Ο πολυγραφότατος συγγραφέας Αλέξης Σταμάτης έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 66 ετών, ύστερα από γενναία μάχη με μια σπάνια ασθένεια του αίματος, την οποία αντιμετώπιζε τα τελευταία χρόνια.
Το τελευταίο του ποστ στο ίνσταγκραμ, μόλις έξι ημέρες πριν την είδηση θανάτου του, γράφει:
«Οι παλιοί αλχημιστές περίμεναν την πρώτη σταγόνα του ελιξιρίου με απελπισία που έμοιαζε ήδη με πίστη. Η αναμονή έχει κάτι από ναό και από σφαγείο. Στον ίδιο χώρο ελπίδα και αποσύνθεση, όπως τα άνθη σε ένα φέρετρο συνεχίζουν να ευωδιάζουν χωρίς να αντιλαμβάνονται τον νεκρό.
»Το αίμα. Η μόνη αριστοκρατία που δεν αναγνωρίζει τίτλους. Η μόνη βασιλεία που αλλάζει σώματα χωρίς επανάσταση. Οι άνθρωποι επινόησαν σύνορα, σημαίες, επώνυμα, τραπεζικούς λογαριασμούς, γενεαλογικά δέντρα. Το αίμα γελάει σιωπηλά με όλες αυτές τις δηθενιές Κυκλοφορεί στις φλέβες σαν ανώνυμος περιπλανώμενος, αδιάφορος για την ηθική μας, για τις φιλοδοξίες μας, για τις μικρές αισχρότητες με τις οποίες και καλά στολίζουμε τη λέξη «χαρακτήρας». Ένας άγνωστος θα κατοικήσει για λίγο μέσα σου
»Κανένα μυστήριο της Εκκλησίας δεν υπήρξε πιο κυριολεκτικό.
»Κοιτάζω το άδειο μεταλλικό στήριγμα που σε λίγο θα κρατά τη σακούλα του αίματος, δεν περιμένω ένα φάρμακο αλλά έναν επισκέπτη. Έναν αθέατο συνοδοιπόρο που θα περάσει από κάθε γωνιά του σώματός μου, θα ακουμπήσει τα πιο σκοτεινά τοπία της ύπαρξής μου και θα φύγει χωρίς να μάθει ποτέ το όνομά μου. Η ευγένεια της ανωνυμίας. Μορφή αγάπης που δεν επιθυμεί να αγαπηθεί πίσω.
»Πόσο αλλόκοτο Περάσαμε αιώνες υμνώντας την αυτάρκεια, ενώ το σώμα γνώριζε πάντοτε την αλήθεια. Δεν υπάρχει αυτάρκεια. μόνο ανταλλαγή.
»Ο πρώτος άνθρωπος γεννήθηκε από το αίμα μιας γυναίκας. Ο τελευταίος ίσως σωθεί από το αίμα ενός ξένου».
«Το αίμα. Η μόνη αριστοκρατία που δεν αναγνωρίζει τίτλους. Η μόνη βασιλεία που αλλάζει σώματα χωρίς επανάσταση»
Γεννημένος σε μια οικογένεια με έντονη καλλιτεχνική και πνευματική διαδρομή, ήταν γιος του αρχιτέκτονα Κώστα Σταμάτη και της σπουδαίας ηθοποιού Μπέτυς Αρβανίτη. Σπούδασε Αρχιτεκτονική στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και συνέχισε τις σπουδές του στο Λονδίνο, εστιάζοντας τόσο στην αρχιτεκτονική όσο και στον κινηματογράφο. Για αρκετά χρόνια εργάστηκε ως αρχιτέκτονας στην Ελλάδα και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, πριν αφοσιωθεί ολοκληρωτικά στη συγγραφή.
Μεγαλωμένος στα κινηματογραφικά στούντιο γνώρισε τους μεγαλύτερους σταρ της εποχής αλλά δεν τους είδε ποτέ έτσι. Για εκείνον ήταν πάντα απλοί, καθημερινοί άνθρωποι, φίλοι και συνάδελφοι της μητέρας του. «Για ένα παιδάκι ήταν κάτι το μοναδικό, μία Disneyland, Αυτούς τους ηθοποιούς δεν τους ήξερα σαν σταρ αλλά σαν ανθρώπους».
Ο Αλέξης Σταμάτης είχε μιλήσει αρκετές φορές για τον εθισμό του με το αλκοόλ τον οποίο κατάφερε να νικήσει.
«Στο αλκοόλ με οδήγησε η κατάσταση μετά το Πολυτεχνείο, η απόλυτη ελευθερία. Άρχισα να μην μπορώ να ξυπνάω χωρίς αυτό, η κλασική κάθοδος του αλκοολικού στον Άδη. Δεν έχω μέτρο σαν άνθρωπος. Έπινα 2-3 μπουκάλια τη μέρα, πήρα την απόφαση να το σταματήσω στις 10 Απριλίου του 1996. Όλα αυτά ήταν μία εσωτερική υπερβολή, ένα είδος εσωτερικού ψώνιου τύπου “να δούμε πού θα πάει”».
Λογοτεχνία, ποίηση, δημοσιογραφία
Ο καταξιωμένος συγγραφέας υπήρξε μία από τις σημαντικότερες και πιο παραγωγικές μορφές της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας, αφήνοντας πίσω του ένα πλούσιο έργο που ξεπέρασε τα 34 βιβλία, ανάμεσά τους 20 μυθιστορήματα.
Το συγγραφικό του ταξίδι ξεκίνησε το 1998 με το βιβλίο «Ο έβδομος ελέφαντας», το οποίο κυκλοφόρησε αρχικά στη Μεγάλη Βρετανία, σηματοδοτώντας την αρχή μιας ιδιαίτερα δημιουργικής πορείας.
Ξεχωριστή θέση στη βιβλιογραφία του κατέχει το «Μπαρ Φλωμπέρ», ένα έργο που μεταφράστηκε σε πολλές γλώσσες και γνώρισε διεθνή αναγνώριση. Παράλληλα, το μυθιστόρημά του «Αμερικάνικη Φούγκα» απέσπασε στις Ηνωμένες Πολιτείες το International Literature Award του National Endowment for the Arts, επιβεβαιώνοντας την απήχηση του έργου του και εκτός ελληνικών συνόρων.
Η δημιουργική του πορεία δεν περιορίστηκε μόνο στη λογοτεχνία. Ο Αλέξης Σταμάτης εξέδωσε ποιητικές συλλογές, έγραψε θεατρικά έργα που παρουσιάστηκαν σε σημαντικές σκηνές της Αθήνας, ενώ υπέγραψε και το σενάριο της κινηματογραφικής ταινίας «Καταιγίδα». Μέχρι και πρόσφατα διατηρούσε ενεργή παρουσία στον δημόσιο διάλογο μέσα από την αρθρογραφία του στην εφημερίδα «Το Βήμα».
Για το πιο προσωπικό του βιβλίο «Υπήρξα τόσοι άλλοι»
«Ανακάλυψα το βιβλίο που έγραφα, γράφοντας το βιβλίο. Αυτό το θραυσματικό κείμενο, αυτή η τοιχογραφία, αυτό το ποίημα, αυτή η δοκιμή, αυτή η σύνθεση, αυτό το κολάζ, αυτή η διαρκώς μεταλλασσόμενη ιστορία, αυτή η τραγωδία, αυτή η κωμωδία, αυτή η αποπειρογραφία, αυτή η αυτομυθοπλασία, αυτό είναι το βιβλίο μου. Γιατί η πρώτη σκηνή; Το πρώτο που ανασύρθηκε από την παιδική ηλικία ήταν ένα ατύχημα στον δρόμο.
»Γυρίζοντας από το Καρπενήσι βρίσκομαι στο πατρικό αυτοκίνητο. Ένα, ανώδυνο κατά τα φαινόμενα, τρακάρισμα ξετυλίγει το κουβάρι των ιστοριών. Από τους κήπους της μνήμης αναδύονται καταστάσεις, πρόσωπα και περιστατικά που με απασχολούν και θίγονται μέσα στο βιβλίο: Ο έρωτας, ο θάνατος, η σωματική φθορά, η ασθένεια, ο εθισμός, η γέννηση ενός παιδιού, τι σημαίνει ενεργός καλλιτέχνης, πώς και γιατί σε κατακτούν οι λέξεις, η φήμη, η μοναξιά, οι υπαρξιακές αντιπαραθέσεις, το οικογενειακό τραύμα».
Για την παιδική του ηλικία
«Είχα δύσκολη παιδική ηλικία. Μεγάλωσα μέχρι τα 3 μου με τη μητέρα μου, από τα 3 ώς τα 13 έμεινα με τον πατέρα μου και μετά τα 13 ώς τα 18 ξανά με τη μητέρα μου και μετά μόνος μου. Ήταν ένας αποτυχημένος γάμος, ένα δύσκολο διαζύγιο, και μια διεκδίκηση περίεργη που κατέληξε στο να με αναλάβει ο πατέρας μου. Μέσα μου αισθανόμουν ότι οι μεγάλοι έχουν άδικο. Και η δική μου αγωγή αποφάσισα να γίνει μέσα από τα βιβλία. Έτσι οικειοποιήθηκα διάφορους ήρωες λογοτεχνικούς. Το καλό και των δύο γονιών μου ήταν ότι ήταν φιλότεχνοι και με μεγάλες βιβλιοθήκες. Στο σχολείο τα βρήκα σκούρα, διότι βαριόμουν και ήμουν υπερκινητικός».
«Είχα δύσκολη παιδική ηλικία. Μεγάλωσα μέχρι τα 3 μου με τη μητέρα μου, από τα 3 ώς τα 13 έμεινα με τον πατέρα μου και μετά τα 13 ώς τα 18 ξανά με τη μητέρα μου και μετά μόνος μου»
«Στην Α’ γυμνασίου πήγα στη μητέρα μου, άλλαξε τότε το εκπαιδευτικό σύστημα, που πήγε περισσότερο προς την παπαγαλία και εγώ ανακάλυψα το ροκ και τους καταραμένους ποιητές. Επιπλέον, η μητέρα μου με είχε ελεύθερο. Αρχισε από τότε αυτή η απόσχιση με τον εαυτό να μη γίνεται πολύ ευχάριστη. Δεν έπαιρνα πλέον απαντήσεις. Κατάθλιψη δεν έπαθα, πρώτον γιατί είχα περάσει αντικειμενικά δύσκολες συνθήκες και δεύτερον, γιατί έχω μια εγγενή αισιοδοξία, που λέει ότι στο τέλος πάντα θα τα καταφέρουμε. Εκ των υστέρων, σκέφτομαι ότι ήταν μια άμυνα, που με έσωσε τελικά. Γιατί με οδήγησε στη γνώση».
Για τη σχέση του με το νερό
«Το νερό που πέφτει από τον ουρανό μπορεί να είναι μελαγχολικό, ευεργετικό, αλλά μπορεί να είναι και καταστροφικό. Εχω μια ιδιαίτερη σχέση με το νερό, το οποίο είναι το μόνο στοιχείο που μας επιτρέπει, ως φιλοξενούμενους, να λειτουργήσουμε έστω για λίγο εντός του. Από παιδί έκανα πολλές βουτιές και μένοντας στον βυθό είχα την αίσθηση ότι βρίσκομαι σε άλλο κόσμο. Από νωρίς στη ζωή μου είχα μια αίσθηση ότι βρίσκομαι εντός και εκτός μαζί. Βίωνα μια ειδική σχέση με την πραγματικότητα, μια απόσχιση, η πραγματικότητα δεν μου ήταν αρκετή. Αυτό ως παιδί με μπέρδευε. Η ανάγκη μιας επιθυμίας ολοκληρωτικής που δεν μπορούσε να ικανοποιηθεί».
Ο Αλέξης Σταμάτης με τη μητέρα του, Μπέτυ Αρβανίτη.
Για το τρίγωνο που τον σημάδεψε: Κολωνάκι, Σόλωνος, Εξάρχεια
«Έχω ζήσει όλη μου τη ζωή σε αυτό το τρίγωνο. Μόλις φέτος μετακόμισα πιο βόρεια, σε μια περιοχή με πολύ πράσινο. Το αγαπώ πάρα πολύ αυτό το νέο μέρος, γιατί είναι κάτι που μου έλειψε τόσα χρόνια στην καρδιά της Αθήνας. Το κέντρο δε μου λείπει γιατί το επισκέπτομαι συχνά. Όσο για τα μέρη, τα τοπόσημα που με έχουν σφραγίσει, αυτά δεν τα εγκαταλείπω ποτέ».
Για το βιβλίο του «Μπαρ Φλωμπέρ»
«Το μόνο που θα μπορούσα να πω είναι αυτό που έχω γράψει στο βιβλίο Μπαρ Φλωμπέρ ως επιγραμματικό, αυτοκριτικό σχόλιο του Λουκά Ματθαίου, από τους βασικούς ήρωες του βιβλίου, όταν λέει: «Ήμουν φτιαγμένος για πιο αρμονικά πράγματα στη ζωή μου». Είναι μάλλον η αρμονία που μου έλειψε όσον αφορά το παρελθόν μου, ωστόσο έχω την εντύπωση πως τα έχω καταφέρει πολύ καλύτερα τώρα».
«Η συνάντηση με την Εύα με βρήκε σε μία εμπόλεμη κατάσταση, σε μία φάση σχεδόν αλυπίας. Παραδόθηκα στα μάγια. Και ακόμη είμαι μέσα τους. Γιατί είναι τόσο αληθινά, όλα αυτά τα χρόνια»
«Η συνάντηση με την Εύα με βρήκε σε μία εμπόλεμη κατάσταση, σε μία φάση σχεδόν αλυπίας. Παραδόθηκα στα μάγια. Και ακόμη είμαι μέσα τους. Γιατί είναι τόσο αληθινά, όλα αυτά τα χρόνια».
Για τον γιο του Ερμή
«Το ρίγος είναι πολύ σημαντική έννοια για μένα. Είναι μία ανάληψη του εαυτού, μία σύγκορμη συνειδητοποίηση ολόκληρου του είναι. Τι πιο σημαντικό όταν βλέπεις το παιδί σου που μόλις γεννήθηκε; Και την αίσθηση όταν πρωτανοίγει τα μάτια του και βλέπει τον κόσμο»
Για το ρίγος ως κορυφαία κατάσταση
«Το ρίγος είναι ψυχοφυσιολογική ανταπόκριση σε ανταποδοτικά ερεθίσματα (μουσική, ταινία, ιστορία και τελετουργία) που προκαλούν ένα ευχάριστο συναίσθημα και παροδική παραισθησία, μερικές φορές και μυδρίαση (διαστολή της κόρης). Μιλάμε δηλαδή για μια σύγκορμη αίσθηση.
»Ρίγος λοιπόν για τη δυνατότητα της αίσθησης. Το να μπορείς ακόμη να αναριγείς για οτιδήποτε νομίζω ότι σε κάνει πολύ πιο πλούσιο. Αποδεικνύει ότι ακόμη και βιολογικά μετέχεις στο συναίσθημα του κόσμου. Του πριν, του τώρα και του μετά».
