανατολικά, για να περάσουν το βράδυ, να κάνουν μπάνιο και πικνίκ.
Μιλώντας στον Guardian, o Μαχμούντ Τζαμπέρ, τοπικός ακτιβιστής, εξηγεί: «Είναι το μόνο μέρος πλέον σε όλη τη Βηθλεέμ που μπορείς να βρεις κάπου να καθίσεις και να απολαύσεις το νερό, τη σκιά, το πράσινο. Και τώρα προσπαθούν να τον κλέψουν».
Επιδρομές με δακρυγόνα
Τον Μάιο, ο Μπεζαλέλ Σμότριτς και ένας επίσης ακροδεξιός Ισραηλινός πολιτικός, ο Ζβι Σουκότ, έβαλαν την αστυνομία να διώξει τους Παλαιστίνιους από την περιοχή. Ήθελαν να βιντεοσκοπηθούν να κολυμπούν στη μεσαία στέρνα.
Watch| Israeli Knesset member Zvi Sukkot stormed the Solomon’s Pools area in the city of Bethlehem, saying that this is a part of the Land of Israel.#Israelpic.twitter.com/lWRvGs1kfp
«Αυτή είναι η γη μας», δήλωσε ο Σμότριτς. Και ο Σουκότ επανέλαβε την έκκλησή του προς το Ισραήλ να καταλάβει την τοποθεσία. Έκτοτε, οι επιδρομές από εποίκους έχουν γίνει πιο συχνές. Στις 10 Ιουλίου Ισραηλινοί στρατιώτες πραγματοποίησαν μια άνευ προηγουμένου επιδρομή, ρίχνοντας δακρυγόνα ενώ παιδιά κολυμπούσαν στις στέρνες.
Όταν επισκέφθηκε τις δεξαμενές τον Μάιο, ο Σμότριτς είπε ότι η παραμονή ενός τόσο «μεγαλοπρεπούς αρχαίου χώρου νερού» υπό παλαιστινιακό έλεγχο ήταν «ένα από τα τρομερά λάθη» των Συμφωνιών του Όσλο. «Εργαζόμαστε σκληρά για να αποκαταστήσουμε την τρομερή ζημιά που προκλήθηκε από την καταστροφή των Συμφωνιών του Όσλο», είπε.
Και δεν είναι ο μόνος. Πολλοί σκληροπυρηνικοί Ισραηλινοί πολιτικοί πιέζουν προς την ίδια κατεύθυνση.
Watch | Israeli Settlement Minister Orit Struk has called for Israeli occupation of the historic Solomon’s Pools area south of Bethlehem, while rejecting the Oslo Accords’ territorial divisions that place the site under Palestinian administration.
Τον κίνδυνο επισήμανε και ο Ισραηλινός αρχαιολόγος, Άλον Αράντ. Ο εκτελεστικός διευθυντής του Emek Shaveh, οργανισμού για την προστασία των αρχαιολογικών χώρων, δήλωσε στον Guardian: «Αυτός ο χώρος μετατρέπεται σε όπλο για να διαβρώσει και ουσιαστικά να ακυρώσει τη συμφωνία του Όσλο».
Και πρόσθεσε: «Υπάρχουν 6.000 αρχαίες τοποθεσίες στη Δυτική Όχθη και μόνο ένα κλάσμα από αυτές αντιπροσωπεύει οποιαδήποτε σύνδεση με την εβραϊκή κληρονομιά».
Large numbers of Israeli settlers stormed the Solomon’s Pools site in the area of Solomon’s Pools. Meanwhile, Israeli forces set up a checkpoint and blocked Palestinian movement toward Artas, south of Bethlehem. pic.twitter.com/aB6rVVhZBv
— Government Communication Center (@pal_gcc_en) May 8, 2026
Κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει εάν και πότε ο ισραηλινός στρατός θα προσπαθήσει να καταλάβει τις Στέρνες του Σολομώντα. Ωστόσο, οι αρχαιολόγοι και οι ντόπιοι Παλαιστίνιοι προετοιμάζονται για περισσότερες εισβολές καθώς πλησιάζουν οι εκλογές του Οκτωβρίου στο Ισραήλ. Ως δικαιολογία για την κατάληψη, οι σκληροπυρηνικοί Ισραηλινοί πολιτικοί προβάλλουν την κατάρρευση του χώρου σε ορισμένα σημεία και την παρουσία κάποιων σκουπιδιών. Λένε ότι η Παλαιστινιακή Αρχή επέτρεψε στις Στέρνες του Σολομώντα να ερειπωθούν.
