Φιλαριάσεις

Πρόκειται
για νοσήματα που προκαλούνται από μια ομάδα σκωλήκων με το όνομα Φιλάριες
(filarial). Οι φιλάριες είναι αποκλειστικά παράσιτα των τροπικών και υποτροπικών
περιοχών.

Το πιο γνωστό από τα νοσήματα αυτά είναι η λεμφαδενική φιλαρίαση που αναφέρεται
και απλώς ως φιλαρίαση. Αυτή προκαλείται από διάφορα είδη φιλαριών (Wuchereria
bancrofti. Brugia malayi, Brugia timori). Ο ενήλικος σκώληκας ζει μέσα στους
λεμφαδένες και στα λεμφαγγεία, τα οποία αποφράσσει τελικώς, προκαλώντας την
εντυπωσιακή κλινική εικόνα της ελεφαντίασης. Ο θηλυκός σκώληκας γεννά μικροφιλάριες,
που κυκλοφορούν στο αίμα τη νύχτα, από όπου παραλαμβάνονται από τα κουνούπια
(είδη ανωφελούς, Aedes και Culex), με τα οποία και μεταδίδεται η νόσος στον
άνθρωπο.

Περισσότερο ίσως σημαντικό νόσημα θεωρείται η Ογκοκέρκωση. Αυτή προκαλείται
από την Onchocerca volvulus. Ο ώριμος σκώληκας ζει στον υποδόριο ιστό όπου προκαλεί
χαρακτηριστικούς όζους, ενώ οι μικροφιλάριες που παράγονται από το θηλυκό παρασιτούν
είτε στο δέρμα προκαλώντας χαρακτηριστικές αλλοιώσεις, είτε στους μυς προκαλώντας
χαρακτηριστικές μυαλγίες κυρίως της οσφύς, είτε τέλος και το σημαντικότερο στον
κερατοειδή, προκαλώντας θόλωση της όρασης και τύφλωση. Η ογκοκέρκωση είναι από
τα σημαντικότερα αίτια τυφλώσεως στον τρίτο κόσμο. Η νόσος μεταδίδεται από την
μαύρη μύγα Simulium damnosum.

Φάρμακο εκλογής αποτελεί η διαθυλκαρβαμαζίνη. Επειδή κατά την καταστροφή των
σκωλήκων παρατηρούνται αλλεργικές αντιδράσεις, συχνά σοβαρές, η θεραπεία αρχίζει
με μικρές δόσεις προοδευτικά αυξανόμενες.

Αλλες φιλάριες είναι η Loa-Loa, που προκαλεί ήπια νόσο (ασυμπτωματική ηωσινοφιλία,
οιδήματα Calabar ή, το εντυπωσιακότερο, εγκατάσταση του σκώληκα κάτω από τον
επιπεφυκότα) και ο Dranculus meditensis, το θηλυκό του οποίου εγκαθίσταται στον
υποδόριο ιστό και προκαλεί αλλεργικές και φλεγμονώδεις εκδηλώσεις με τελική
κατάληξη το σχηματισμό φυσαλίδας, η οποία σπάει και αποκαλύπτεται ο ώριμος σκώληκας
(δρακοντίαση).

Όλα τα παραπάνω νοσήματα μπορούν να προληφθούν με μέτρα ελέγχου των δηγμάτων
από τα κουνούπια (όπως, π.χ., οι σίτες, οι κουνουπιέρες, ο κατάλληλος ρουχισμός
-μακριά παντελόνια- και εντομοαπωθητικά).

health.in.gr