91

«Το εντυπωσιακό για μένα είναι ότι οι δυνάμεις της κεντροδεξιάς, όσο και τις κεντροαριστεράς, δεν έχουν πειστική ερμηνεία για το πώς φτάσαμε στην οικονομική κρίση» τονίζει ο Ευκλείδης Τσακαλώτος του ΣΥΡΙΖΑ υποψήφιος στη Β΄Αθηνών.

Κρίνοντας τα προγράμματα για την οικονομία για την ΝΔ επισημαίνει ότι «τα περιοριστικά μέτρα που προτείνονται δεν είναι κατάλληλα για να βγούμε από την κρίση. Σε μια κρίση αν πάρεις περιοριστικά μέτρα ο κίνδυνος είναι να την εμβαθύνεις».

Άτολμη, όμως, χαρακτηρίζει και την μακροοικονομική πολιτική του ΠΑΣΟΚ για το οποίο προσθέτει ότι και από τα διαρθρωτικά μέτρα που προτείνει δεν φαίνεται κάποια ρήξη με το παρελθόν του, πχ σε ότι αφορά το θέμα των ιδιωτικοποιήσεων.

«Δεν λέμε εμείς του ΣΥΡΙΖΑ ότι τα δύο κόμματα λένε ακριβώς το ίδιο. Αλλά από την άλλη, δεν τους χωρίζει κάποιο σινικό τοίχος, τα δύο προγράμματα είναι συμπληρωματικά και όχι αντιπαραθετικά» λέει χαρακτηριστικά ο κ. Τσακαλώτος.

Σε ότι αφορά την πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ, τονίζει ότι «σε μια κρίση πρέπει να αναθεωρήσουμε πολλά και στο επίπεδο της οικονομικής θεωρίας και στο επίπεδο της πολιτικής. Σε μια κρίση οι ανάγκες των πολλών για μισθούς και συντάξεις, αλλά και για κοινωνικές επενδύσεις, γίνονται μέρος της λύσης των οικονομικών προβλημάτων. Δεν χρειάζονται μόνο για λόγους κοινωνικής δικαιοσύνης, αλλά και για να δημιουργηθεί νέος πλούτος».

Αυτό που μπορεί ο πολίτης να περιμένει από το ΣΥΡΙΖΑ είναι «ότι θα αντιπροσωπεύσουμε την Ελλάδα της ανεργίας, της επισφαλούς εργασίας, της μετανάστευσης, των χιλιάδων κοινωνικών προβλημάτων. Αλλά, συγχρόνως, μια Ελλάδα που αντιστέκεται, που οργανώνεται, που αρχίζει σιγά-σιγά να αμφισβητεί τις υπάρχουσες λύσεις».

Η ΝΔ βγήκε με τη «σημαία της αποκάλυψης της πικρής αλήθειας για την οικονομία». Την κατηγορείτε ότι λέει τη μισή αλήθεια χωρίς να αποκαλύπτει πώς φτάσαμε ως εδώ. Ποιες είναι λοιπόν οι αλήθειες που «παραλείπει» και γιατί τα μέτρα που προτείνει λέτε ότι καταδικάζουν την οικονομία σε αδιέξοδο;

Το εντυπωσιακό για μένα είναι ότι οι δυνάμεις της κεντροδεξιάς, όσο και τις κεντροαριστεράς, δεν έχουν πειστική ερμηνεία για το πώς φτάσαμε στην οικονομική κρίση.

Στην κρίση της δεκαετίας του εβδομήντα είχαν μια τέτοια ερμηνεία που έπεισε σημαντικά κοινωνικά στρώματα. Λέγανε ότι φταίνε τα συνδικάτα, οι ψιλοί μισθοί, το μεγάλο κράτος, και με αυτή την ερμηνεία ξεδιπλώθηκε η νεοφιλελεύθερη πολιτική μετά από το 1980.

Και η υπόσχεση αυτής της πολιτικής ήταν ότι με νεοφιλελεύθερες συνταγές (ιδιωτικοποιήσεις, απορυθμίσεις του χρηματοπιστωτικού συστήματος, περιοριστικές μακροοικονομικές πολιτικές) θα είχαμε περισσότερη ευημερία και σταθερότητα (!).

Άρα η πιο σημαντική αλήθεια που κρύβεται είναι για τις ευθύνες που έχει αυτό το ρεύμα ιδεών για τη κρίση, για τις 25 εκατομμύρια θέσεις εργασίας που θα χαθούν κατά την εκτίμηση του ΟΟΣΑ.