REPORT: PA NEGLECTED ANCIENT ISRAEL’S SOLOMON’S POOLS — THEN CALLED JEWISH VISITS A THREAT full report in comments According to Lt.-Col. (res.) Maurice Hirsch of the Jerusalem Center for Security and Public Affairs (JCFA) @jerusalemcenter, the PA allowed Solomon’s Pools to decay… pic.twitter.com/t8yyVLotkF
— 🔯 Monotheistic Zionist 🔯 (@Zionist_faithfu) July 7, 2026
Στο όνομα της ιστορίας
Το Waqf, το θρησκευτικό ίδρυμα της Παλαιστινιακής Αρχής που ελέγχει τον χώρο, σχεδίαζε να τον αναπτύξει για τον τουρισμό. Αλλά, ο Ισραηλινός υπουργός Οικονομικών Σμότριτς παρακράτησε τα έσοδα από φόρους και ειδικούς φόρους κατανάλωσης της Παλαιστινιακής Αρχής, στερώντας της κεφάλαια.
Και πλέον προβάλλεται ως επιχείρημα ότι πρέπει να καταληφθούν από το Ισραήλ, γιατί οι Στέρνες του Σολομώντα είναι μοναδικά εβραϊκές. Στον ιστότοπο του Κέντρου Ασφάλειας και Εξωτερικών Υποθέσεων της Ιερουσαλήμ, γράφτηκε επίσης ότι ο χώρος ήταν «από το ίδιο του το όνομα, εβραϊκής ιστορικής σημασίας και σπουδαιότητας».
Παλαιστίνιοι στις Στέρνες του Σολομώντα / REUTERS/Mussa Qawasma/File Photo
Παρ’ όλα αυτά, οι στέρνες δεν μπορούν να συνδεθούν με τον Σολομώντα ιστορικά. Εκτός του ότι αμφισβητείται η ύπαρξή του, πιστεύεται ότι κυβέρνησε το Ισραήλ και την Ιουδαία 800 χρόνια πριν ξεκινήσουν οι εργασίες στις δεξαμενές.
Οι δύο πρώτες στέρνες χτίστηκαν την εποχή του Ηρώδη του Μεγάλου, Εβραίου ηγεμόνα υπό την κυριαρχία των Ρωμαίων. Επίσης, τα αρχαιολογικά στοιχεία δείχνουν τα επικαλυπτόμενα ίχνη διαδοχικών εποχών και αυτοκρατοριών.
Αναμόρφωση της ιστορικής αφήγησης
Οι ντόπιοι Παλαιστίνιοι διατήρησαν το όνομα ανά τους αιώνες. Ο Εμάν αλ-Τίτι, επικεφαλής του τμήματος τουρισμού και αρχαιοτήτων της Βηθλεέμ, δήλωσε ότι θα έπρεπε να αναφέρονται στον Οθωμανό σουλτάνο, Σουλεϊμάν τον Μεγαλοπρεπή, ο οποίος αποκατέστησε τα τείχη και την παροχή νερού της Ιερουσαλήμ τον 16ο αιώνα.
«Οι αρχαιολογικοί χώροι δεν πρέπει ποτέ να γίνουν όργανα πολιτικής σύγκρουσης», είπε. «Αυτό το ζήτημα εκτείνεται πέρα από τον έλεγχο της ίδιας της γης. Περιλαμβάνει επίσης προσπάθειες αναμόρφωσης της ιστορίας και προώθησης μιας ενιαίας ιστορικής αφήγησης. Η οποία όμως δεν αντικατοπτρίζει τα αρχαιολογικά στοιχεία ή τους πολλούς πολιτισμούς που έχουν συμβάλει στην πλούσια πολιτιστική κληρονομιά της Παλαιστίνης εδώ και χιλιάδες χρόνια».
Οι ψυχολόγοι υποστηρίζουν ότι υπάρχει μια διαφορετική μορφή ευφυΐας, η οποία δεν αποτυπώνεται εύκολα σε τεστ και μπορεί να είναι ακόμη πιο σημαντική για τη δημιουργικότητα