JH Prynne: Πέθανε «ένας άνθρωπος σπάνιος και απολύτως πρωτότυπος – όπως ακριβώς και η ποίησή του»

Στα 89 του χρόνια έφυγε από τη ζωή ο Τζέρεμι Χάλβαρντ Πριν, γνωστός ως JH Prynne, ένας ποιητής που άφησε βαθύ αποτύπωμα στη βρετανική γραμματεία, ακολουθώντας μια πορεία μακριά από τη δημοσιότητα αλλά κοντά στην πνευματική πρωτοπορία.

«Ο Τζέρεμι ήταν ένας άνθρωπος σπάνιος και απολύτως πρωτότυπος – όπως ακριβώς και η ποίησή του», ανέφερε ο Αμερικανός ποιητής Πίτερ Γκίζι, που είχε γράψει την εισαγωγή για την επανέκδοση της συλλογής του 1969 The White Stones. «Η λέξη ‘ιδιοφυΐα’ χρησιμοποιείται εύκολα, αλλά αν υπήρχε κάποιος που την άξιζε πραγματικά, ήταν εκείνος».

Από το Κεντ στο Κέιμπριτζ

Γεννημένος τον Ιούνιο του 1936 στο Μπρόμλεϊ του Κεντ, υπηρέτησε για δύο χρόνια στον βρετανικό στρατό πριν σπουδάσει Αγγλική Φιλολογία στο Κέιμπριτζ, απ’ όπου αποφοίτησε το 1960. Ακολούθησε μια περίοδος στο Χάρβαρντ με υποτροφία και στη συνέχεια η επιστροφή του στο Κέιμπριτζ, όπου συνδέθηκε στενά με το Gonville and Caius College.

Ένα έργο έξω από τα συνηθισμένα

Η πρώτη του ποιητική συλλογή, Force of Circumstance and Other Poems, κυκλοφόρησε το 1962 και έξι χρόνια αργότερα ακολούθησε το Kitchen Poems. Επηρεασμένος από μορφές όπως ο Τσαρλς Όλσον, ο JH Prynne κινήθηκε ανάμεσα στον αμερικανικό μεταμοντερνισμό και τη βρετανική ποιητική παράδοση, επηρεάζοντας καθοριστικά τη δεύτερη. Με τη διδασκαλία και το έργο του άνοιξε νέους δρόμους, ενώ η παραγωγή του υπήρξε εντυπωσιακή: δεκάδες συλλογές σε βάθος δεκαετιών, κυρίως από μικρούς εκδοτικούς οίκους.

Παρέμεινε ωστόσο μια «cult» φιγούρα, επιλέγοντας συνειδητά να μένει μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, αποφεύγοντας συνεντεύξεις, αναγνώσεις και ακόμη και τη φωτογράφισή του.

Δύσκολος, αλλά γοητευτικός

Το ποιητικό του έργο συγκεντρώθηκε σε δύο ογκώδεις τόμους με τίτλο Poems, με τον δεύτερο να εκδίδεται το 2024. Όπως σημείωσε ο Ντέιβιντ Γουίτλι σε κριτική του, αντί για μια απλή επικαιροποίηση, η έκδοση περιλάμβανε πάνω από 700 σελίδες νέου υλικού, μια εξέλιξη που χαρακτήρισε «εντυπωσιακή».

Η ποίηση του JH Prynne συχνά θεωρούνταν απαιτητική και δυσπρόσιτη – κάτι που, για πολλούς, αποτελούσε και μέρος της γοητείας της. «Είτε την καταλαβαίναμε είτε όχι, την θαυμάζαμε ήδη», είχε γράψει το 2011 ο συγγραφέας Τζεφ Νίκολσον.

Παρόμοια στάση είχε και ο δημοσιογράφος Τζον Σίμπσον, που είχε συνεργαστεί μαζί του στο περιοδικό Granta τη δεκαετία του 1960. Όπως ανέφερε μετά τον θάνατό του, ποτέ δεν κατάφερε να κατανοήσει πλήρως την ποίησή του, ωστόσο τον θυμάται ως έναν άνθρωπο γοητευτικό, ευφυή και κομψό.

Δάσκαλος και διανοούμενος

Εκτός από το Κέιμπριτζ, δίδαξε και έδωσε διαλέξεις στα πανεπιστήμια του Σάρεϊ και του Σάσεξ, καθώς και στο Πανεπιστήμιο Σουν Γιατ-Σεν στην Γκουανγκζού της Κίνας. Παράλληλα με την ποίηση, ασχολήθηκε με την κριτική και τις διαλέξεις, καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα θεμάτων – από τον Βίλεμ ντε Κούνινγκ έως τον Σαίξπηρ.

«Ένα φωτεινό σημείο»

«Η γενναιοδωρία του ήταν αστείρευτη και η διδασκαλία του θρυλική», πρόσθεσε ο Γκίζι. «Παρά την τεράστια πνευματική του δύναμη, παρέμενε απλός και βαθιά καλοσυνάτος. Κάθε στιγμή που πέρασα μαζί του είναι πολύτιμη. Ήταν –και θα παραμείνει– ένα φωτεινό σημείο. Η απώλειά του είναι τεράστια και δεν μπορεί να υπολογιστεί για τον κόσμο των βρετανικών γραμμάτων».

*Με πληροφορίες από: The Guardian, Κεντρική Φωτογραφία: Instagram