Μετά το θάνατο του Πλάτωνος και του Αριστοτέλη, κατά τους Ελληνιστικούς Χρόνους, στο πεδίο της φιλοσοφίας δεσπόζουν οι αποκαλούμενες σχολές, τις οποίες συγκρότησαν φιλόσοφοι που είχαν κοινές θέσεις και συγκεκριμένο τόπο συνάντησης. Οι φιλοσοφικές αυτές αιρέσεις, τις οποίες είχαν ιδρύσει πρόσωπα ευρείας αποδοχής, χρησιμοποιούσαν ένα πολύ εξειδικευμένο τεχνικό λεξιλόγιο, στο οποίο συμπεριλαμβάνονταν πλατωνικοί και αριστοτελικοί όροι. Κοινό χαρακτηριστικό των σχολών αυτών ήταν η στροφή της φιλοσοφίας προς την έννοια της πράξης, με άλλα λόγια το ιδιαίτερο βάρος που δόθηκε στην πρακτική έναντι της θεωρητικής φιλοσοφίας.

Μια από τις σημαντικότερες φιλοσοφικές σχολές που λειτούργησαν στην Αθήνα κατά την Ελληνιστική Περίοδο ήταν εκείνη των Στωικών, η οποία ιδρύθηκε περί το 300 π.Χ. από τον Ζήνωνα τον Κιτιέα (το Κίτιον ήταν πόλη-βασίλειο της Κύπρου, χτισμένη στη θέση που κατέχει σήμερα η Λάρνακα). Έδρα της σχολής των Στωικών ήταν η Ποικίλη Στοά στην Αγορά των Αθηνών, κι αυτός ήταν ο λόγος για τον οποίον η διδασκαλία του Ζήνωνος –και το όλο φιλοσοφικό σύστημα που αναπτύχθηκε επί τη βάσει αυτής– ονομάστηκε στωική φιλοσοφία ή στωικισμός.

Θεμέλιο της φιλοσοφικής σκέψης του Ζήνωνος και, κατ’ επέκταση, του στωικισμού είναι ο λόγος, με τη διττή σημασία της λογικής σκέψης και της λεκτικής έκφρασης, της ικανότητας του λόγου. Αυτός ακριβώς ο λόγος, ο ενδιάθετος (η εσωτερική σκέψη, οι ένδον λογισμοί, η διάνοια, ο νους) αλλά και ο προφορικός (η εξωτερικευμένη έκφραση της σκέψης, ο έναρθρος ή φωνούμενος λόγος, το όχημα του νου), εξετάζεται από τη λογική, η οποία αποτελεί έναν ιδιαίτερα σημαντικό τομέα της όλης στωικής φιλοσοφίας. Οι Στωικοί διακρίνουν το σημαίνον (η φωνή, η υλική πλευρά της γλώσσας, ο εκφερόμενος ήχος), το σημαινόμενον ή λεκτόν (το υπό της φωνής δηλούμενον, το νόημα ή το περιεχόμενο που ενυπάρχει στις λέξεις) και το τυγχάνον (το εκτός υποκείμενον, τα εξωγλωσσικά, πραγματικά αντικείμενα στα οποία αναφέρονται οι λέξεις). Τα δύο εξ αυτών είναι σώματα (το σημαίνον/φωνή και το τυγχάνον) και το τρίτο (το σημαινόμενον/λεκτόν) είναι ασώματον.

*Στη φωτογραφία του παρόντος άρθρου, προτομή του Ζήνωνος του Κιτιέως, ιδρυτή της φιλοσοφικής σχολής των Στωικών.

Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Το ειδικό λεξιλόγιο της φιλοσοφίας (Μέρος Α’)

Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Το ειδικό λεξιλόγιο της φιλοσοφίας (Μέρος Β’)

Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Το ειδικό λεξιλόγιο της φιλοσοφίας (Μέρος Γ’)

Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Το ειδικό λεξιλόγιο της φιλοσοφίας (Μέρος Δ’)

Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Το ειδικό λεξιλόγιο της φιλοσοφίας (Μέρος Ε’)

Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Το ειδικό λεξιλόγιο της φιλοσοφίας (Μέρος ΣΤ’)

Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Το ειδικό λεξιλόγιο της φιλοσοφίας (Μέρος Ζ’)

Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Το ειδικό λεξιλόγιο της φιλοσοφίας (Μέρος Η’)

Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Το ειδικό λεξιλόγιο της φιλοσοφίας (Μέρος Θ’)

Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Το ειδικό λεξιλόγιο της φιλοσοφίας (Μέρος Ι’)

Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Το ειδικό λεξιλόγιο της φιλοσοφίας (Μέρος ΙΑ’)

Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Το ειδικό λεξιλόγιο της φιλοσοφίας (Μέρος ΙΒ’)

Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Το ειδικό λεξιλόγιο της φιλοσοφίας (Μέρος ΙΓ’)

Ειδήσεις Σήμερα: