Τζο Έστερχαζ: «Το νέο Βασικό Ένστικτο θα φέρει εγκεφαλικά» – Ο προβοκάτορας του Χόλιγουντ επιστρέφει 

Ο Τζο Έστερχαζ, για πολλούς ο πιο επικίνδυνος σεναριογράφος του συστημικού Χόλιγουντ έπιστρέφει.

Ο ακριβοπληρωμένος δημιουργός έχει δυνατό fan club, κάτι που σπανίζει για τους, συνήθως πολύ ιδιωτικούς και άγνωστους στο ευρύ κοινό, συναδέλφούς του.

Ο Έστερζαχ βέβαια κατάφερε να σαγηνεύσει, να προκαλέσει και να αναδείξει το σεξουαλικό θρίλερ σε σκληρό συνάλλαγμα στα ’90s υπογράφοντας επιτυχίες (και αποτυχίες) όπως τα Bασικό Ένστικτο, Showgirls ή Sliver.

Σήμερα ο αιρετικός Έστερχαζ, 82, επιστρέφει με μια συμφωνία-μαμούθ με την Amazon MGM για το reboot του Βασικού Ενστίκτου.

Οι ταινίες του έχουν αποφέρει πάνω από ένα δισεκατομμύριο δολάρια παγκοσμίως, το Time τον έχει συγκρίνει με τον Ουίλιαμ Σάιξπηρ και το Variety τον βάφτισε «Τσε Γκεβάρα του σεναρίου»

Από το καταφύγιό του στο Κλίβελαντ, ο 82χρονος «Τσε Γκεβάρα του σεναρίου» μίλησε στο Interview για τις μέρες του στο Rolling Stone, τις groupies, τα ναρκωτικά, τις κλεμμένες επιταγές των εκατομμυρίων και εξηγεί γιατί το νέο του σενάριο «θα κάνει το politically correct κοινό να πάθει εγκεφαλικό».

Είναι κανόνας πως οι σεναριογράφοι στο Χόλιγουντ είναι συνήθως οι αναλώσιμοι τύποι που κάθονται στη σκιά. Αυτό δεν ισχύει ο Τζο Έστερχαζ.

Ο Ουγγρικής καταγωγής δημιουργός πίσω από επιτυχίες που όρισαν το genre του ερωτικού θρίλερ -Η Aκρη του Nήματος, Βασικό Ένστικτο, Sliver, Jade- αλλά και τα Flashdance και Showgirls, είναι ο μοναδικός συγγραφέας στην ιστορία της βιομηχανίας που κατάφερε να πληρώνεται για ένα σενάριο περισσότερο από όσο αμείβονταν οι σκηνοθέτες για να το γυρίσουν.

Οι ταινίες του έχουν αποφέρει πάνω από ένα δισεκατομμύριο δολάρια παγκοσμίως, το Time τον έχει συγκρίνει με τον Ουίλιαμ Σάιξπηρ και το Variety τον βάφτισε «Τσε Γκεβάρα του σεναρίου».

Για όσους πίστευαν ότι αυτή η εποχή της απόλυτης χολιγουντιανής ακολασίας έχει πεθάνει, ο Έστερχαζ επιστρέφει το 2026 με colpo grosso -το deal του με την Amazon MGM ύψους 4 εκατομμυρίων δολαρίων για το πολυαναμενόμενο reboot του Βασικού Ενστίκτου έχει κάνει πρωτοσέλιδα από μόνο του.

Ο 82χρονος έχει ακόμη ταλέντο. Ξέρει πώς να παίρνει το χρήμα, να εξαργυρώνει την επιταγή και να δίνει στο κοινό αυτό που θέλει: ωμό, αναπολογητικό, ερωτικό σινεμά.

Χάντερ Τόμσον; Φίλος. Μικ Τζάγκερ; Όχι και τόσο

Η κινηματογραφική γραφή του Έστερχαζ —γεμάτη από τον υπόκοσμο του εγκλήματος και μια σχεδόν πορνογραφική, ταμπλόιντ ηδονοβλεψία— γεννήθηκε στα γραφεία του Rolling Stone στο Σαν Φρανσίσκο, μεταξύ 1971 και 1976.

«Ήμουν εκεί όταν το περιοδικό ζούσε τη δική του έκρηξη. Ήμασταν ακριβώς στη μέση της πολιτιστικής επανάστασης, το ίδιο το μάτι του κυκλώνα» λέει στο Interview.

Ο Έστερχαζ βρέθηκε εκεί όταν ο εμβληματικός gonzo συγγραφέας Χάντερ Σ. Τόμσον διάβασε ένα κείμενό του και του έστειλε ένα σημείωμα: «Μεγάλε, τώρα είμαστε δύο στον κόσμο που μπορούμε να γράφουμε για συμμορίες με μηχανές».

Η άφιξή του στο Σαν Φρανσίσκο, θυμάται, ήταν μια βουτιά στην απόλυτη παράνοια. «Δύο μέρες αφού έφτασα, το Rolling Stone έκανε ένα πάρτι. Στη μέση του δωματίου υπήρχε μια μπανιέρα. Μέσα ήταν ο Τόμσον, με μια σύριγγα καρφωμένη στον αφαλό του. Με κοίταξε με τη βελόνα καρφωμένη στο στομάχι του και μου λέει: “Εσύ είσαι ο Τζο; Θέλεις λίγο από αυτό το σκατό;” Του είπα: “Όχι, ευχαριστώ”».

Ο Έστερζαχ είχε και τις αντιπάθειες του. Εκείνες τις μέρες, ο Μικ Τζάγκερ ήταν ο Άγγλος εκδότης του περιοδικού. Μια μέρα ο Έστερχαζ τον πέτυχε στον δρόμο να διαβάζει με κατεβασμένο το κεφάλι. «Τον ρώτησα αν τον ενδιέφεραν τα κείμενά μου για την Αγγλία. Κούνησε το κεφάλι του και είπε: “Όχι, λυπάμαι. Δεν είναι αρκετά καλά”».

Ήταν μια εποχή απόλυτης σεξουαλικής ελευθεριότητας, όπου ο Έστερχαζ απατούσε τη γυναίκα του όσο περισσότερο μπορούσε. «Στο Rolling Stone δεν ήταν ασυνήθιστο να έρχεται μια πανέμορφη κοπέλα και να σου λέει: “Εσύ είσαι ο Τζο, έτσι δεν είναι; Θα ήθελα πολύ να σε πηδήξω”. Ήταν τέτοιοι, επαναστατικοί καιροί».

Η φιλοσοφία της πίτσας και το μεσαίο δάχτυλο

Μετά την επιτυχία του F.I.S.T. με τον Σιλβέστερ Σταλόνε και το Masterclass που πήρε από τον Νόρμαν Τζούισον -όταν είδε κρυφά στα χαρτιά του λογιστή του ότι ο σκηνοθέτης έβγαζε 8 εκατομμύρια δολάρια τον χρόνο-, ο Έστερχαζ έγινε το πιο ακριβό «χαρτί» της βιομηχανίας.

Αλλά αρνήθηκε να γίνει μέρος του συστήματος. Δεν έκανε ποτέ pitch. Έγραφε ολοκληρωμένα σενάρια και ρίσκαρε να μην πουληθούν ποτέ.

«Η μόνη θεωρία που θαύμαζα ήταν του Πάντι Τσαγιέφσκι: Αν φτιάξεις μια πίτσα, παράδωσε ολόκληρη την πίτσα. Μην την αφήνεις μισοψημένη, γιατί τότε θα έρθει κάποιος και θα κατουρήσει πάνω της. Και έλεγε: “Δεν θέλω να συμβεί αυτό στο μωρό μου, γιατί εγώ το δημιούργησα”».

