Το πολύκροτο φορολογικό νομοσχέδιο, μετά από πλήθος αντιδράσεων, παρεμβάσεων και αλλαγών εισήχθη προς επεξεργασία και συζήτηση στην Ολομέλεια της Βουλής και την Πέμπτη 15 Απριλίου αναμένεται να ψηφισθεί.

Το in.gr πριν τη ψήφιση του φορολογικού νομοσχεδίου, που πέρασε από σαράντα κύματα, κάλεσε κυβέρνηση και αντιπολίτευση στο βήμα. ΝΔ και Αριστερά επιχειρηματολογούν γιατί δεν επαληθεύει τον τίτλο του, αποκαλύπτουν τις «κρυφές παγίδες» του για τα χαμηλά και μεσαία στρώματα και τα «παράθυρα» που αφήνει για υψηλά εισοδήματα και για φοροδιαφυγή. Πρόκειται για τομή φορολογικής δικαιοσύνης και αναδιανομής πλούτου, που απαντά στο άδικο και στο παράλογο, ανταπαντά η κυβέρνηση.

 Διαβάστε αναλυτικά τις θέσεις της Κυβέρνησης και κομμάτων της Αντιπολίτευσης 

Η κυβέρνηση έχει επενδύσει πολλά σε αυτό. Καταρχάς, σε ουσιαστικό επίπεδο αφού μέσω αυτού προσδοκά μεγαλύτερα έσοδα, σε μια πολύ κρίσιμη στιγμή για την ελληνική οικονομία, που βρίσκεται σε ύφεση. Αφ’ ετέρου, σε επικοινωνιακό επίπεδο, μιλώντας για νομοσχέδιο που αποδεικνύει την κοινωνική ευαισθησία της -η οποία με την λήψη των πρώτων κιόλας μέτρων αμφισβητήθηκε σφοδρά- και για βαθιά μεταρρύθμιση που αποκαθιστά την φορολογική δικαιοσύνη και την δίκαιη αναδιανομή του πλούτου, κλείνει κάθε παράθυρο φοροαποφυγής και φοροδιαφυγής και εδραιώνει στέρεα θεμέλια για την αύξηση των δημοσίων εσόδων, που θα συμβάλουν στην ανασυγκρότηση του κράτους και στη βελτίωση των υπηρεσιών που προσφέρει στους πολίτες.

Ενδεικτικός είναι άλλωστε ο τίτλος του νομοσχεδίου: «Αποκατάσταση της φορολογικής δικαιοσύνης και αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής». Οι δεσμεύεις όμως αυτές – που αποτελούν και το μέγα ζητούμενο για την συντριπτική πλειοψηφία της κοινωνίας- τηρούνται στα άρθρα του και επαληθεύονται στις επιμέρους διατάξεις του;

Η απάντηση της Αντιπολίτευσης είναι κατηγορηματικά αρνητική. Ο φόβος ότι το φορολογικό νομοσχέδιο καταρτίζεται υπό ασφυκτικές συνθήκες για την ελληνική οικονομία και αυτό θα λειτουργήσει εις βάρος της όποιας κοινωνικής ευαισθησίας και δικαιοσύνης του σύμφωνα με αρκετούς επιβεβαιώθηκε απολύτως.

Άλλωστε σπεύδουν να τονίσουν όλοι οι εκπρόσωποι των κομμάτων της Αντιπολίτευσης που μίλησαν στο in.gr (ο ΛΑΟΣ δεν μπόρεσε να ανταποκριθεί) το συγκεκριμένο νομοσχέδιο δεν μπορεί να κριθεί αυτόνομα και ανεξάρτητα από την σημαντική αύξηση των έμμεσων φόρων που προηγήθηκε, καθώς και από τα σκληρά μέτρα που έλαβε η κυβέρνηση πρόσφατα. Είναι γεγονός, συμφωνούν οι ειδικοί, ότι η αναλογία έμμεσων προς άμεσους φόρους όχι μόνο παραμένει μία από τις μεγαλύτερες στην ΕΕ, αλλά και επιδεινώνεται συνεχώς.