Εκτός και αν η ερμηνεία είναι ότι οι κρίσεις είναι σαν τα φυσικά φαινόμενα και δεν ευθύνεται κανείς. Είναι πειστικό αυτό;

Τα περιοριστικά μέτρα που προτείνονται δεν είναι κατάλληλα για να βγούμε από την κρίση. Σε μια κρίση αν πάρεις περιοριστικά μέτρα ο κίνδυνος είναι να εμβαθύνεις την κρίση. Γιατί όταν ο κόσμος δεν βλέπει με κάποια αισιοδοξία το μέλλον, δεν γίνονται επενδύσεις, δεν επενδύουν τα άτομα σε ανθρώπινο κεφάλαιο, δεν παίρνουν ρίσκο. Και έτσι δεν δημιουργείται ο αναγκαίος πλούτος για να ξεπληρωθεί το χρέος. Ίσα-ίσα αν πέφτει το εισόδημα και ο φόβος είναι ότι θα μπούμε σε ένα φαύλο κύκλο όπου ο λόγος χρέους-εισοδήματος θα χειροτερεύει θα ζητήσουν ακόμα πιο περιοριστικές πολιτικές.

Για απόκρυψη της αλήθειας κατηγορείτε και το ΠΑΣΟΚ υποστηρίζοντας ότι τα περί «δημοσιονομικού εκτροχιασμού» δεν μπορούν να συνδυαστούν με τις τωρινές δεσμεύσεις για παροχές, ενώ προειδοποιείτε ότι πάντα υπάρχει η δικαιολογία «βρήκαμε καμένη γη». Ποιες είναι λοιπόν οι αλήθειες που το ΠΑΣΟΚ «παραλείπει» και γιατί κρίνετε τις προτάσεις του ανεφάρμοστες και ανεπαρκείς για έξοδο από την κρίση;

Όπως και στην περίπτωση της ΝΔ, το ΠΑΣΟΚ δεν έχει μια πειστική ερμηνεία για την κρίση. Μήπως οι κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ δεν εφάρμοζαν τις ίδιες συνταγές;

Το είπε καθαρά και ο κ. Prodi στην σημαντική αυτοκριτική που έκανε για τη δική του κεντροαριστερή κυβέρνηση στην Ιταλία. Είπε, δηλαδή, ότι οι κυβερνήσεις της κεντροαριστεράς δεν μπόρεσαν να κάνουν ρίξεις με τις πολιτικές του νεοφιλελευθερισμού.

Προσθέτω ότι και κεντρώοι οικονομολόγοι, όπως ο νομπελίστας Paul Krugman, έχουν ασκήσει κριτική στις κατευθύνσεις της Ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας από τα αριστερά.

Η μακροοικονομική πολιτική που προτείνει το ΠΑΣΟΚ είναι άτολμη. Δεν υπόσχεται συγκεκριμένο πρόγραμμα για τη δημιουργία σημαντικών νέων θέσεων εργασίας, που θα έπρεπε να είναι στον πυρήνα οποιουδήποτε εναλλακτικού οικονομικού σχεδίου.

Δεν πείθει για την αναδιανομή του εισοδήματος, όταν δεν μας λέει κάτι για το επίπεδο των συντελεστών φορολόγησης, και όταν προτείνει οι εργαζόμενοι και εργαζόμενες να πάρουν αυξήσεις σε σχέση με τον πληθωρισμό. Η τελευταία δε πρόταση θα τείνει να αυξήσει το μερίδιο του κεφαλαίου στο εθνικό εισόδημα, μια τάση που άρχισε από τη δεύτερη κυβέρνηση του κ. Σημίτη (2000).

Συγχρόνως για τα διαρθρωτικά μέτρα που προτείνει δεν φαίνεται κάποια ρήξη με το παρελθόν του. Για παράδειγμα ότι θα συζητήσει με τους Γερμανούς για τον ΟΤΕ, ή με τους Κινέζους για τα Λιμάνια, δεν αποτελεί νέα κατεύθυνση στο θέμα των ιδιωτικοποιήσεων.

Κατηγορείτε τα δύο μεγάλα κόμματα ότι επί της ουσίας ακολουθούν ίδια πολιτική και οικονομικό μοντέλο, τη στιγμή που οι ίδιοι διαρρηγνύουν τα ιμάτιά τους ότι οι διαφορές τους είναι τεράστιες. Ποια είναι κατά την άποψή σας τα κοινά σημεία;

Μα οι ενδο-οικογενειακοί «καβγάδες» είναι συχνά σφοδροί! Νομίζω ότι τους τελευταίους μήνες παρατηρούμε μια αναδίπλωση των δυνάμεων της κεντροαριστεράς και τις κεντροδεξιάς. Το είδαμε και στην ανακοίνωση των G20 πριν από λίγες ημέρες. Η ανακοίνωση στην ουσία είπε: τον Απρίλη αντιμετωπίζαμε μια δεύτερη μεγάλη ύφεση, σχεδόν εκτός ελέγχου. Φοβηθήκαμε ότι το σύστημα μπορεί να έχει θεμελιακές ατέλειες. Πήραμε μέτρα για πιο χαλαρές δημοσιονομικές και νομισματικές πολιτικές. Τώρα βλέπουμε ότι αυτές δουλεύουν, και άρα δεν χρειαζόμαστε μια πιο ριζική αναδιάρθρωση του συστήματος.

