Τα τρία αγκάθια των διαπραγματεύσεων για Ιράν και ΗΠΑ, η Σαουδική Αραβία και το Ομάν που… δεν θέλει

Το πρακτορείο ειδήσεων Φαρς ανέφερε ότι παραμένουν τρεις σημαντικές διαφωνίες στις διαπραγματεύσεις μεταξύ του Ιράν και των ΗΠΑ, οι οποίες ενδέχεται να εμποδίσουν την επίτευξη οποιασδήποτε μελλοντικής συμφωνίας.

Σύμφωνα με πληροφορίες του ιρανικού πρακτορείου, το Ιράν αρνείται να συζητήσει πυρηνικά ζητήματα κατά τη διάρκεια του τρέχοντος γύρου διαπραγματεύσεων, επιμένοντας ότι οι συζητήσεις αυτές μπορούν να ξεκινήσουν μόνο μετά την συμφωνία περί μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης και την εφαρμογή τους.

Το Ιράν έχει απαιτήσει την αποδέσμευση και τη μεταφορά των δεσμευμένων κεφαλαίων του πριν από την έναρξη των διαπραγματεύσεων, χαρακτηρίζοντάς το ως μη διαπραγματεύσιμη προϋπόθεση. Κάτι που μπορεί να θεωρηθεί μεγάλη υποχώρηση από τις ΗΠΑ με δεδομένο το οικονομικό πλήγμα που έχει επιφέρει στο Ιράν τους τελευταίους μήνες.

Μια άλλη σημαντική διαφωνία αφορά τα Στενά του Ορμούζ, με το Ιράν να επιμένει ότι θα διατηρήσει την εξουσία σχετικά με τη διαχείριση των πλοίων, τις διαδρομές, τις άδειες και τους κανονισμούς διέλευσης, αποδεχόμενο όμως να αυξήσει την ροή της κίνησης.

Παρόλα αυτά το Πακιστάν και ο Ντόναλντ Τραμπ ανέφεραν σε διαρροή στο Reuters και σε δήλωση αντίστοιχα, ότι η προσωρινή συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου έχει εισέλθει στο τελικό της στάδιο και είναι σε μεγάλο βαθμό ολοκληρωμένη.

Η συνομιλία Ιράν και Σαουδικής Αραβίας – Άσπονδοι φίλοι, άσπονδοι εχθροί

Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγκί είχε τηλεφωνική συνομιλία με τον Σαουδάραβα υπουργό Εξωτερικών Φαϊζάλ μπιν Φαρχάν σχετικά με τις διπλωματικές προσπάθειες για την αποτροπή της περιφερειακής κλιμάκωσης και τον τερματισμό του πολέμου. Το Ιράν με την Σαουδική Αραβία έχουν βρεθεί κατά καιρούς σε έμμεσο πόλεμο δια αντιπροσώπων, με την πιο χτυπητή κόντρα, αυτή για το μέλλον της Υεμένης.

Η Σαουδική Αραβία υποστηρίζει την αναγνωρισμένη κυβέρνηση, η οποία όμως δεν έχει το περισσότερο έδαφος και τον λαό της Υεμένης στο έδαφός της και το Ιράν υποστηρίζει την Ανσάρ Αλλάχ, η οποία είναι η ντε φάκτο κυβέρνηση της πλειονότητας του λαού της Υεμένης. Το Ιράν βοήθησε την Ανσάρ Αλλάχ να κερδίσει τον πόλεμο, με τεχνογνωσία και υλική βοήθεια και η οργάνωση με αρχηγό τον Αλ Χούθι, τα κατάφερε παρά την ενεργή συμμετοχή της Σαουδικής Αραβίας στις μάχες.

Έκτοτε, στο μέτωπο του νέου περιφερειακού πολέμου για τη Δυτική Ασία, η Σαουδική Αραβία βγαίνει οικονομικά αποδυναμωμένη (όπως και το Ιράν), έχει παγώσει τις πληρωμές σε δυτικούς συμβούλους και προσπαθεί να διατηρήσει ενεργά τα project της όπως το NEOM των 500 δισ. δολαρίων.

