Ερασιτεχνισμοί

Για να μη μπερδευόμαστε, η παγίδευση του συμβούλου Εθνικής Ασφαλείας του Κυριακου Μητσοτάκη, Θάνου Ντόκου, από τους Ρώσους φαρσέρ Vovan και Lexus, και η μετέπειτα διαχείριση της από το Μέγαρο Μαξίμου, δεν είναι ζήτημα τεχνολογίας.

Είναι θέμα τήρησης στοιχειωδών πρωτοκόλλων ασφαλείας και αναδεικνύει τις βαθιές θεσμικές ασυμμετρίες της κυβέρνησης.

Το κυβερνητικό αφήγημα οχυρώθηκε πίσω από τον όρο «υβριδική επίθεση με χρήση προηγμένης Τεχνητής Νοημοσύνης», μετατρέποντας μια υπηρεσιακή αμέλεια σε αναπόφευκτη απειλή.

Όμως, η επίκληση του deepfake, ακόμη κι αν ισχύει, λειτουργεί ως προπέτασμα καπνού για την κατάρρευση των πιο βασικών, παραδοσιακών διαδικασιών ταυτοποίησης και διασταύρωσης που εφαρμόζονται καθημερινά από τους μέσους υπαλλήλους του δημόσιου, στο υπουργείο Εξωτερικών, στο Άμυνας, στο ΓΕΕΘΑ, σε αμυντικές βιομηχανίες και σε κρίσιμες υποδομές. Μιλάμε για πράγματα στοιχειώδη, διασταύρωση δια των διπλωματικών διαύλων ή και απευθείας με το πρόσωπο που εμφανίζεται να ζητά συνάντηση. Στην προκειμένη, ένα απευθείας τηλεφώνημα στο γραφείο του Ουκρανού υπουργού Άμυνας, Ρουστέμ Ουμέρωφ, θα είχε επιβεβαιώσει ότι κάποιος μας δουλεύει χωρίς να φτάσουμε στις ιστορίες άγριων με deepfake κλπ.

Η διεθνής πρακτική αποδεικνύει ότι ευρωπαϊκά κράτη με εδραιωμένη κουλτούρα ασφάλειας αντιμετωπίζουν την παράκαμψη των κανόνων ως βαρύ υπηρεσιακό παράπτωμα, ανεξάρτητα από το αν ο επιτιθέμενος είναι ένας κακόβουλος κρατικός δρώντας.

Όταν η ιταλίδα πρωθυπουργός, Τζόρτζια Μελόνι, εξαπατήθηκε από τους ίδιους Ρώσους φαρσέρ που προσποιήθηκαν τον Πρόεδρο της Αφρικανικής Ένωσης, η ίδια παραδέχθηκε τη λανθασμένη διαχείριση και ο διπλωματικός της σύμβουλος, πρέσβης Φραντσέσκο Τάλο, αποπέμφθηκε αναλαμβάνοντας την αντικειμενική ευθύνη για την αποτυχία φιλτραρίσματος της γραμμής.

Στην Πολωνία, η παγίδευση του Προέδρου Αντρέι Ντούντα τη νύχτα της πυραυλικής κρίσης στα σύνορα με την Ουκρανία οδήγησε σε άμεση καρατόμηση των υπευθύνων του γραφείου εθιμοτυπίας και σε ριζική αναδιάρθρωση των κρυπτογραφημένων επικοινωνιών.

Στη Φινλανδία, η αντίστοιχη παραπλάνηση της υπουργού Εξωτερικών, Ελίνα Βάλτονεν, αντιμετωπίστηκε ως ποινικό και πειθαρχικό αδίκημα, στέλνοντας τους υπεύθυνους υπαλλήλους στο πειθαρχικό συμβούλιο επειδή παρέκαμψαν την επιβεβαίωση δια της διπλωματικής οδού.

Στην Ελλάδα, η συστηματική παράκαμψη των επίσημων διαύλων έχει ενδιαφέρον προηγούμενο. Διότι η παράκαμψη πρωτοκόλλων ενίοτε υποκρύπτει, όχι απλή προχειρότητα, αλλά αδιαφανείς πρακτικές.

Το 2017, στην υπόθεση της πώλησης βλημάτων στη Σαουδική Αραβία, ένας ιδιώτης βόλταρε στα υπουργεία ως «πληρεξούσιος» και διαπραγματευόταν αδιαμεσολάβητα, στο υψηλότερο πολιτικό επίπεδο, την αγορά και μεταφορά αμυντικού υλικού. Το θέμα σταμάτησε όταν κινητοποιήθηκαν οι υπηρεσιακοί της ΓΔΑΕΕ και του υπουργείου Εξωτερικών, αναθέτοντας στις διπλωματικές υπηρεσίες στο Ριάντ να διασταυρώσουν πρόσωπα, ονόματα, υπηρεσιακά καθήκοντα και υπογραφές και να αποκαλύψουν την άγνοια των Σαουδαράβων. Με αντίστοιχο τρόπο έχουν εμποδιστεί λαθρέμποροι.

Αντίστοιχα, οι μόνες περιπτώσεις fast track υπηρεσιακών επικοινωνιών και εγκρίσεων χωρίς κανέναν ουσιαστικό έλεγχο των φακέλων που γνωρίζουμε με αποδείξεις, αφορούν τις εξαγωγές του λογισμικού Predator από το υπουργείο Εξωτερικών προς το Σουδάν και τη Μαδαγασκάρη. Εάν δεν ειχε υπάρξει πολιτική παρέμβαση στις συνεννοήσεις, οι υπηρεσιακοί παράγοντες, οι υπάλληλοι, θα είχαν αναγκαστεί να διαπιστώσουν ότι στέλνουμε ένα όπλο στους τύπους που έσφαζαν κόσμο στο Νταρφούρ. Αυτή την υπόθεση, βέβαια, μας «απαγορεύεται» να τη συζητάμε στην ουσία της «για λόγους εθνικής ασφάλειας».

Διότι αυτή η έννοια της «εθνικής ασφάλειας» έχει εργαλειοποιηθεί συστηματικά στην Ελλάδα για να καλύψει αντικανονικές διαδικασίες, να καταργήσει τον κοινοβουλευτικό έλεγχο σε ό,τι δεν συμφέρει την κυβέρνηση, να δικαιολογήσει τις μαζικές παρακολουθήσεις πολιτικών, δημοσιογράφων, δικαστών και αξιωματικών, να συγκαλύψει τις έρευνες για τις υποκλοπές και να αιτιολογήσει την άρνηση της κυβέρνησης Μητσοτάκη να εφαρμόσει τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας.

Το «απόρρητο» επιστρατεύεται με απόλυτη αυστηρότητα στο εσωτερικό απέναντι σε θεσμικά όργανα που δεν κρίνονται «κατάλληλα» να χειριστούν κρατικές υποθέσεις. Από ποιους; Από τους ίδιους άριστους της επιτελικής μηχανής που πιάνονται να συζητούν για τις κινήσεις του Διοικητή της ΕΥΠ, για το ουκρανικό drone ανοιχτά της Λευκάδας και για διμερείς αμυντικές συμφωνίες σε ανεπίσημες τηλεδιασκέψεις σε μια εμπορική πλατφόρμα (το Zoom) με ανοιχτές κάμερες και χωρίς καμία πρότερη ταυτοποίηση.

Διότι είναι προφανές πια ότι ακόμη και σε ζητήματα εθνικής ασφάλειας, το επιτελικό Μαξίμου λειτουργεί με όρους παρέας που ορίζει τους κανόνες κατά πώς τη βολεύουν κάθε φορά.