Λέων Τολστόι: Μεταξύ θεών και ηρώων
Ο Τολστόι χαρακτηρίζει την «Ιλιάδα» και την «Οδύσσειαν» ως αριστουργήματα υψηλής τέχνης
Στις 9 Σεπτεμβρίου 1828 (28 Αυγούστου με το παλαιό ημερολόγιο) γεννήθηκε στη Yasnaya Polyana (στο κτήμα της οικογενείας του) της ρωσικής επαρχίας Tula ο Λέων Τολστόι, κορυφαίος μυθιστοριογράφος και ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της ρωσικής λογοτεχνίας.
Η ζωή του Τολστόι χαρακτηρίστηκε από μεγάλες αντιθέσεις, καθώς τα πρώτα άσωτα χρόνια της αριστοκρατίας τα διαδέχτηκε η ριζοσπαστική μεταστροφή του προς την άρνηση του πλούτου, τη φιλανθρωπία και προς έναν ιδιόμορφο ειρηνιστικό και χριστιανικό αναρχισμό, που έτυχε θαυμασμού από προσωπικότητες όπως ο Γκάντι και επισφραγίστηκε με τον αφορισμό της Ρωσικής Εκκλησίας.
«ΕΛΕΥΘΕΡΟΝ ΒΗΜΑ», 9.3.1933, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»
Η στροφή αυτή στην κοσμοθεωρία του άρχισε να συντελείται μετά την απογοήτευση που γεύτηκε πολεμώντας με το Ρωσικό Στρατό σε διάφορα μέτωπα έως το 1856.
«ΕΛΕΥΘΕΡΟΝ ΒΗΜΑ», 20.8.1933, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»
Εις τας δυσμάς πλέον του βίου του —ο Τολστόι απεβίωσε στις 7/20 Νοεμβρίου 1910 στο Astapovo της ρωσικής επαρχίας Ryazan— αμέτρητοι συμπατριώτες του τον θεωρούσαν πρότυπο και προσπαθούσαν να τον γνωρίσουν από κοντά.
«ΕΛΕΥΘΕΡΟΝ ΒΗΜΑ», 31.8.1933, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»
Στο φύλλο του «Βήματος» που είχε κυκλοφορήσει το Σάββατο 5 Νοεμβρίου 1955 υπήρχε ένα πολύ ενδιαφέρον κείμενο που αφορούσε την άγνωστη ασφαλώς στο ευρύ κοινό σχέση του Λέοντος Τολστόι με τον Όμηρο, την ελληνική γλώσσα και τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό. Στο εν λόγω δημοσίευμα —πηγή του ήταν «Ιδιαιτέρα Υπηρεσία» από το Παρίσι, με ημερομηνία 4 Νοεμβρίου— αναφέρονταν τα εξής:
Η επιστημονική συνεργάτις του Σοβιετικού Ινστιτούτου «Γκόρκυ» κ. Λυδία Οφούλσκαγια, εις ομιλίαν της διά τον Λέοντα Τολστόι, μεταδοθείσαν υπό του ραδιοφωνικού σταθμού της Μόσχας, είπεν ότι ο διάσημος συγγραφεύς ηγάπα την Ελληνικήν λογοτεχνίαν και τέχνην, και ο θαυμασμός του προς αυτάς διετηρήθη εις όλην του την ζωήν.
Εις νεαράν ηλικίαν ο Τολστόι εδιάβασε την Ιλιάδα και έγραψεν εις το ημερολόγιόν του: «Είναι θαύμα». Αργότερον, εις μίαν των επιστολών του, έγραφεν ότι η ανάγνωσις των έργων του Ομήρου και του Πούσκιν σε παρωθεί προς δημιουργικήν εργασίαν.
«ΤΟ ΒΗΜΑ», 5.11.1955, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»
Από του 1870 ο Τολστόι ήρχισε την μελέτην και εκμάθησιν της Ελληνικής γλώσσης και έγραφε με θαυμασμόν ότι η γνωριμία του με τα έργα του Ομήρου, εις το πρωτότυπόν των, απεκάλυψε την γοητείαν του απλού ύφους και της φανταστικής περιγραφής, η οποία όμως δεν απομακρύνεται της αληθείας. Η πρόοδός του εις την εκμάθησιν της Ελληνικής ήτο καταπληκτική και, ως εσημείωνεν η σύζυγός του εις το ημερολόγιόν της, ησθάνετο ιδιαιτέραν ευχαρίστησιν εις την εκμάθησιν κάθε νέας Ελληνικής λέξεως.
Εδιάβασεν αρχικώς Ξενοφώντα και αργότερον τον Πλάτωνα και τα Ομηρικά έπη Ιλιάδα και Οδύσσειαν. Έλεγε δε: «Αγαπώ τον Όμηρον. Τον εμελέτησα, αλλά θα τον διαβάσω εκ νέου».
«ΕΛΕΥΘΕΡΟΝ ΒΗΜΑ», 12.9.1933, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»
Εις πίνακα, εις τον οποίον εσημείωνε τα συγγράμματα της προτιμήσεώς του, εξέχουσαν θέσιν κατέχουν ο Όμηρος, ο Ξενοφών και ο Πλάτων. Τους μύθους του Αισώπου ο Τολστόι εθεώρει ως υπόδειγμα λακωνικότητος. Εξετίμα ιδιαιτέρως τον Πλούταρχον και συνίστα την εκλαΐκευσιν του έργου του Έλληνος κλασσικού «Βίοι παράλληλοι».
«ΕΛΕΥΘΕΡΟΝ ΒΗΜΑ», 21.8.1933, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»
Εις επιστολήν του, το 1904, ο Τολστόι χαρακτηρίζει την Ιλιάδα και την Οδύσσειαν ως αριστουργήματα υψηλής τέχνης. Τον θαυμασμόν του προς την Ελληνικήν τέχνην διετήρησε και κατά τα έτη του γήρατός του. Αναφερόμενος δε εις τους τόσον ζωντανούς χαρακτήρας του Αχιλλέως, του Έκτορος, του Πριάμου και του Οδυσσέως, έλεγεν ότι η τοποθέτησίς των εις τα πλαίσια των γεγονότων δημιουργεί την εντύπωσιν ότι ημείς οι ίδιοι ζώμεν μεταξύ θεών και ηρώων.
- Κολομβία: 4 εργαζόμενοι νεκροί εξαιτίας έκρηξης σε στοά ανθρακωρυχείου βάθους 500 μέτρων
- Ιράν: «Εντελώς απαράδεκτη» κρίνει ο Τραμπ την απάντηση της Τεχεράνης στην αμερικανική πρόταση
- ΗΠΑ: Το τοπικό Κογκρέσο στην Οκλαχόμα απαγόρευσε τον γάμο ανηλίκων
- Στα «ΝΕΑ» της Δευτέρας: Το drone «μίλησε»
- Αναζητούν πετρέλαιο – «Dril, baby drill» από Τραμπ και για τις αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις
- Πόλεμος Ιράν: Ποιες ριζικές αλλαγές θα επιφέρει στο παγκόσμιο ενεργειακό σύστημα
- Γιατί το Netflix στρέφει το streaming προς την παραδοσιακή TV
- Μπαρτσελόνα – Ρεάλ Μαδρίτης 2-0: Κατέκτησε το 29ο πρωτάθλημα στην ιστορία της η «Μπάρτσα»!
Ακολουθήστε το in.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Δευτέρα 11.05.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/05/francisco-moreno-U8kQFsu9vzw-unsplash-315x220.jpg)
Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ.232442