Στη Μνήμη του Ανδρέα Κάλβου

Στο αφιέρωμα σκιαγραφείται το πορτρέτο του ποιητή των «Ωδών» Ανδρέα Κάλβου, παράλληλα με τα ιστορικά γεγονότα της εποχής του.
Το πρώτο μέρος καλύπτει χρονικά την περίοδο από τη γέννησή του στη Ζάκυνθο το 1792 ως την εγκατάστασή του στη Γενεύη το 1821. Ιστορικοί και μελετητές του έργου και του βίου του ανασυνθέτουν το ιστορικό πλαίσιο μέσα στο οποίο συγκρότησε ο Κάλβος τη λογοτεχνική και την πολιτική του οπτική.
Η πορεία του ποιητή σε διάφορες ευρωπαϊκές πόλεις είναι συνυφασμένη με τις ιδεολογικές αλλαγές που επέφερε η Γαλλική Επανάσταση και με την ανάπτυξη των εθνικών κινημάτων στην Ιταλία και αλλού.
Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στη γνωριμία του στη Φλωρεντία με τον συμπατριώτη του λόγιο και ποιητή Ούγο Φώσκολο το 1812, ο οποίος θα επηρεάσει καταλυτικά την πνευματική του διαμόρφωση και τις φιλελεύθερες ιδέες του.
Καταγράφονται οι πρώτες του συγγραφικές απόπειρες στην ιταλική γλώσσα, η ρήξη με τον Φώσκολο το 1818, καθώς και η σύνδεσή του με τη μυστική επαναστατική οργάνω-ση των Καρμπονάρων στη Φλωρεντία.
Το πρώτο μέρος ολοκληρώνεται με αναφορά στην ιδεολογική στράτευση του Κάλβου στην υπόθεση των επαναστατημένων Ελλήνων, την απέλασή του το 1821 από τη Φλωρεντία και την εγκατάστασή του στη Γενεύη.
Παράλληλα παρουσιάζεται ο σχετικά πρόσφατος εντοπισμός νέου αρχειακού υλικού, όπως η ανακάλυψη της ωδής «Ελπίς Πατρίδος», το πρώτο ποίημα που συνέγραψε ο Κάλβος στα ελληνικά το 1819.

Το δεύτερο μέρος καλύπτει χρονικά την περίοδο από την εγκατάστασή του στη Γενεύη το 1821 μέχρι τον θάνατό του στο Λονδίνο το 1869. Μέσα από επιστολικό υλικό και έγγραφα, αναζητούνται οι ιδεολογικές και ποιητικές διαδρομές που ακολούθησε. Η παραμονή του στη Γενεύη και η επαφή του με το φιλελληνικό κίνημα, σηματοδοτεί την ουσιαστική του σύνδεση με τον ελληνικό κόσμο και την ελληνική γλώσσα.
Το διάστημα αυτό, εμπνεόμενος από τα γεγονότα της Ελληνικής Επανάστασης, δημοσιεύει στα ελληνικά δέκα Ωδές με τίτλο «Λύρα» (1824), ενώ ακολουθούν άλλες δέκα το 1826, οι οποίες εκδίδονται στο Παρίσι με τον τίτλο «Λυρικά».
Οι «Ωδές» υπήρξαν το αποτέλεσμα μιας ποιητικής έκρηξης την οποία διαδέχτηκε η απόλυτη σιωπή, καθώς ο Κάλβος δεν ασχολήθηκε ποτέ ξανά με την ποίηση ως τον θά-νατό του. Ιστορικοί και μελετητές του έργου του επισημαίνουν την πολυσημία και την πολυπλοκότητα των ωδών του, αναφέρουν ότι δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται μόνο ως «εθνικά κείμενα», ενώ παράλληλα διερευνούν τον επικαιρικό χαρακτήρα τους.
Τέλος αναφέρονται οι λόγοι που ο Κάλβος και ο σύγχρονός του Διονύσιος Σολωμός θεωρούνται οι μεγαλύτεροι ποιητές στην Ελλάδα του 19ου αιώνα, με καταλυτική επίδραση στις επόμενες γενιές.
Για το μυστήριο που καλύπτει τόσο την προσωπική πορεία, όσο και την ποιητική παραγωγή του Κάβου, μιλούν ο καθηγητής του Πανεπιστημίου της Γενεύης και αντεπι-στέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών Μπερτράν Μπουβιέ, ο ιστορικός Δημήτρης Αρβανιτάκης, ο φιλόλογος, συγγραφέας και ερευνητής Λεύκιος Ζαφειρίου και ο καθηγητής Ιστορίας και Θεωρίας της Λογοτεχνίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Δημήτρης Δημηρούλης.