Όμως και σε ό,τι αφορά τον τομέα της φοροδιαφυγής η αντιπολίτευση αν και αναγνωρίζει καλές προθέσεις και θετικές διατάξεις, εντούτοις ειναι πολύ επιφυλακτική για την αποτελεσματικότητα τους.

Ειδικότερα, τα σημαντικότερα πεδία που τα κόμματα της Αντιπολίτευσης ασκούν δριμεία κριτική και ζητούν αλλαγές είναι τα εξής:

Αποτελεσματικότητα στην πάταξη της φοροδιαφυγής

Αν και οι περισσότεροι αναγνωρίζουν ότι στο νομοσχέδιο περιλαμβάνονται κάποιες θετικές διατάξεις για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, εντούτοις κρίνουν ότι δεν είναι τόσο τολμηρές και δραστικές όσο επιβάλλει η έκταση του προβλήματος. Μέγα θέμα άλλωστε, παραμένει η ανεπάρκεια, αλλά και ο τρόπος λειτουργίας των ελεγκτικών μηχανισμών. Όπως εξηγούν, το μεγάλο πρόβλημα με το φορολογικό σύστημα δεν είναι οι νόμοι, αλλά η ανεπάρκεια, ο κομματισμός, ο αναχρονισμός και τα μεγάλα φαινόμενα διαφθοράς στον ελεγκτικό και στον φοροεισπρακτικό μηχανισμό. Και επ’ αυτού μέχρι τώρα δεν έχουμε δει τίποτα, δεν έχουμε δει καμία ουσιαστική τομή, παρά μόνο αόριστες υποσχέσεις, υποστηρίζουν. Το νομοσχέδιο δεν έχει ουσιαστικά μέτρα προς αυτήν την κατεύθυνση, προσθέτουν.

Από την πλευρά του ο υπουργός Οικονομίας εξήγγειλε ότι η αντιμετώπιση της διαφθοράς, η αναμόρφωση και ο εκσυγχρονισμός των ελεγκτικών και φοροεισπρακτικών μηχανισμών αποτελούν άμεσες προτεραιότητες. Όμως για πολλούς η προσπάθεια αύξησης των εσόδων, θα έπρεπε καταρχάς να ξεκινήσει από αυτό και να ακολουθήσουν όλα τα άλλα.

Ανάπτυξη

Χαρακτηρισμός που χρέωσε η Αντιπολίτευση στο φορολογικό νομοσχέδιο είναι και αυτός του αντιαναπτυξιακού, ασκώντας δριμεία κριτική στην κυβέρνηση ότι σε καιρό ύφεσης, που μάλιστα κινδυνεύει να αποκτήσει μόνιμα χαρακτηριστικά, πνίγει κάθε προοπτική ανάπτυξης.

Η Αριστερά επικεντρώνει στις επιπλέον επιβαρύνσεις που προκύπτουν κυρίως για μισθωτούς και συνταξιούχους με αποτέλεσμα την περαιτέρω συρρίκνωση του διαθέσιμου εισοδήματός τους.

Στην επιχειρηματολογία της Νέας Δημοκρατίας για το θέμα αυτό, υψηλά βρίσκονται και οι αλλαγές που προωθούνται στην φορολόγηση των επιχειρήσεων. Όπως εξηγούν η αύξηση του συντελεστή φορολόγησης των διανεμόμενων κερδών (μερισμάτων), τιμωρεί την επιχειρηματικότητα.

Ο υπουργός Οικονομικών αντικρούοντας τον ισχυρισμό αυτό τόνισε στη Βουλή ότι «το φορολογικό σύστημα θα γίνει σύμμαχος της κοινωνικής δικαιοσύνης, της διαφάνειας και της λογοδοσίας, γιατί είναι δίκαιη η μείωση των φορολογικών συντελεστών στα χαμηλά και στα μεσαία εισοδήματα και η εισαγωγή ενός υψηλότερου συντελεστή στα υψηλά. Γιατί είναι δίκαιο τα μερίσματα να φορολογούνται περισσότερο απ’ ό,τι σήμερα και να υπάρχει επιστροφή σε μικρομετόχους, που έχουν χαμηλά εισοδήματα. Γιατί είναι δίκαιο τα κέρδη, που επενδύονται από τις εταιρείες, να φορολογούνται χαμηλότερα από τα κέρδη, που μπαίνουν στις τσέπες των μετόχων».

Πάντως και ο ΣΕΒ από την πλευρά του δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο φυγής επιχειρήσεων από τον τόπο μας. Ωστόσο σε αυτή την απειλή απαντά η Αριστερά  τονίζοντας ότι «όποιος διατυπώνει απειλές θα έπρεπε να συνειδητοποιήσει ότι εκπροσωπεί μια επιχειρηματικότητα, η οποία σε μεγάλο βαθμό είναι κρατικοδίαιτη. Και δεν στηρίζεται στον υγιή ανταγωνισμό, αλλά σε εκτεταμένες πρακτικές καρτέλ».

«Κρυφές παγίδες» για τους μη έχοντες

Η οποιαδήποτε ελάφρυνση προκύπτει από τις νέες φορολογικές κλίμακες έχει εκ των προτέρων προεξοφληθεί και ουσιαστικά καταργηθεί από την αύξηση του ΦΠΑ, των ειδικών φόρων κατανάλωσης σε ποτά και τσιγάρα και την αύξηση στην τιμή των καυσίμων, αλλά και από τα επώδυνα πακέτα μέτρων που προηγήθηκαν -και από αυτά που όπως φαίνεται θα ακολουθήσουν-, είναι η μία από τις σοβαρές κατηγορίες που δέχεται η κυβέρνηση.

Πέρα από την αύξηση των έμμεσων φόρων που επιβαρύνει δυσανάλογα και επομένως άδικα τα χαμηλά και μεσαία στρώματα η Αντιπολίτευση στηλιτεύει και τους κινδύνους που ελλοχεύουν στο νέο φορολογικό για τους μη έχοντες και κατέχοντες.

Η πρώτη παγίδα που εντοπίζει είναι το ενδεχόμενο απώλειας μέρους του αφορολογήτου μέσω της σύνδεσής του με την συλλογή αποδείξεων, από τις οποίες όμως εξαιρούνται σημαντικές – αν όχι αποκλειστικές για τα χαμηλά στρώματα- δαπάνες (όπως ΔΕΗ, ΟΤΕ, ΕΥΔΑΠ, ενοίκιο, κινητή τηλεφωνία κτλ).

Δεύτερη παγίδα «βλέπει» στην καθιέρωση τεκμηρίων διαβίωσης, τα οποία μάλιστα η ΝΔ χαρακτηρίζει «τεκμήρια ασφυξίας» για τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα. «Με τα συγκεκριμένα τεκμήρια καθιερώνει τεκμαρτά εισοδήματα, τα οποία όχι μόνο δεν συμβάλλουν στην αποκάλυψη της φοροδιαφυγής, αλλά προαναγγέλλουν την επιβολή φόρων σε ανύπαρκτα εισοδήματα», ειδικά για τα μεσαία στρώματα, τονίζει το ΚΚΕ.

Μάλιστα έχει εκφραστεί ο φόβος ότι με τα νέα τεκμήρια, αλλά και γενικά τον τρόπο αντιμετώπισης ακόμη και μικρής ακίνητης περιουσίας υπάρχει ο κίνδυνος να επιστρέψουμε στο καθεστώς συγκέντρωσης της ιδιοκτησίας, αφού οι πολλοί δεν θα μπορούν αφ’ ενός να τα αποκτήσουν, αλλά και αφ’ ετέρου να τα δικαιολογήσουν με βάση το εισόδημά τους. Όπως παραστατικά το περιέγραψε ο πρόεδρος της ΠΟΜΙΔΑ Στ.Παραδιάς, «ξεκινώντας από την πάταξη της φοροδιαφυγής, καταλήγουμε στην πάταξη της ακίνητης ιδιοκτησίας […] Από κοινωνική άποψη θα οδηγήσει σε αντίστροφη αναδιανομή του πλούτου: αυτοί που έχουν λεφτά θα πάρουν τα ακίνητα από εκείνους που δεν έχουν».

Αδικία επίσης για τους μισθωτούς και τους συνταξιούχους των μεσαίων εισοδημάτων θεωρείται η κατάργηση της αυτοτελούς φορολόγησης των διαφόρων επιδομάτων των δημοσίων υπαλλήλων, από τη στιγμή που δεν αυξάνεται το αφορολόγητο όριο και αυτά δεν εντάσσονται στον βασικό μισθό. 

Τεκμήρια για πολυτελή διαβίωση

Έντονες αντιδράσεις προκάλεσε -ακόμη και από βουλευτές του ΠΑΣΟΚ- το ύψος του τεκμαρτού ποσού διαβίωσης, που προκύπτει βάσει των νέων τεκμηρίων για όσους έχουν πολυτελή και πανάκριβα στοιχεία διαβίωσης (βίλες, ακριβά αυτοκίνητα, πισίνες, σκάφη, ιδιωτικά σχολεία, κτλ). Η κυβέρνηση προχώρησε βέβαια σε διορθώσεις και αύξηση των ποσών, αλλά σύμφωνα με την αντιπολίτευση εξακολουθούν να είναι επιεική και να οδηγούν σε μείωση του εισοδήματος που οφείλουν να δηλώσουν και επομένως του φόρου που καλούνται να πληρώσουν οι πραγματικά πλούσιοι.

Βεβαίως ο αντίλογος εδώ είναι ότι και παλαιότερα που τα τεκμήρια ήταν σχεδόν διπλάσια δεν σημειώθηκε καμία αισθητή αύξηση της φορολογητέας ύλης ούτε φυσικά μείωση της φοροδιαφυγής. Μάλλον λοιπόν το «κλειδί» δεν βρίσκεται στο ύψος των τεκμηρίων, αλλά στους ελεγκτικούς μηχανισμούς που πρέπει καταρχάς να διαθέτουν τα μέσα, αλλά και να οφείλουν να εντοπίσουν τους κατόχους των τεκμηρίων.

Τέλος, πολλές συζητήσεις και αντιδράσεις προκάλεσε και με πολλούς τρόπους ερμηνεύτηκε το γεγονός των πολλών αλλαγών, διορθώσεων και προσθηκών που έγιναν στο φορολογικό νομοσχέδιο. Η κυβέρνηση μάλιστα δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο επιπλέον αλλαγών κατά τη συζήτηση στην Ολομέλεια, αν βέβαια οι όποιες προτάσεις συνάδουν και υπακούουν στην φιλοσοφία του νομοσχεδίου.

Σε κάθε περίπτωση, με ή χωρίς άλλες αλλαγές, το μεγάλο στοίχημα για την κυβέρνηση είναι πλέον η σωστή εφαρμογή του νομοσχεδίου κυρίως σε ότι αφορά την πάταξη της φοροδιαφυγής. Γιατί την οποιαδήποτε χρονοτριβή οι πολίτες μπορούν να την δικαιολογήσουν εάν πεισθούν ότι το παραγόμενο αποτέλεσμα άξιζε τον κόπο: Ότι δεν πρόκειται για άλλη μια φορά το νομοσχέδιο να τηρηθεί κατά γράμμα μόνο σε ότι αφορά τα «συνήθη θύματα» μισθωτούς και συνταξιούχους, και σε ό,τι αφορά την πάταξη της φοροδιαφυγής και την αύξηση της φορολογίας για τους πλούσιους να αποδειχθεί άλλο ένα κείμενο καλών προθέσεων. Άλλωστε, είναι πολύ οριακή η κατάσταση για την ελληνική οικονομία για να συγχωρεθούν για άλλη μια φορά λάθη και αστοχίες.

Αργυρώ Π. Τσατσούλη

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ

Ειδήσεις Σήμερα: