Το αφεντικό της OpenAI άλλαξε γνώμη – Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να μη φέρει εργασιακό Αρμαγεδδώνα τελικά

Καθώς αναπτυσσόταν η τεχνητή νοημοσύνη, τα αφεντικά των μεγάλων εταιρειών υψηλής τεχνολογίας εμφάνιζαν ως ένα από τα κύρια πλεονεκτήματά της την κατάργηση θέσεων εργασίας. Λιγότερα χέρια και μικρότερο εργασιακό κόστος θα σήμαινε για τους ίδιους –και για όσες επιχειρήσεις ενσωμάτωναν ΑΙ- μεγαλύτερη παραγωγικότητα και περισσότερα κέρδη.

Μεταξύ αυτών και ο Σαμ Άλτμαν της OpenAI, από τους πιο επιδραστικούς CEO στην τεχνητή νοημοσύνη, όπως επισημαίνει το TIME.  Ο Σαμ Άλτμαν έχει κάνει πολλές τολμηρές δηλώσεις για τον αντίκτυπο που θα έχει η τεχνητή νοημοσύνη στις θέσεις εργασίας. Και πολλοί άλλοι βεβαίως, δημιουργώντας τουλάχιστον ανησυχία για το μέλλον στην αγορά εργασίας.

REUTERS/Dado Ruvic/Illustration/File Photo

Μεταξύ αυτών των δηλώσεων ήταν ότι η τεχνητή νοημοσύνη «πιθανώς θα αντικαταστήσει τις περισσότερες από τις θέσεις εργασίας που κάνουν οι άνθρωποι σήμερα». Επίσης ότι ολόκληρες κατηγορίες θέσεων εργασίας θα «εξαφανιστούν εντελώς». Και πως όσοι επηρεάζονται από τις δραματικές αλλαγές θα πρέπει να «βρουν κάθε είδους νέα πράγματα να κάνουν».

Ευτυχής που «έκανε λάθος»

Αλλά ο γκουρού της ΑΙ έκανε λάθος. Τουλάχιστον αυτό παραδέχεται ο ίδιος. Και μάλιστα λέει ότι είναι «ευτυχισμένος» γι’ αυτό.

Μιλώντας σε συνέδριο της Commonwealth Bank of Australia (CBA) στο Σίδνεϊ, είπε: «Δεν νομίζω ότι θα έχουμε το είδος της αποκάλυψης των θέσεων εργασίας που υποστηρίζουν ή συζητούν ορισμένες από τις εταιρείες στον χώρο μας».

«Νόμιζα ότι θα υπήρχε μεγαλύτερος αντίκτυπος στην κατάργηση των θέσεων εργασίας σε εισαγωγικό επίπεδο μέχρι τώρα από ό,τι έχει συμβεί στην πραγματικότητα», πρόσθεσε.

Ο CEO της OpenAI είπε για το σφάλμα του αναφορικά με την τεχνητή νοημοσύνη: «Τώρα νομίζω ότι καταλαβαίνω περισσότερα για το γιατί δεν έχει γίνει αυτό. Και είμαι προφανώς ευγνώμων. Αλλά αυτός είναι ένας τομέας όπου οι διαισθήσεις μου ήταν απλώς λανθασμένες».

Αυτό που στην ουσία παραδέχεται είναι ότι το «ανθρώπινο κομμάτι» της απασχόλησης δεν θα μπορούσε να αντικατασταθεί από την τεχνητή νοημοσύνη. Επίσης, ότι οι άνθρωποι ενδιαφέρονται για την αλληλεπίδραση μεταξύ τους στην εργασία.

«Πραγματικά μας ενδιαφέρουν οι αλληλεπιδράσεις μας με τους ανθρώπους», πρόσθεσε. Και αυτό, είπε, καλώς ή κακώς, «με έκανε να δω ότι η εικόνα των θέσεων εργασίας είναι πιθανό να είναι πολύ διαφορετική από ό,τι νομίζαμε».

Γιατί άλλαξε γνώμη

Θα μπορούσε να πει κανείς ότι ο Σαμ Άλτμαν είδε το φως το αληθινό. Αλλά δεν είναι ακριβώς έτσι. Τα κίνητρα των δηλώσεών του ίσως κρύβουν περισσότερο ιδιοτελείς σκοπούς.

Το ΤΙΜΕ θυμίζει ότι βρισκόμαστε σε μια κρίσιμη για την τεχνητή νοημοσύνη εποχή. Τρεις από τις μεγαλύτερες εταιρείες του κλάδου σύντομα θα ζητήσουν χρήματα από επενδυτές με τη διαδικασία της δημόσιας προσφοράς. SpaceX, OpenAI και Anthropic χρειάζονται χρηματοδότηση για να υλοποιήσουν τα μεγαλεπήβολα σχέδιά τους.

Με βάσει στοιχεία των Financial Times, η OpenAI στοχεύει σε έσοδα 280 δισ. δολαρίων έως το 2030. Η SpaceX του Έλον Μασκ ελπίζει σε αποτίμηση 1,5 τρισ. στην αρχική δημόσια προσφορά της. Και η Anthropic φέρεται να βρίσκεται σε συνομιλίες για να εξασφαλίσει χρηματοδότηση 30 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Αλλά πολλές εταιρείες που χρησιμοποιούν τεχνητή νοημοσύνη δυσκολεύονται να αποκομίσουν υπεραξία από τη χρήση της.

Η τεχνητή νοημοσύνη κοστίζει πολύ

Βασική αιτία είναι το αυξημένο κόστος της νέας τεχνολογίας. Στην Uber, για παράδειγμα, ο πρόεδρος και CEO Άντριου ΜακΝτόναλντ δήλωσε ότι γίνεται όλο και πιο δύσκολο να δικαιολογηθεί το κόστος που προκαλεί η τεχνητή νοημοσύνη στην εταιρεία. Ο CEO Τεχνολογίας, Πραβίν Νεπάλι Νάγκα, επίσης, παραδέχτηκε ότι η Uber έκαψε τον προϋπολογισμό Claude Code του 2026 σε τέσσερις μήνες.

REUTERS/Manuel Orbegozo/File Photo

Και δεν είναι οι μοναδικοί. Ο Μπράιαν Κατανθάρο, αντιπρόεδρος εφαρμοσμένης βαθιάς μάθησης στη Nvidia, υπονόησε ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν σώζει τις εταιρείες από το κόστος εργασίας. Επίσης, ότι θα μπορούσε κοστίζει περισσότερο από τους ανθρώπους που απασχολούν αυτήν τη στιγμή.

Μιλώντας στο Axios είπε: «Για την ομάδα μου, το κόστος της υπολογιστικής τεχνολογίας υπερβαίνει κατά πολύ το κόστος των εργαζομένων».

Η Microsoft έχει εκφράσει ανησυχίες σχετικά με το κόστος της ΑΙ. Και φέρεται να έχει αρχίσει να ακυρώνει άδειες χρήσης του Claude της Anthropic από τους μηχανικούς της. Αιτία, το υψηλό κόστος που προκύπτει από την τεχνητή νοημοσύνη, εγείροντας ερωτήματα σχετικά με το κόστος υιοθέτησης της τεχνολογίας.

Τεχνητή νοημοσύνη και εργασιακός Αρμαγεδδών

Οικονομολόγοι και οι ειδικοί που μίλησαν στο ΤΙΜΕ εκφράσουν διαφορετικές πεποιθήσεις σχετικά το ζήτημα. Δεν συμφωνούν όλοι ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα οδηγήσει στην πραγματικότητα σε «εργασιακό Αρμαγεδδώνα».

Σύμφωνα με τον Πίτερ Γουάιλντφορντ, επικεφαλής πολιτικής στο Δίκτυο Πολιτικής για την Τεχνητή Νοημοσύνη, εξηγεί: «Η πρόβλεψη των οικονομικών επιπτώσεων από την τεχνητή νοημοσύνη είναι εγγενής εικασία και αβέβαιη. Οι οικονομολόγοι με τους οποίους έχω μιλήσει διαφωνούν για το πόσο θα αναδιαμορφώσει την αγορά εργασίας».

Και επισημαίνει ότι «μία από τις πιο αβέβαιες πτυχές είναι η ανακατανομή». «Ας υποθέσουμε ότι η τεχνητή νοημοσύνη αυτοματοποιεί πλήρως ορισμένες κατηγορίες εργασίας. Αυτοί οι εργαζόμενοι μένουν άνεργοι ή βρίσκουν νέα επαγγέλματα;» ρωτάει.

Κατά τον Γουάιλντφορντ, υπάρχει λόγος σοβαρός πίσω από την «επιφοίτηση» του Σαμ Άλτμαν. Και αυτός λέγεται «κοινή γνώμη».

«Η έρευνα κοινής γνώμης καθιστά αρκετά σαφές ότι οι Αμερικανοί έχουν αρκετά αρνητική άποψη για την τεχνητή νοημοσύνη. Η βιομηχανία της ΑΙ, και ιδιαίτερα ο Σαμ Άλτμαν, αντιδρά με μια αλλαγή. Αντί να αντικαταστήσει τους περισσότερους υπαλλήλους γραφείου, στην πραγματικότητα θα δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας. Έτσι, λύνουν ένα προσωρινό πρόβλημα», εξηγεί. Και επισημαίνει: «Είναι δύσκολο να πούμε αν έχουν πράγματι αλλάξει τις προβλέψεις τους για τον οικονομικό αντίκτυπο από την τεχνητή νοημοσύνη. Ή αν απλώς προσπαθούν να αλλάξουν την αφήγηση».

Μόνο η τεχνολογική πρόοδος τρέχει

Υπάρχει ακόμη ένα στοιχείο που πρέπει να ληφθεί υπ’ όψιν. Ότι οι επιχειρήσεις υιοθετούν την τεχνητή νοημοσύνη με πολύ πιο αργό από αυτόν με τον οποίο αναπτύσσεται.

Έκθεση του Ινστιτούτου Brookings διαπιστώνει: «Οι ραγδαίες εξελίξεις στις δυνατότητες της ΑΙ δεν μεταφράζονται αυτόματα σε ευρεία οικονομικά οφέλη ή ουσιαστική υιοθέτηση». Και, «μεσοπρόθεσμα, η υιοθέτησή της είναι επίσης πιθανό να είναι δαπανηρή και άνιση».

Επίσης, το Εργαστήριο Προϋπολογισμού του Yale, που παρακολουθεί το ζήτημα, διαπίστωσε ότι η τεχνητή νοημοσύνη πιθανότατα δεν ήταν ο λόγος για την αποδυνάμωση της αγοράς εργασίας. Επίσης, ότι δεν έχει ακόμη επιφέρει ουσιαστική αλλαγή στην ανεργία. Τουλάχιστον έως τον Μάρτιο του 2026 για τους εργαζόμενους σε θέσεις εργασίας με υψηλή έκθεση στην ΑΙ.

Η «μοναξιά» του Άλτμαν

Ο Σαμ Άλτμαν, πάντως, φαίνεται ότι είναι ο μοναδικός που παίρνει πίσω τις καταστροφολογικές προβλέψεις του. Άλλοι CEO εταιρειών υψηλής τεχνολογίας επιμένουν ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα έχει σημαντικό αντίκτυπο στην εργασία.

Για παράδειγμα, ο Ντάριο Αμοντέι, της Anthropic, έχει δηλώσει ότι έως και οι μισές από όλες τις θέσεις εργασίας εισαγωγικού επιπέδου θα καταργηθούν μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια. Επίσης, ότι η ανεργία θα μπορούσε να εκτοξευθεί στο 10-20%.

«Εμείς, ως παραγωγοί αυτής της τεχνολογίας, έχουμε καθήκον και υποχρέωση να είμαστε ειλικρινείς για το τι έρχεται», δήλωσε το 2025. «Δεν νομίζω ότι αυτό είναι στο ραντάρ του κόσμου».

Οι περισσότεροι διευθύνοντες σύμβουλοι των εταιρειών αυτών συμφωνούν ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα φέρει επανάσταση στις θέσεις εργασίας εισαγωγικού επιπέδου. Στη Σύνοδο Κορυφής TIME100 τον Απρίλιο, το δήλωσαν σαφώς. Σύμφωνα με τον Γκλεν Φόγκελ, της Booking Holdings, στην εταιρεία του «το χαμηλότερο σκαλί στην κλίμακα έχει αφαιρεθεί από την τεχνητή νοημοσύνη».

Χιλιάδες απολύσεις για την τεχνητή νοημοσύνη

Επίσης, χιλιάδες θέσεις εργασίας περικόπτονται αυτήν τη στιγμή κυρίως σε εταιρείες τεχνολογίας. Παράδειγμα η Meta. Κατάργησε χιλιάδες θέσεις εργασίας, επικαλούμενη τη στροφή προς την τεχνητή νοημοσύνη. Η εταιρεία χρηματοοικονομικού λογισμικού Intuit μείωσε το 17% του προσωπικού της, ή 3.000 άτομα, αυτόν τον μήνα. Η Amazon και η Alphabet ανακοίνωσαν γύρους απολύσεων καθώς προωθούσαν την υιοθέτηση και την αποτελεσματικότητα της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Η τεχνητή νοημοσύνη ήταν η δικαιολογία για σχεδόν 50.000 περικοπές θέσεων εργασίας έως τον Απρίλιο του τρέχοντος έτους, σύμφωνα με έρευνα της εταιρείας Challenger, Gray & Christmas.

«Οι εταιρείες τεχνολογίας συνεχίζουν να ανακοινώνουν περικοπές μεγάλης κλίμακας και ηγούνται όλων των κλάδων στις ανακοινώσεις απολύσεων. Επίσης, συχνά επικαλούνται τις δαπάνες και την καινοτομία στην τεχνητή νοημοσύνη. Ανεξάρτητα από το αν οι μεμονωμένες θέσεις εργασίας αντικαθίστανται από την ΑΙ, τα χρήματα σίγουρα αλλάζουν προορισμό», λέει η έρευνα.