O γενετιστής του Στάλιν και οι τρεις παραγνωρισμένοι Νικολάι
Εχοντας αποκηρύξει την κλασική γενετική και υιοθετώντας ψευδοεπιστημονικές μεθόδους, ο Λισένκο υποσχέθηκε καλλιέργειες ανθεκτικές στους άγριους ρωσικούς χειμώνες και κατόρθωσε να γίνει το αγαπημένο παιδί του Στάλιν
Τον Αύγουστο του 1939 ο επιφανής ρώσος γενετιστής Νικολάι Βαβίλοφ (1887-1943, εικόνα πάνω) επρόκειτο να προεδρεύσει στο 7ο Διεθνές Συνέδριο Γενετικής, το οποίο έλαβε χώρα στο Εδιμβούργο της Σκωτίας. Το σοβιετικό καθεστώς τού απαγόρευσε την έξοδο από τη χώρα και το Συνέδριο έμεινε ακέφαλο. Χαρακτηριστικά είναι τα λόγια του διευθυντού του Ινστιτούτου Γενετικής Ζώων στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, στον οποίο προτάθηκε να αναλάβει τα καθήκοντα του Βαβίλοφ: «Μου προτείνετε να καταλάβω μια θέση που θα είχε κοσμήσει ο Βαβίλοφ. Αν κρεμάσετε στους απρόθυμους ώμους μου τον χιτώνα του και φανεί πόσο αδέξια κινούμαι εντός του, δεν θα ξεχάσετε ποτέ πως ο χιτώνας αυτός είχε ραφτεί για έναν σπουδαιότερο άνδρα».
Ανάλογος με την τεράστια εκτίμηση που έχαιρε ο Βαβίλοφ στο εξωτερικό ήταν ο πόλεμος που υφίστατο στο εσωτερικό της χώρας του. Δεν υπάρχουν πολλοί επιστήμονες που, κυριολεκτικά, μαρτύρησαν για τις επιστημονικές ιδέες τους, και ο Βαβίλοφ είναι σίγουρα ένας από τους μεγαλύτερους μάρτυρες στην ιστορία των επιστημών. Οπως και οι συνονόματοί του, επίσης γενετιστές, Νικολάι Κολτσόφ (1872-1940) και Νικολάι Τιμοφέγεφ-Ρεσόφσκι (1900-1981), ο Βαβίλοφ υπήρξε θύμα του Τροφίμ Λισένκο. Εχοντας αποκηρύξει την κλασική γενετική και υιοθετώντας ψευδοεπιστημονικές μεθόδους, ο Λισένκο υποσχέθηκε καλλιέργειες ανθεκτικές στους άγριους ρωσικούς χειμώνες και κατόρθωσε να γίνει το αγαπημένο παιδί του Στάλιν. Τι κι αν αντί για πλούσιες σοδειές ήρθαν λιμοί; Η προπαγάνδα οδήγησε στην «πυρά» όλους τους αντιρρησίες. Και μαζί οδήγησε στην πυρά την ίδια τη γενετική! Είναι χαρακτηριστικό ότι ενώ στις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα η γενετική ανθούσε στη Ρωσία χάρη στον Κολτσόφ (είχε περιγράψει τις ιδιότητες που θα όφειλε να έχει το γενετικό υλικό 25 χρόνια νωρίτερα από τη διαλεύκανση της δομής του DNA!) και τους μαθητές του, χρειάστηκε δεκαετίες για να ανακάμψει μετά το τέλος της επιρροής του Λισένκο αφήνοντας στα σκοτάδια γενιές και γενιές βιολόγων.
Τη συγκλονιστική ζωή των τριών επιστημόνων αφηγείται στο βιβλίο του «Η γενετική σε δύσκολους καιρούς και τόπους» (εκδόσεις Σαββάλας) ο βιολόγος και συγγραφέας Θάνος Καψάλης. Το εμβριθές πόνημά του, το οποίο έρχεται να καλύψει ένα μεγάλο κενό στη σχετική με την ιστορία της επιστήμης ελληνική βιβλιογραφία, «ρουφιέται» ως να ήταν μυθιστόρημα. Αναδεικνύει δε ανάγλυφα τις συνέπειες της πολιτικοποιημένης επιστήμης, ολέθριες τόσο για την ίδια όσο και για τους λειτουργούς της.
Έντυπη έκδοση Το Βήμα
- Ισπανία: 6 νεκροί σε δασική πυρκαγιά στην Αλμερία – Ορισμένοι βρέθηκαν μέσα στα αυτοκίνητά τους
- Η κυβέρνηση Τραμπ χαλαρώνει τους κανόνες για τις εκπομπές ρύπων από βαριά φορτηγά
- Τσεχία: Πυρκαγιά καταστρέφει 70.000 ζευγάρια παπούτσια της εμβληματικής υποδηματοποιίας Bata
- Τι είπε ο Εμπαπέ για την κατάστασή του και για την πρόκριση της Γαλλίας: «Είμαι εδώ για να κερδίσω»
- Οδηγός ανθρωπιστικής βοήθειας πυροβολήθηκε στο κεφάλι από στρατιώτη του Ισραήλ ενώ στέκονταν με τα χέρια ψηλά
- Συναγερμός στη Γαλλία, ο Εμπαπέ αποχώρησε τραυματίας και έβαλε πάγο στο πόδι (vids)
- Volkswagen: Εγκρίθηκαν μέτρα εξυγίανσης χωρίς, προς το παρόν, απολύσεις και κλείσιμο εργοστασίων
- Γαλλία-Μαρόκο 2-0: Οι «μάγοι» της Γαλλίας πήραν το πρώτο εισιτήριο για τους «4» (vid)
Ακολουθήστε το in.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Παρασκευή 10.07.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/07/mindaugas-vitkus-ju-dVR1jkmE-unsplash-315x220.jpg)