«Οι άνθρωποι που δεν το έχουν περάσει δεν μπορούν να καταλάβουν τι σημαίνει η εξάρτηση από τις ουσίες. Και τι σημαίνει το κόψιμο. Είναι το πιο σκοτεινό σημείο που μπορείς να φτάσεις. Η νύχτα της ψυχής»
«Το παρελθόν είναι σαν ένα αρχαίο αρχείο, γεμάτο αποσκευές μνήμης που περιμένουν να ανασκαφούν. Δεν είναι μια εύκολη αποστολή, αλλά μια περιπέτεια που αξίζει να ζήσεις. Στα στρώματα και τα υποστρώματα του παρελθόντος, βρίσκονται όχι μόνο οι προσωπικές στιγμές, αλλά και οι κρυμμένες αλήθειες. Το να αντιμετωπίσεις το παρελθόν απαιτεί τόλμη. Είναι μια συνομιλία με τον εαυτό σου, με το περιβάλλον και τις σχέσεις που έχουν σχηματιστεί γύρω σου. Η διαρκής αυτή συνομιλία αποκαλύπτει όχι μόνο τη διαδρομή σου, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο επηρεάζεις και αναπλάθεις τον κόσμο γύρω σου. Η συνεχής ανακάλυψη και αναστύλωση του παρελθόντος βαθαίνει τον διάλογο με τον κόσμο και με τον εαυτό».
Για τον εθισμό του
«Οι άνθρωποι που δεν το έχουν περάσει δεν μπορούν να καταλάβουν τι σημαίνει η εξάρτηση από τις ουσίες. Και τι σημαίνει το κόψιμο. Είναι το πιο σκοτεινό σημείο που μπορείς να φτάσεις. Η νύχτα της ψυχής. Η κυριαρχία του σκότους. Ο οργανισμός ζητά να τραφεί το θηρίο που έχεις μέσα σου και εσύ του αρνείσαι. Σου επιτίθεται λοιπόν με τρομερή αγριότητα κι εσύ πρέπει να σταθείς στα πόδια σου για αρκετό καιρό για να τα καταφέρεις. Νομίζω ότι εντέλει είμαι μάλλον εξαρτητικό άτομο. Ευτυχώς πλέον οι εξαρτήσεις μου δε μου κάνουν κακό. Είναι αλήθεια ότι παθιάζομαι κατά καιρούς με διάφορα πράγματα και θέλω να τα οδηγήσω μέχρι τέλους. Και αυτό για να τα εξαντλήσω, να τα βιώσω ως το μεδούλι. Οι ουσίες όμως δεν αστειεύονται. Δεν παίζεις με τη χημεία του είναι σου».
Για τον χρόνο
«Ο χρόνος είναι μια πολύπλευρη και πολύπλοκη πραγματικότητα. Καθώς μεγαλώνουμε και γερνάμε, αντιμετωπίζουμε αλλαγές στο σώμα, την ψυχολογία, τις εμπειρίες και την αντίληψη για τον κόσμο. Μπορεί να είναι προκλητικό και συχνά σοκαριστικό να συμβιβαστεί κανείς με την ιδέα της γήρανσης. Ο χρόνος δεν είναι αντικείμενο συμβιβασμού. Είναι μια πραγματικότητα ή και μία φαντασίωση. Μεγαλώνοντας, γερνώντας, θα έλεγα, αντιμετωπίζω αυτό που μου συμβαίνει με πολύ μεγάλο ενδιαφέρον».
Μετά τη sold out συναυλία στο Λυκαβηττό, τα αγαπημένα τραγούδια του Θάνου Μικρούτσικου ταξιδεύουν στη Θεσσαλονίκη. Την Παρασκευή 4 Σεπτεμβρίου στη Μονή Λαζαριστών
![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Τετάρτη 22.07.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/07/guilherme-stecanella-NT2jndF5Vpo-unsplash-1-315x220.jpg)