Εδώ και κάποιες εβδομάδες η Σαουδική Αραβία προσπαθεί στο εσωτερικό να δείξει ένα σκληρό πρόσωπο, όμως στο εξωτερικό στηρίζει την διπλωματία και την εύρεση λύσης, προκειμένου να τερματιστεί ο πόλεμος που μπαίνει εμπόδιο σε όλα της τα σχέδια: Σε αυτά του οικονομικού της μετασχηματισμού και του επενδυτικού spread καθώς δεν θέλει να βασίζεται μονάχα στο πετρέλαιο.

Η Σαουδική Αραβία στηρίζει το Πακιστάν στις προσπάθειες διαμεσολάβησης για την ειρήνη, παρά το γεγονός πως το τελευταίο δεν παρενέβη υπέρ της, την ώρα που έχουν σύμφωνο στρατιωτικής βοήθειας. Η Σαουδική Αραβία θα ήθελε ένα αποδυναμωμένο στρατιωτικά και οικονομικά Ιράν, όμως προτιμά σε πρώτο χρόνο την περιφερειακή ηρεμία.

Η απάντηση των ΗΠΑ αναμένεται την Κυριακή

Σύμφωνα με όλες τις διαθέσιμες πληροφορίες, αναμένεται απάντηση της αμερικανικής κυβέρνησης στην αναθεωρημένη πρόταση μέχρι την Κυριακή.

Η πρόταση περιλαμβάνει σε πρώτο χρόνο την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, τον τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, την αποδέσμευση των «παγωμένων» ιρανικών περιουσιακών στοιχείων, την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού.

Το σχέδιο φέρεται να περιλαμβάνει, κατά τις ιρανικές πηγές, μια περίοδο διαπραγματεύσεων 30 ημερών με επίκεντρο τα πυρηνικά ζητήματα, μετά την εφαρμογή της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός.

Η πρόταση του Ιράν φέρεται να περιλαμβάνει και την απομάκρυνση των αμερικανικών δυνάμεων από τις περιοχές κοντά στο Ιράν, κάτι το οποίο εξηγεί την ανοιχτή συζήτηση του Τραμπ με τις χώρες του Κόλπου και τις χώρες που διαμεσολαβούν και πιθανώς προσέφεραν εγγυήσεις για την αποδοχή του σχεδίου (Πακιστάν, Τουρκία, Αίγυπτος).

Πολύ «στενά» για δύο διαχειριστές;

Το πρακτορείο ειδήσεων Fars ανέφερε ότι, σύμφωνα με την τελευταία προτεινόμενη ρύθμιση, το Ιράν θα συνεχίσει να διαχειρίζεται τα Στενά του Ορμούζ κάτι που επιβεβαιώνει πως βρίσκεται εντός της πρότασης και το Al Jazeera, ακόμη και αν η ναυτιλιακή κίνηση επανέλθει στα προπολεμικά επίπεδα. Μάλιστα θεωρεί πως δεν θα επανέλθει ακριβώς στα προπολεμικά επίπεδα, τουλάχιστον μέχρι την συνολική επίτευξη ειρήνης.

Το Ιράν επιμένει στην συμπερίληψη του Ομάν στην από κοινού επίβλεψη και διαχείριση των Στενών του Ορμούζ στο πλαίσιο μιας πιθανής μελλοντικής συμφωνίας. Παρόλα αυτά το Ομάν δεν έχει δείξει δημόσια την ίδια διάθεση να αναλάβει την συνδιαχείριση του Ορμούζ.

Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκεΐ δήλωσε το Σάββατο σε δηλώσεις on camera, ότι «πρέπει να καθοριστεί ένας μηχανισμός μεταξύ μας και του Ομάν όσον αφορά το στενό, και έχουμε πραγματοποιήσει αρκετές συναντήσεις με την πλευρά του Ομάν σχετικά με το θέμα αυτό».

Αυτό που κάνουμε συνάδει με τη διαφύλαξη των εθνικών συμφερόντων του Ιράν και του Ομάν ως παράκτιων χωρών και αποσκοπεί επίσης στη διασφάλιση της ασφαλούς διέλευσης της ναυτιλίας. Από αυτή την άποψη, αναμένουμε από όλες τις χώρες που εκτιμούν το ελεύθερο εμπόριο και τη ναυτική ασφάλεια να κατανοήσουν την κατάσταση αυτή.