Δεν λέμε εμείς του ΣΥΡΙΖΑ ότι τα δύο κόμματα λένε ακριβώς το ίδιο. Αλλά από την άλλη δεν τους χωρίζει κάποιο σινικό τοίχος, τα δύο προγράμματα είναι συμπληρωματικά και όχι αντιπαραθετικά.

Το πρόβλημα είναι ότι και οι δύο παραμένουν στο παλαιό παράδειγμα όπου ο πλούτος παράγεται από τον ιδιωτικό τομέα, από την επιχειρηματικότητα, και άρα πώς να μην κάνουμε τα «χατίρια» (για ιδιωτικοποιήσεις, για ευέλικτες μορφές εργασίας, για χαμηλή φορολογία του κεφαλαίου και των υψηλών εισοδημάτων) του ιδιωτικού τομέα;

Απλώς το ΠΑΣΟΚ λέει ότι τους χαμένους από αυτό το μοντέλο πρέπει να τους αποζημιώσουμε κάπως, αν βεβαίως το επιτρέπουν οι συνθήκες της διεθνούς ανταγωνιστικότητας και τα δημοσιονομικά του κράτους.

Τι πιστεύετε ότι περιμένει τους πολίτες την 5Η Οκτωβρίου αν βγει αυτοδύναμη κυβέρνηση η ΝΔ ή το ΠΑΣΟΚ;

Πριν από λίγους μήνες το σύστημα εξουσίας έπαιζε με διάφορα σενάρια συγκυβέρνησης των δύο μεγάλων. Τώρα παίζει με το σενάριο της αυτοδυναμίας του ΠΑΣΟΚ.

Το επίδικο δεν έχει αλλάξει. Και αυτό είναι το πώς, σε συνθήκες οικονομικής κρίσης ή στασιμότητας, θα περιοριστούν οι κοινωνικές αντιδράσεις που αναπόφευκτα θα εμφανιστούν και οι πολιτικές δυνάμεις που αναζητούν ένα άλλο δρόμο. Αυτό είναι το κυρίαρχο. Δεν διακυβεύεται μόνο η νέα κυβέρνηση.

Έτσι και αλλιώς και μια αυτοδύναμη κυβέρνηση θα είναι αδύνατη. Βλέπετε την αδυναμία της σοσιαλδημοκρατίας διεθνώς με τα παραδείγματα της Γερμανίας, της Βρετανίας και της Γαλλίας, αλλά και με τα πισωγυρίσματα του Ομπάμα.

Την επόμενη περίοδο θα υπάρχουν μεγάλες ανακατατάξεις στο πολιτικό και κοινωνικό επίπεδο και το ζητούμενο για το σύστημα εξουσίας είναι αυτές να περιοριστούν εντός ενός συγκεκριμένου πλαισίου.

Ποια βασικά μέτρα πρέπει και είναι οικονομικά εφικτό να ληφθούν, ποιο οικονομικό μοντέλο ανάπτυξης να ακολουθηθεί κατά την άποψή σας ώστε η χώρα να βγει από την κρίση;

Εμείς στο ΣΥΡΙΖΑ λέμε ότι σε μια κρίση πρέπει να αναθεωρήσουμε πολλά πράγματα, και στο επίπεδο της οικονομικής θεωρίας και στο επίπεδο της πολιτικής.

Σε μια κρίση οι ανάγκες των πολλών για μισθούς και συντάξεις, αλλά και για κοινωνικές επενδύσεις, γίνονται μέρος της λύσης των οικονομικών προβλημάτων. Δεν χρειάζονται μόνο για λόγους κοινωνικής δικαιοσύνης, αλλά και για να δημιουργηθεί νέος πλούτος. Και το τελευταίο δεν γίνεται χωρίς τη δημιουργία πολλών θέσεων εργασίας.

Με αυτό το τρόπο σταδιακά θα λυθεί και το πρόβλημα του χρέους και των ελλειμμάτων. Αντιθέτως, αν αρχίζεις με το χρέος και τα ελλείμματα, τότε το πιο πιθανόν είναι να εμβαθύνεις την κρίση, χωρίς, ταυτόχρονα, να μειώσεις το χρέος. Και αυτό το μήνυμα δεν το έχουν πάρει ούτε η ΝΔ ούτε το ΠΑΣΟΚ.

Βέβαια εμείς του ΣΥΡΙΖΑ δεν γίναμε ξαφνικά Κεϋνσιανοί. Η διαφορά μας με αυτό το ρεύμα ιδεών δεν έγκειται στην απόρριψη της σημασίας της ζήτησης σε μια οικονομία, ιδιαίτερα σε συνθήκες κρίσης.

Όταν θα δημιουργηθεί αυτός ο συσχετισμός δυνάμεων που θα απαιτεί οι κοινωνικές ανάγκες να έρθουνε στο επίκεντρο της πολιτικής, τότε έχουμε πολλά να πούμε για τις συλλογικές πρακτικές και για τους νέους θεσμούς που θα μπορέσουν να ανταποκριθούν σε αυτές τις ανάγκες. Με διαφορετικά παραγωγικά πρότυπα, με νέες αντιλήψεις για τη λειτουργία του κράτους και με άλλα πολλά.

Αλλά αυτή τη στιγμή προέχει η συγκρότηση μιας κοινωνικής δύναμης που θα προωθεί μια ασπίδα κοινωνικής προστασίας, που θα μπλοκάρει αντιδραστικές λύσεις και θα αναδεικνύει τη δυνατότητα για μια πολύ διαφορετική προσέγγιση.

Γιατί η ισχυροποίηση της φωνής των μικρότερων κομμάτων είναι σημαντική για τον πολίτη; Γιατί να σας εμπιστευτεί την ψήφο του, τι μπορεί να ελπίζει και να περιμένει από εσάς;

Μια μυρωδιά για το πως θα ήταν η Βουλή με μόνο τα δύο μεγάλα κόμματα το πήραμε με το δεύτερο debate όταν ήταν οι δύο μονομάχοι μόνοι τους. Ένα άχαρο πράγμα, με ασάφειες, ατάκες χαμηλού επιπέδου και χωρίς ουσιαστικό διάλογο.

Από το ΣΥΡΙΖΑ μπορεί κανείς να περιμένει ότι θα αντιπροσωπεύσουμε την άλλη Ελλάδα που εξαφανίστηκε από το δεύτερο debate. Μια Ελλάδα της ανεργίας, της επισφαλούς εργασίας, της μετανάστευσης, των χιλιάδων κοινωνικών προβλημάτων. Αλλά, συγχρόνως, μια Ελλάδα που αντιστέκεται, που οργανώνεται, που αρχίζει σιγά-σιγά να αμφισβητεί τις υπάρχουσες λύσεις.

Μπορεί να περιμένει από εμάς και νίκες, όπως έγινε με το άρθρο 16, και το Βοτανικό. Δεν είμαστε η πολιτική δύναμη που θα μείνει στη διαμαρτυρία.

Αντιθέτως, αρχίζοντας από τις κοινωνικές αντιστάσεις, αναδεικνύουμε προτάσεις για το εδώ και τώρα. Για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες έχουμε μια αριστερά που έχει πειστικές ερμηνείες για τα δρώμενα στην οικονομία και κοινωνία, και ρεαλιστικές προτάσεις για εναλλακτικούς διεξόδους από τα κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα. Και ο προγραμματικός μας λόγος δεν βασίζεται στο να μετατρέπουμε τις προτάσεις της κεντροαριστεράς δύο τρία κλικ αριστερότερα. Αλλά είναι ένας λόγος που οικοδομείται πάνω στις δικές μας αναλύσεις, στις δικές μας αξίες και στις δικές μας εμπειρίες στα διάφορα κινήματα που πήραμε ενεργό ρόλο. Η αριστερά του εικοστού πρώτου αιώνα θα έχει βεβαίως μια συνέχεια, αλλά θα χαράξει και νέους δρόμους.

Αργυρώ Τσατσούλη

Διαβάστε αναλυτικά τις θέσεις των κομμάτων για την Οικονομία:

Γιάννης Παπαθανασίου (ΝΔ Β Αθηνών) – «Απειλή νέων φόρων υπάρχει μόνο στο πρόγραμμα του ΠΑΣΟΚ»

Μιχάλης Χρυσοχοΐδης (ΠΑΣΟΚ Β Αθηνών) – «Δημοσιονομική εξυγίανση σε ύφεση δεν μπορεί να υπάρξει

Ευκλείδης Τσακαλώτος (ΣΥΡΙΖΑ Β Αθηνών) – Σε μια κρίση οι ανάγκες των πολλών γίνονται μέρος της λύσης

Μάκης Βορίδης (ΛΑΟΣ – Αττικής) ΝΔ και ΠΑΣΟΚ «ζυγίστηκαν και βρέθηκαν ελλιπείς»

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ

Ειδήσεις Σήμερα: