Πορνοστάρ, ακτιβίστρια, icon της τηλεόρασης: Γιατί η Σάρα Τζέσικα Πάρκερ εξυμνεί τη Ρόμπιν Μπερντ

Η Σάρα Τζέσικα Πάρκερ, ηθοποιός, βιβλιοφάγος και παραγωγός του ντοκιμαντέρ για τη Ρόμπιν Μπερντ θέλει να αποκαταστήσει, και κυρίως να αναδείξει, την επιδραστική ιστορία της. Άλλωστε αυτή η πορνοστάρ είχε γίνει σημείο αναφοράς της τηλεθέασης στην πόλη που δεν κοιμάται ποτέ, τη Νέα Υόρκη, μέσα από τη μεταμεσονύκτια ζώνη της δημόσιας καλωδιακής τηλεόρασης σχεδόν για δύο δεκαετίες διαμορφώνοντας συμπεριφορές, καλλιεργώντας ιδέες.

Ως οικοδέσποινα μιας low-budget ψυχεδελικής εκπομπής που αν σήμερα είχε βγει σε ένα OnlyFans θα ήταν ακραίο hit, η Μπερντ, αιρετικό περσόνα που κατάφερε να αποδεκατίσει κάθε στερεότυπο, φορούσε το το χαρακτηριστικό πλεκτό μαύρο μπικίνι της και με λευκό μανικιούρ, η αυτοαποκαλούμενη «βασίλισσα των οργίων» έστηνε ένα ιστορικό στα τηλεοπτικά χρονικά μανιφέστο σεξουαλικής απελευθέρωσης.

Σήμερα, στα 71 της χρόνια, η μυθική της διαδρομή, οι δικαστικές μάχες για την ελευθερία του λόγου και η προσωπική της φιλοσοφία έρχονται στο προσκήνιο μέσα από το νέο ντοκιμαντέρ του HBO, Bang My Box, σε παραγωγή της SJP.

Ως άλλη Τσιτσιολίνα η Μπερντ κατάφερε να επαναπροσδιορίσει τον όρο πορνοστάρ. Από περσόνα της adult ψυχαγωγίας αναδύθηκε μέσα από τη μικρή οθόνη σε μια πρωτοπόρο που προλείανε το έδαφος για το YouTube και τις σύγχρονες ψηφιακές πλατφόρμες.

«Είναι συνδεδεμένη με τόσα πολλά σημαντικά ζητήματα», δήλωσε η Τζίλιαν Γκάνθερ, η οποία έχει συν-σκηνοθετήσει το ντοκιμαντέρ. «Η Ρόμπιν ήταν συνώνυμο του sex positivity και του body positivity πριν ακόμη προκύψουν οι όροι. Είναι ένα είδωλο για τη γκέι κοινότητα, αγωνίστηκε για τα δικαιώματά της στις πρώτες τροπολογίες» σχολιάζει για την sex inlfuencer άλλων καιρών.

«Υπάρχουν πολλά επίπεδα στην ιστορία της», πρόσθεσε η έτερη σκηνοθέτης της ταινίας, Στέφανι Σουάμ. «Η Ρόμπιν ήταν μια κατά λάθος ακτιβίστρια» εξηγούν οι σκηνοθέτριες.

Η τολμηρή, αμφισεξουαλική, Μπερντ κατάφερε να μιλήσει ελεύθερα, χωρίς λογοκρισία, για το σεξ, τις χαρές και τους κινδύνους του σε καιρούς που η ερωτική επαφή ήταν δαιμονοποιημένη.

«Η Ρόμπιν ήταν συνώνυμο του sex positivity και του body positivity πριν ακόμη προκύψουν οι όροι. Είναι ένα είδωλο για τη γκέι κοινότητα, αγωνίστηκε για τα δικαιώματά της στις πρώτες τροπολογίες»

View this post on Instagram

A post shared by HBO Documentary Films (@hbodocs)

Στις απαρχές της επιδημίας του AIDS, όταν το σεξ αντιμετωπιζόταν με απόλυτο τρόμο, η Μπερντ επέμενε να κρατά μια θετική, αισιόδοξη στάση, επιδεικνύοντας καθημερινά στην εκπομπή της τη σωστή χρήση των προφυλακτικών με μια αφοπλιστική ειλικρίνεια και οικειότητα, κάπως σαν συγγενικό πρόσωπο που νοιαζόταν για το κοινό της, έναν προς έναν.

«Να θυμάστε να φοράτε τα λάστιχά σας!», επαναλάμβανε συνεχώς. «Το σεξ είναι μια μορφή μαγείας, αλλά πολλοί άνθρωποι δεν φαίνεται να το γνωρίζουν».

Η πορεία της Μπερντ προς την τηλεοπτική πρωτοπορία πέρασε μέσα από τη χρυσή εποχή του αμερικανικού πορνό των ’70s, συμμετέχοντας μεταξύ άλλων στο επιδραστικό Debbie Does Dallas.

Το DDD του 1978 θεωρείται σήμερα ένα από τα πιο καθοριστικά ορόσημα στην ιστορία του adult σινεμά, καθώς σηματοδότησε τη μετάβαση της βιομηχανίας από τις σκοτεινές αίθουσες των κινηματογράφων της δεκαετίας του ’70 στην οικιακή ιδιωτικότητα του home video, που τότε μόλις γεννιόταν.

Αν και γυρίστηκε με ελάχιστο προϋπολογισμό, η ταινία κατάφερε να σπάσει τα στενά όρια του underground και να εισβάλει στην mainstream pop κουλτούρα, χάρη σε ένα απλό, εύπεπτο σενάριο με έντονα στοιχεία παρωδίας, που θύμιζε κωμωδία της εποχής.

Η τεράστια εμπορική του επιτυχία —που το κατέστησε ένα από τα πρώτα και πιο κερδοφόρα hits στην ιστορία των VHS— απέδειξε τη δυναμική της νέας οικιακής αγοράς και καθιέρωσε ένα συγκεκριμένο, «καθαρό» και πιο ανάλαφρο αισθητικό πρότυπο για το adult περιεχόμενο, επηρεάζοντας βαθιά τη βιομηχανία για τις επόμενες δεκαετίες -και η Μπερντ είναι κομμάτι της ιστορίας του.

Η Μπερντ ήταν η πρώτη γυναίκα που έφερε το adult περιεχόμενο στην τηλεόραση, εισάγοντας μάλιστα τις ζωντανές τηλεφωνικές γραμμές όπου οι θεατές μπορούσαν να μιλήσουν απευθείας μαζί της, σπάζοντας τον παραδοσιακό, μονόδρομο χαρακτήρα του μέσου

Ευφυέστατη η ίδια, όταν η καλωδιακή τηλεόραση υποχρεώθηκε να παραχωρήσει κανάλια για δημόσια χρήση, η Μπερντ βρήκε το ιδανικό της βήμα, λανσάροντας το The Robyn Byrd Show το 1977.

Ήταν η πρώτη γυναίκα που έφερε το adult περιεχόμενο στην τηλεόραση, εισάγοντας μάλιστα τις ζωντανές τηλεφωνικές γραμμές όπου οι θεατές μπορούσαν να μιλήσουν απευθείας μαζί της, σπάζοντας τον παραδοσιακό, μονόδρομο χαρακτήρα του μέσου.

Η εκπομπή αγκάλιασε αμέσως τη γκέι κοινότητα, φιλοξενώντας ενότητες με άνδρες και trans strippers («ο καλύτερος από τους δύο κόσμους για μένα», σχολιάζει η ίδια σήμερα) αλλά η δημοφιλία της ενόχλησε.

Πίσω από την έξαλλη δημόσια εικόνα, η Μπερντ κρύβει μια σταθερή, αν και καθόλου συμβατική προσωπική ζωή. Παντρεμένη εδώ και σχεδόν μισό αιώνα με τον 87χρονο σήμερα Σέλι, ο οποίος τα τελευταία χρόνια πάσχει από άνοια αλλά εμφανίζεται στο ντοκιμαντέρ, διατηρώντας το χαρούμενο πνεύμα του, η Ρόμπιν Μπερντ είναι πιστή στο δεσμό τους.

«Ποια άλλη γυναίκα έχει έναν σύζυγο που βιντεοσκοπεί τη γυναίκα του να κάνει σεξ με τον Τζεφ Στράικερ;» αναρωτιέται γελώντας, αποκαλύπτοντας παράλληλα ότι για χρόνια ζούσαν σε μια αρμονική σχέση τριών ατόμων με μια άλλη γυναίκα που πλέον έχει φύγει από τη ζωή είπε στον Guardian.

Αυτή η απόλυτη συμφιλίωση με το σώμα και την ηδονή λειτούργησε για την ίδια και ως μια πράξη άμυνας απέναντι στα τραύματα μιας σκληρής παιδικής ηλικίας και μιας κακοποιητικής μητέρας που τη θεωρούσε άσχημη.

Η εκπομπή της Μπερντ ήταν καθημερινή, μεταμεσονύχτια, και απόλυτα επιτυχημένη. Κομμάτι της παγκόσμιας cult βίβλου, το σόου της έγινε φαινόμενο. Για να καταλάβει κανείς το μέγεθος της επιτυχίας του, αν και προβλήθηκε μόνο στη Νέα Υόρκη, σατιρίστηκε σε εθνικό επίπεδο στο Saturday Night Live!

H επιτυχία της προκάλεσε την οργή του Τζέσι Χελμς αλλά ο συντηρητικός πολιτικός τα έβαλε με τη λάθος γυναίκα. Η Μπερντ υπερασπίστηκε το δικαίωμα στην ελευθερία λόγου και δικαιώθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο. «Σήμερα δεν θα είχα την ίδια τύχη» είπε

Η επιτυχία δημιούργησε επίσης ιστορίες σε ταμπλόιντ ότι η Μπερντ ήταν κρυφά παντρεμένη με τον Μπάρι Μανίλοου -πριν δημοσιοποιήσει πως ήταν γκέι.

Η τεράστια επιρροή της έφερε την Μπερντ στο στόχαστρο συντηρητικών πολιτικών, όπως ο συντηρητικός Τζέσι Χελμς. Χαρακτηρίζοντάς την «άσεμνη», προσπάθησε να απαγορεύσει την εκπομπή της και άλλες παρόμοιες, συμπεριλαμβανομένης μιας εκπομπής του Αλ Γκόλντσταϊν του Screw Magazine.

Τα έβαλε με τη λάθος γυναίκα. Η Μπερντ υπερασπίστηκε το δικαίωμα στην ελευθερία λόγου και δικαιώθηκε. «Πίστευα πραγματικά στο κράτος δικαίου», είπε. «Και κρίθηκε πριν από χρόνια στο δικαστήριο ότι το ανθρώπινο σώμα δεν είναι άσεμνο. Η γυμνότητα δεν είναι άσεμνη. Είναι μια μορφή έκφρασης».

Ενώ το δικαστήριο κατέληξε να την υποστηρίξει, εξακολουθεί να είναι θυμωμένη με τους δικαστές που δεν το έκαναν, συμπεριλαμβανομένου του δικαστή Κλάρενς Τόμας, τον οποίο τώρα αποκαλεί απλώς «αυτό το γουρούνι».

Οι αγώνες της ενάντια σε τέτοιους εχθρούς προμήνυαν τις σημερινές προσπάθειες του Τραμπ να ακυρώσει τις παραστάσεις των Τζίμι Κίμελ και Στίβεν Κόλμπερτ.

Παρά τον θρίαμβό της, η Time Warner Cable έκανε όλο και πιο δύσκολο για εκείνη να διατηρήσει την εκπομπή, μετακινώντας την όλο και πιο πολύ πιο αργά, αλλάζοντας παράλληλα τους κανόνες της τεχνολογίας που μπορούσε να χρησιμοποιήσει.

Η τελευταία της εκπομπή προβλήθηκε το 1998 (αν και μπορεί κάποιος να δει επαναλήψεις της στο καλωδιακό κανάλι 1820 στη Νέα Υόρκη). Στα χρόνια που ακολούθησαν τη συνταξιοδότηση της Μπερντ, ο κόσμος που γνώριζε έχει αλλάξει ριζικά. Η Μπερντ λαχταρά την ανοησία της παλιάς Times Square. «Είναι περισσότερο σαν το Λας Βέγκας τώρα, περισσότερο για τους τουρίστες», είπε.

