Έσπασαν τα ταμπού, θεωρήθηκαν ρηξικέλευθες για την εποχή τους, ενώ ήρθαν σε ρήξη με «συμβάσεις» και δεοντολογικούς κώδικες. Δέκα ταινίες άνοιξαν το δρόμο για νέες κινηματογραφικές οπτικές και ενέταξαν στοιχεία όπως το γυμνό, την ομοφυλοφιλία, το θάνατο, την τουαλέτα και άλλα στο χολιγουντιανό «ταμπλό».
Βωμολοχίες

Πολλοί είναι εκείνοι που πιστεύουν ότι ο Ρετ Μπάτλερ με το «δεν δίνω δεκάρα» στην ταινία «Όσα παίρνει ο άνεμος» ήταν ο πρώτος που έβγαλε το υβριστικό «μπλοκάκι» στο χολιγουντιανό «τραπέζι». Δεκατέσσερα, όμως, χρόνια πριν τη συγκεκριμένη ταινία, το «The Big Parade» του Κινγκ Βίντορ έδειχνε κάποιον να εκφράζει την οργή του με μια κάρτα που έγραφε: «Γαμώ την ψυχή τους». Ωστόσο η πρώτη ταινία, που ακούστηκε βωμολοχία με αρχικό γράμμα το «γ» ήταν το «Ulysses» του Τζόζεφ Στρικ το 1967.

Σεξ


Η αυστριακή ηθοποιός, Χέντι Λαμάρ προκάλεσε αίσθηση σε δύο σκηνές της ταινίας «Έκσταση» το 1993. Συγκεκριμένα, στην πρώτη κολυμπούσε γυμνή σε μια λίμνη, ενώ στη δεύτερη έκανε έρωτα με έναν άνδρα, πράγμα που θεωρήθηκε ρηξικέλευθο για τότε, καθώς ήταν η πρώτη απεικόνιση συνουσίας σε μια ταινία που δεν ήταν πορνό. Η κάμερα είχε καταγράψει τις αντιδράσεις του προσώπου της Λαμάρ μέσα στη δίνη του πάθους.

Ομοφυλοφιλία

Η ομοφυλοφιλία αναμφισβήτητα προβλήθηκε σε χολιγουντιανές και ευρωπαϊκές ταινίες τις δεκαετίες ’20, ’30 και ’40. Ήταν ένα θέμα , όμως, που η σαφής έκθεσή του στις κινηματογραφικές αίθουσες εγκυμονούσε κινδύνους. Ακόμα και ο Κένεθ Άνγκερ, ένας από τους πιο καταξιωμένους σκηνοθέτες στις ΗΠΑ είχε διωχθεί ποινικά για το «Fireworks», το 1947, μια ταινία για την κλειστή κοινότητα των νέων ομοφυλόφιλων. Η υπόθεση παραπέμφθηκε στο Ανώτατο Δικαστήριο της Καλιφόρνια, το οποίο τελικά αθώωσε τον Άνγκερ, καθώς έκρινε πως η ταινία βρισκόταν στα πλαίσια της τέχνης και όχι της πορνογραφίας.

Διαφυλετικές σχέσεις

Το 1934 το Χόλιγουντ με κανονισμό του είχε απαγορεύσει την απεικόνιση των διαφυλετικών σχέσεων στις ταινίες. Ωστόσο, αρκετές φλέρταραν με την ιδέα της ανυπακοής στον κανονισμό, ειδικά την δεκαετία του΄50. Το «Island in the Sun» το 1957 κόντεψε να υπερβεί το απαγορευτικό «φράγμα», πραγματικό, όμως, διαφυλετικό φιλί έδειξε η ταινία «The Crimson Kimono» το 1959.

Τουαλέτα

Η τουαλέτα από μόνη της έδωσε το παρών το 1928 στο «The Crowd». Δέκα χρόνια μετά το «Psycho», η ταινία «Catch-22» του Μάικ Νίκολς ήταν η πρώτη που έδειξε έναν άνδρα καθισμένο στην τουαλέτα.

Γυναικείο γυμνό

Από τα μέσα της δεκαετίας του ’30, μόνο ντοκιμαντέρ για αυτόχθονες πληθυσμούς έδειχναν στα κλεφτά γυμνές γυναίκες. Η μεγάλη αλλαγή έγινε, όμως, το 1960 με «μεταρρυθμιστή» τον Μάικλ Πάουελ, που μέσα από το «Peeping Tom» έδειξε ξεκάθαρα το στήθος της Πάμελα Γκριν. Παρόλο που ο Ίνγκμαρ Μπέργκμαν στην ταινία του «Summer With Monika» το 1953, και ο Ζαν-Πιερ Μελβίλ, στο «Bob le Flambeur» το 1955, είχαν απεικονίσει το γυμνό στήθος, ο Πάουελ ήταν ο πρώτος βρετανός σκηνοθέτης που δοκίμασε αυτήν την «συνταγή».

Πυροβολισμός και θύματα

Σύμφωνα με τον χολιγουντιανό κώδικα παραγωγής ταινιών, που θεσπίστηκε το 1934, η απεικόνιση του θανάτου έπρεπε να «κόβεται» σε δύο σκηνές. Στην πρώτη που κάποιος πυροβολούσε και στη δεύτερη που το θύμα σωριαζόταν κάτω. Το ιταλικό γουέστερν του Σέρτζιο Λεόνε , «A Fistful of Dollars», με πρωταγωνιστή τον Κλιντ Ίστγουντ έσπασε τον κώδικα αυτό από τις πρώτες κιόλας σκηνές του. Η ταινία απεικόνισε τον πρώτο πραγματικό πυροβολισμό, με τη βία και τα αποτελέσματά της να διαγράφονται ξεκάθαρα στην οθόνη.

Πυροβολισμός σε έγχρωμη ταινία

Θάνατοι από πυροβολισμό απεικονιζόταν ζωντανά σε ασπρόμαυρες ταινίες, κυρίως στου Άλφρεντ Χίτσκοκ, και με ιδιαίτερα φρικιαστικό τρόπο στο «Foreign Correspondent» (1940). Η απεικόνισή, όμως, αυτή ήταν σπάνια στις έγχρωμες ταινίες. Το «Bonnie and Clyde», η μεγάλη επιτυχία του Άρθουρ Πεν, έσπασε το συμβατικό «τείχος» , με τον άκρως ρεαλιστικό τρόπο απεικόνισης πυροβολισμών και αιματοβαμμένων συγκρούσεων να επαναπροσδιορίζει τη σχέση βίας – κινηματογράφου.

Γυμνό αντρικό σώμα

Οι κινηματογραφιστές ανέκαθεν προέβαλαν με μεγαλύτερη άνεση το γυμνό γυναικείο σώμα σε σχέση με το αντρικό. Ακόμα και όταν τη δεκαετία του ’60 προέβαλαν γυμνούς άντρες, η λογοκρισία χαλούσε τη «συνταγή» και οι ταινίες ανασυντάσσονταν όπως συνέβη με τις «Sporting Life» του Λίντσεϊ Άντερσον και «Seconds» του Τζον Φρανκεχάιμερ. Τη διαφορά, όμως, έκανε το «Women in Love» (1969) του Κεν Ράσελ, η πρώτη ταινία που έδειξε επί ώρα το γυμνό αντρικό σώμα.

Θάνατος

H ταινία «The Passenger» (1975) του Μικελάντζελο Αντονιόνι είναι από τις πρώτες αφηγηματικές ταινίες που έδειξαν πλάνα ενός κανονικού θανάτου, και συγκεκριμένα έναν κατάδικο να θανατώνεται σε εκτελεστικό απόσπασμα.

Ελισάβετ Σταμοπούλου

Ειδήσεις Σήμερα: