51

Με τη «δύναμη» της Συνθήκης της Λισαβόνας οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων των «27» επέλεξαν στην έκτακτη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες τον χαμηλού προφίλ Βέλγο πρωθυπουργό Χέρμαν βαν Ρομπάι για το αξίωμα του πρώτου προέδρου της ΕΕ και την Βρετανίδα επίτροπο Κάθριν Αστον για τη θέση της ύπατης εκπροσώπου εξωτερικής πολιτικής.

Τη συμφωνία ανακοίνωσαν αρχικά ανωνύμως διπλωματικές πηγές από τις Βρυξέλλες το βράδυ της Πέμπτης για να ακολουθήσει η επίσημη δήλωση της σουηδικής προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, η οποία τόνισε ότι ο Χέρμαν βαν Ρομπάι θα «είναι εξαιρετικός» στην προεδρία της ΕΕ.

Στις πρώτες του δηλώσεις ο πρόεδρος του Συμβουλίου της ΕΕ σημείωσε ότι η απασχόληση και το περιβάλλον είναι επείγοντα ζητήματα για την Ευρώπη. Υποσχέθηκε να ακούσει όλα τα κράτη-μέλη, τονίζοντας ότι «παρόλο που η ενότητα είναι η δύναμή μας, η ποικιλομορφία μας παραμένει η δύναμή μας». Ο Χέρμαν βαν Ρομπάι αναλαμβάνει καθήκοντα την 1η Ιανουαρίου.

Οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων των «27» προσήλθαν την Πέμπτη στο άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αναζητώντας ισορροπίες για την κάλυψη των δύο ανώτατων θεσμικών αξιωματών της Ένωσης που «γεννήθηκαν» από τη Συνθήκη της Λισαβόνας με στόχο να αποκτήσει η ΕΕ ισχυρή και ενιαία φωνή στη διεθνή σκηνή.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση στράφηκε στον Βέλγο πρωθυπουργό Χέρμαν βαν Ρομπάι για το θώκο του πρώτου προέδρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επιθυμώντας μία προσωπικότητα χαμηλού προφίλ με δυνατότητα να «χτίζει» συναίνεση.

Ο Βέλγος πρωθυπουργός ήταν η πρώτη επιλογή Γαλλίας και Γερμανίας και προτάθηκε επίσημα για το αξίωμα από τη σουηδική προεδρία μαζί με την Βρετανίδα επίτροπο Εμπορίου Κάθριν Αστον για τη θέση της ύπατου εκπροσώπου εξωτερικής πολιτικής.

Η υποψηφιότητα του Βρετανού τέως πρωθυπουργού Τόνι Μπλερ είχε μπει εδώ και καιρό στο «συρτάρι». Ο Μπλερ είχε προβληθεί αρχικά ως φαβορί, αλλά προσέκρουσε στη φιλοαμερικανική στάση του στον πόλεμο του Ιράκ και στο γεγονός ότι προέρχεται από μία, παραδοσιακά, χώρα ευρωσκεπτικιστών.

Το ζητούμενο στις πυρετώδεις διαπραγματεύσεις στις Βρυξέλλες ήταν να βρεθεί ισορροπία για τα δύο αξιώματα.

Το ένα καλύπτεται από υποψήφιο μεγάλης χώρας της ΕΕ και το άλλο από υποψήφιο μικρότερου κράτους-μέλους. Αντίστοιχα, το αξίωμα του προέδρου δίνεται σε πολιτικό της κεντροδεξιάς και το αξίωμα του υπουργού Εξωτερικών σε πολιτικό της κεντροαριστεράς, ενώ ικανοποιούνται και οι φωνές που ζητούσαν να αναλάβει γυναίκα ανώτατο θεσμικό αξίωμα της Ένωσης.

Ο 62χρονος Χέρμαν βαν Ρομπάι παρά την μέχρι στιγμής σύντομη θητεία του (είναι πρωθυπουργός λιγότερο από έναν χρόνο) έχει καταφέρει να κρατήσει τις δύσκολες ισορροπίες στον κυβερνητικό σχηματισμό της χώρας του εν μέσω της οικονομικής ύφεσης. Ατού του χαμηλού προφίλ κεντροδεξιού ηγέτη θεωρείται η ικανότητά του να οικοδομεί συναίνεση.

Σε συνέντευξη Τύπου από τις Βρυξέλλες ο Βρετανός πρωθυπουργός Γκόρντον Μπράουν σημείωσε ότι ο Βέλγος πρωθυπουργός έφερε «μία περίοδο σταθερότητας στο Βέλγιο μετά από μήνες αβεβαιότητες», τονίζοντας επίσης ότι η Βρετανίδα Κάθριν Αστον θα έχει «μία μοναδική θέση στην ευρωπαϊκή εξωτερική πολιτική για τα επόμενα πέντε χρόνια».

Η Βρετανίδα Κάθριν Αστον είναι επίτροπος Εμπορίου από το 2008 και ανήκει στους κόλπους του Εργατικού Κόμματος της Βρετανίας. Η 53χρονη Αστον έλαβε τη στήριξη των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών ηγετών σε συνεδρίαση που έλαβε χώρα στις Βρυξέλλες και ακολούθως προτάθηκε επίσημα από τη σουηδική προεδρία για να αναλάβει υπουργός Εξωτερικών της ΕΕ.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