Λαχταρά, επίσης, τη θετικότητα του σεξ της δεκαετίας του ’90, μια στάση που μοιραζόταν με τη Μαντόνα εκείνη την εποχή, αν και όπως το βλέπει η Μπερντ, «η Μαντόνα με ακολούθησε!»

Μιλώντας για όσα συμβαίνουν σήμερα, το νεοπουριτανικό κύμα που έχει ξεσπάσει παντού και την επιστροφή σε πρότυπα που έγιναν αγώνες για να αναιρεθούν, η Μπερντ έχει θλίψη.

Για εκείνη, είναι λυπηρό το γεγονός ότι οι νέοι σήμερα αναφέρουν ότι κάνουν λιγότερο σεξ από τις προηγούμενες γενιές. «Εκτός από τους ομοφυλόφιλους άνδρες, δεν βλέπω καθόλου ανθρώπους να κάνουν σεξ», είπε.

Επίσης την απασχολεί πολύ η συντηρητική σύνθεση του σημερινού Ανώτατου Δικαστηρίου την απασχολεί επίσης -είναι το δικαστήριο που μόλις πριν λίγα 24ωρα δικαίωσε την κυβέρνηση Τραμπ σε ό,τι αφορά την πολιτική μαζικών απελάσεων μεταναστών, δίνοντας την άδεια να ανακληθεί το καθεστώς προστασίας 350.000 Αϊτινών και 6.000 Σύρων και προκάλεσε σοκ ανά τον κόσμο τον Ιούνιο του 2022, όταν ανέτρεψε την ιστορική απόφαση Roe v. Wade του 1973 που προστάτευε ομοσπονδιακά το δικαίωμα στην άμβλωση.

Η Μπερντ πιστεύει ότι αν η υπόθεσή της εκδικαζόταν σήμερα, θα ήταν χαμένη. «Όλα όσα αγωνίστηκα και πέτυχα έχουν σβηστεί», είπε. «Δεν μπορείς να πάρεις αντισύλληψη. Οι νόμοι για τις αμβλώσεις αλλάζουν».

Μιλώντας για όσα συμβαίνουν σήμερα, το νεοπουριτανικό κύμα που έχει ξεσπάσει παντού και την επιστροφή σε πρότυπα που έγιναν αγώνες για να αναιρεθούν, η Μπερντ έχει θλίψη.

Για τη Μπερντ οι νεοπουριτανικοί καιροί του σήμερα είναι θλιβεροί. «Όλα όσα αγωνίστηκα και πέτυχα έχουν σβηστεί. Δεν μπορείς να πάρεις αντισύλληψη. Οι νόμοι για τις αμβλώσεις αλλάζουν. Οι νέοι δεν κάνουν σεξ»

View this post on Instagram

A post shared by HBO Documentary Films (@hbodocs)

Αυτό εξηγεί γιατί ελπίζει ότι οι θεατές του ντοκιμαντέρ θα εκτιμήσουν την ιστορία της. «Η γκέι κοινότητα σήμερα θεωρεί την ελευθερία της δεδομένη», είπε. «Χαίρομαι που το κάνουν, αλλά θέλω να γνωρίζουν την ιστορία τους και να την τιμήσουν».

Όταν οι παραγωγοί τη ρώτησαν αν θα έδειχνε το γυμνό της σώμα στην οθόνη στην ηλικία της, αρχικά δίστασε. «Δεν ήθελα να με βλέπει ο κόσμος έτσι», είπε η Μπερντ, δείχνοντας την πιο γεμάτη σιλουέτα της στα 71 της. «Αλλά μετά είπα στον εαυτό μου, “τι είμαι εγώ, καμία ψεύτρα;”»

Στο ντοκιμαντέρ η Μπερντ είναι (και) γυμνή, υπερασπιζόμενη το μήνυμα της αυτοαποδοχής που πάντα υπερασπίστηκε, για την ίδια και για άλλους.

«Αυτό που βλέπετε είναι η Ρόμπιν σήμερα – ακριβώς αυτή».