Ο Έστερχαζ σιχαινόταν τις συναντήσεις για να διεκδικήσει με κάποια ιδέα χρηματοδότηση. Όλα αυτά, για τον ίδιο, είναι ευνουχισμός έμπνευσης. «Ο Μπομπ Τάουν μου είχε πει: “Το μεγαλύτερο λάθος μου είναι ότι μιλάω πολύ γι’ αυτό που γράφω. Μέχρι να κάτσω να το γράψω, έχει σχεδόν χαθεί επειδή το συζητούσα τόσο πολύ”».

«Το μόνο ταλέντο που έχω είναι να μπαίνω σε ένα μικρό δωμάτιο, να γίνομαι αντικοινωνικός, να προκαλώ μια μυστικιστική διαδικασία από κάποιο κρυφό σημείο του σώματος, και μετά να βγάζω μια ιστορία»

Γεμάτο σκάνδαλα, ερωτισμό και πάθη, η φιλμογραφία του Έστερχαζ φλερτάρει με το κιτς και το ευφυές, βγάζοντας τη γλώσσα σε πουριτανούς, κόβοντας την με ξυράφι

Η απόφασή του να εγκαταλείψει το Μαλιμπού το 2001 και να επιστρέψει στο Κλίβελαντ ήταν μια πράξη αυτοσυντήρησης λέει. Δεν ήθελε τα παιδιά του να μεγαλώνουν σε πάρτι όπου ο Γουίλ Σμιθ έφερνε τεχνητό χιόνι ή άλλοι γονείς επιδείκνυαν τα Όσκαρ τους.

«Δεν ήθελα να νιώθω άνθρωπος του Χόλιγουντ. Γιατί οι άνθρωποι των στούντιο δεν είναι συγγραφείς, προσποιούνται τους συγγραφείς. Ούτε οι σκηνοθέτες είναι συγγραφείς. Έχω μεγάλο σεβασμό γι’ αυτούς, αλλά δεν είναι συγγραφείς. Το μόνο ταλέντο που έχω είναι να μπαίνω σε ένα μικρό δωμάτιο, να γίνομαι αντικοινωνικός, να προκαλώ μια μυστικιστική διαδικασία από κάποιο κρυφό σημείο του σώματος, και μετά να βγάζω μια ιστορία. Αυτό είναι όλο. Είναι μια ιερή διαδικασία. Αυτό που δημιουργείς είναι το παιδί σου, και δεν μπορείς να το προδώσεις» ξακαθαρίζει.

Το ερωτικό σκάνδαλο που σόκαρε το Χόλιγουντ

Στη συνέντευξη του ο Έστερχαζ δεν αναφέρθηκε, και δεν ρωτήθηκε, για ένα από τα πιο σκανδαλώδη κεφάλαια της καριέρας του. Ήταν 1993 όταν, κατα τη διάρκεια των γυρισμάτων του ερωτικού θρίλερ Sliver, η πρωταγωνίστρια Σάρον Στόουν συνδέθηκε αισθηματικά με τον παραγωγό της ταινίας, Μπιλ ΜακΝτόναλντ, οδηγώντας τον στην άμεση διάλυση του πρόσφατου γάμου του με τη Ναόμι Μπάκα.

Αν και το νέο ζευγάρι αρραβωνιάστηκε γρήγορα εν μέσω έντονων δημόσιων κατηγοριών από την απατημένη σύζυγο, η σχέση τους αποδείχθηκε εφήμερη και κατέρρευσε οριστικά μόλις έναν χρόνο μετά.

Το νέο Βασικό Ένστικτο και η πολιτική ορθότητα

Το νέο deal με την Amazon MGM για το reboot του αμαρτωλού Βασικού Ενστίκτου αποδεικνύει ότι ο Έστερχαζ επιβεβαιώνει πως, ό,τι και αν κάνει, θα είναι ένας δημιουργός που δοκιμάζει αντοχές και όρια. Όταν η εταιρεία τον προσέγγισε, εκείνος ξεκαθάρισε ότι δεν θέλει να επαναλάβει το «βαρετό, ανούσιο αστυνομικό μοτίβο» του αποτυχημένου σίκουελ -για το οποίο, όπως αποκαλύπτει, τον πλήρωσαν 1,5 εκατομμύριο δολάρια απλώς για να μην έχει καμία ανάμειξη.

Στο νέο σενάριο που μόλις παρέδωσε, η Κάθριν Τράμελ, ο θρυλικός χαρακτήρας της Σάρον Στόουν επιστρέφει, αλλά αυτή τη φορά έχει δίπλα της την κόρη της, τη Τζέζεμπελ. Πώς όμως μεταφέρεται ένα τέτοιο φιλμ στην εποχή της πολιτικής ορθότητας;

«Η απάντησή μου είναι πολιτικά λανθασμένα. Κάποιοι θα γελάσουν με τους διαλόγους. Άλλοι θα πάθουν εγκεφαλικό, θα είναι έξαλλοι. Αλλά ακόμα και αυτοί θα το απολαύσουν κρυφά, ακόμα κι αν δεν το παραδεχτούν δημόσια. Θα είναι αμφιλεγόμενο. Σήμερα, οι ταινίες έχουν γίνει πιο χλιαρές, είναι ξεπλυμένες. Το δικό μου σενάριο είναι οτιδήποτε άλλο εκτός από αυτό. Έχει αρκετές στιγμές όπου το κοινό θα τρομάξει πραγματικά και θα αναρωτηθεί: Τι στο διάολο άκουσα μόλις τώρα;».

Ο Έστερχαζ θυμάται ότι στη συνέντευξή του πως η θρυλική σκηνή της ανάκρισης, όπου η Σάρον Στόουν κάνει σταυροπόδι χωρίς να φοράει εσώρουχο σοκάροντας τους άντρες μπροστά της, δεν ήταν δική του ιδέα, αλλά του Πολ Βερχόφεν.

«Ο Πολ ήταν προβοκάτορας. Ήθελε να κάνει το Basic NC-17 και τον έπεισα να μην το κάνει. Κέρδισε τη μάχη στο Showgirls, και νομίζω αυτό τελικά πλήγωσε την ταινία. Όποιος κι αν σκηνοθετήσει αυτό το σίκουελ, ελπίζω να έχει μια αίσθηση του τι είναι πρόκληση».

Όσο για το Showgirls, το οποίο πλέον αποθεώνεται από την pop κουλτούρα και την queer κοινότητα ως ένα μετα-φεμινιστικό καλτ αριστούργημα; Ο Έστερχαζ νιώθει δικαιωμένος. Θυμάται τη στιγμή που βρέθηκε σε ένα τεράστιο revival της ταινίας στο Greenwich Village το 2007:

«Σπάστους τα μούτρα και μην δέχεσαι σκατά από κανέναν!»

«Ήταν ένα, κυρίως γκέι, κοινό που γνώριζε κάθε ατάκα, κάθε λέξη από τους διαλόγους του σεναρίου. Μια γυναίκα μού είπε: “Μου κατέστρεψες τη ζωή, γιατί ο άντρας μου γυρίζει μέσα στο σπίτι και απαγγέλλει τους διαλόγους από το Showgirls”. Στο τέλος της ταινίας, η ηρωίδα γυρίζει την πλάτη της σε όλο αυτόν τον σωρό από σκατά. Είναι μια τόσο θαρραλέα, ηρωική πράξη».

Είναι μια απόφαση που υιοθέτησε και ο ίδιος, όταν γύρισε την την πλάτη του στο συστημικό Χόλιγουντ για να ζήσει με τους δικούς του όρους. Άλλωστε το μότο ζωής που θέλει όλοι να εναγκαλίσουμε είναι ξεκάθαρο. Συγκεκριμένο:

«Σπάστους τα μούτρα και μην δέχεσαι σκατά από κανέναν!».