«Χωρίς παρελθόν δεν υπάρχει μέλλον» λέει μια φιλοσοφική αρχή – θέλοντας να τονίσει πως η ιστορία, η παράδοση και η κληρονομιά καθορίζουν το ποιοι είμαστε και το πού πηγαίνουμε. Δυστυχώς σε έναν κόσμο που αλλάζει πιο γρήγορα από ότι μπορεί να κατανοήσει, η παραπάνω αρχή μοιάζει με ένα ακόμα τσιτάτο και η εξέλιξη σαρώνει ότι βρίσκει μπροστά της. Ακόμα και τις αναμνήσεις, τις ιστορίες και τα στέκια. Και δύσκολα μπορεί κάποιος να «αντισταθεί» σε αυτή την αλλαγή που τρέχει με τα χίλια – ακόμα κι αν είναι η Μουριά με τα 111 χρόνια ζωής.
Τα τελευταία χρόνια η Αθήνα μεταμορφώνεται με ραγδαίους ρυθμούς για να γίνει ακόμα πιο… ευρωπαϊκή. Boutique hotels, airbnb διαμερίσματα, wine bars, μοντέρνα all day καφέ ξεπηδούν σαν τα μανιτάρια μέσα σε ένα βράδυ και παίρνουν τη θέση παλιών καφενείων και μπαρ που αποτελούσαν στέκια για δεκαετίες – η Κυψέλη της τελευταίας 5ετίας ένα από τα καλύτερα παραδείγματα.
Φωτογραφία: Τατιάνα Μπόλαρη / Eurokinissi
Η μοναδική περιοχή της Αθήνας που έδειχνε να… κρατάει ήταν τα Εξάρχεια – με τη σωστή έννοια του όρου ένα «γαλατικό χωριό» μέσα στο κέντρο της πόλης, που δεν αντιδρά στην εξέλιξη, αλλά ζητάει την ισορροπία και όχι την ισοπέδωση.
Ωστόσο, ακόμα κι εκεί, η αλλαγή είναι αμείλικτη. Ένα από τα πιο παλιά καφενεία της πόλης (αν όχι το πιο παλιό) υποχρεώνεται να κατεβάσει ρολά μια για πάντα. Η Μουριά ετοιμάζεται να μπει στο χρονοντούλαπο μετά από 111 χρόνια.
Φωτογραφία: Τατιάνα Μπόλαρη / Eurokinissi
Η είδηση «έσκασε» πριν από μερικές ημέρες και οι αντιδράσεις ήταν άμεσες – είτε μένεις στα Εξάρχεια είτε όχι, είτε πας στη Μουριά πέντε μέρες την εβδομάδα όπως παλιά ή μια φορά το μήνα. Δεν έχει σημασία η συχνότητα και η… ποσότητα. Άλλωστε μιλάμε για ένα στέκι το οποίο έχει μεγαλώσει -και συνεχίζει να μεγαλώνει- γενιές και γενιές.
Από τους κλασικούς παππούδες της περιοχής μέχρι και τους φοιτητές, από ανθρώπους των τεχνών μέχρι περαστικούς, που θα έκαναν μια στάση εκεί μετά τα ψώνια στην κλασική σαββατιάτικη λαϊκή του δρόμου – είναι ένα μέρος όπου μπορείς να δεις τους πάντες. Καφές, μεσημεριανή μπύρα, μεζεδάκια σε μικρά πιάτα, γέλια, κλάματα, ηρεμία, πολιτικές συζητήσεις, πάρτι γενεθλίων, τίμια και αυθεντικά – όλα αυτά πέρασαν και περνούν από τη Μουριά, στη γωνία της Καλλιδρομίου και της Χαριλάου Τρικούπη.
Φωτογραφία: Τατιάνα Μπόλαρη / Eurokinissi
7.500 υπογραφές για να μείνει ανοιχτή η Μουριά
Η είδηση ότι η Μουριά απειλείται με κλείσιμο, καθώς ο Χρήστος Βάνας ενημερώθηκε από τον ιδιοκτήτη του χώρου ότι θέλει να αλλάξει τη χρήση του χώρου και να το κάνει φαρμακείο, έφερε αντιδράσεις.
Φωτογραφία: Τατιάνα Μπόλαρη / Eurokinissi
Πολλοί ήταν αυτοί που θυμήθηκαν τις ιστορίες τους εκεί στα social media, στον Τύπο γράφτηκαν αφιερώματα, ζητήθηκε από τον Δήμο Αθηναίων όσο και το υπουργείο Πολιτισμού να παρέμβουν προκειμένου να χαρακτηριστεί το εμβληματικό καφενείο ως νεώτερο μνημείο σύγχρονης πολιτιστικής κληρονομιάς και να διασφαλιστεί η παρουσία του.
Μάλιστα, εδώ και λίγες ημέρες κυκλοφορεί στο διαδίκτυο ένα κείμενο συλλογής υπογραφών, με το οποίο πολίτες εκφράζουν συμπαράσταση στον Χρήστο Βάνα στο αίτημά του να κηρυχθεί το καφενείο ως μνημείο. Έως σήμερα έχουν υπογράψει 7.500 άνθρωποι – και αυτές θα γίνουν ακόμα περισσότερες τις επόμενες ημέρες.
Ο Χρήστος Βάνας, ο ιδιοκτήτης της Μουριάς στα Εξάρχεια από το 1982. (Φωτογραφία: Τατιάνα Μπόλαρη / Eurokinissi)
«Είναι η ζωή μου»
«Η Μουριά είναι η ζωή μου» είπε ο Χρήστος Βάνας στο Orange Press Agency. Είναι αυτός που ανέλαβε την Μουριά το 1982, ο 7ος καφετζής του γνωστού στεκιού των Εξαρχείων, και για 44 ανέλαβε το «ιερό καθήκον» να σερβίρει και να χαρίζει ένα… καταφύγιο σε όποιον πέρναγε την πόρτα του μαγαζιού.
«Μόνος μου επέλεξα να έρθω, μου άρεσε αυτή η δουλειά» τονίζει και συμπληρώνει: «Έχω ζήσει πολύ ωραίες αναμνήσεις και τώρα προσπαθώ επειδή το αγαπάω αυτό το καφενείο να κατοχυρωθεί ως διατηρητέο. Είναι η ζωή μου».
Φωτογραφία: Τατιάνα Μπόλαρη / Eurokinissi
«Ας το έχει οποιοσδήποτε το μαγαζί. Εμένα αυτό που μ’ ενδιαφέρει είναι να μείνει καφενείο» τονίζει ο Χρήστος Βάνας. Και μαζί του συμφωνούν 7.500 άνθρωποι.
Γιατί η Μουριά είναι καφενείο. Αλλά η Μουριά είναι και ιατρείο και δικηγορικό γραφείο, αμφιθέατρο και νηπιαγωγείο. Είναι τα γράμματα και οι τέχνες μας. Η Μουριά που αφήνετε τα κλειδιά, η γειτονιά. Είναι η πρώτη καλημέρα, όπως αναφέρεται στο κείμενο του ψηφίσματος.
Οι ψυχολόγοι υποστηρίζουν ότι υπάρχει μια διαφορετική μορφή ευφυΐας, η οποία δεν αποτυπώνεται εύκολα σε τεστ και μπορεί να είναι ακόμη πιο σημαντική για τη δημιουργικότητα