27

Οικονομική ασφυξία προκαλεί σε χιλιάδες επιχειρήσεις και νοικοκυριά το «πάγωμα» των τραπεζικών χορηγήσεων, καθώς, πέρα από την αύξηση του κόστους δανεισμού, οι τράπεζες απορρίπτουν μαζικά αιτήσεις για επιχειρηματικά, στεγαστικά ή καταναλωτικά δάνεια.

Τις τελευταίες εβδομάδες, η ελληνική αγορά βιώνει μία πρωτοφανή κρίση σε ό,τι αφορά τον τραπεζικό δανεισμό, καθώς μεσούσης της πιστωτικής κρίσης οι τράπεζες προτιμούν να διακρατούν ρευστό, δεδομένης και της κατάστασης στη διατραπεζική αγορά, όπου πολύ δύσκολα βρίσκουν μετρητά.

Με αυτόν τον τρόπο, όμως, η οικονομική δραστηριότητα έχει «παραλύσει», αφού δεν υπάρχει ρευστότητα για τις καθημερινές και όχι μόνο ανάγκες, ενώ οι επιπτώσεις στην απασχόληση σε «ευαίσθητους» κλάδους όπως το εμπόριο, είναι ήδη αισθητές.

Όπως είπε τη Δευτέρα ο Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Λιανικής Πώλησης Ελλάδος, η συμμετοχή των τραπεζών στο σχέδιο στήριξης ύψους 28 δισ. ευρώ είναι αναγκαία από το γεγονός και μόνο ότι η παροχή πιστώσεων προς τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά έχει μειωθεί κατά 70%, τα δε περιθώρια κέρδους (spreads) που χρεώνουν οι τράπεζες έχουν αυξηθεί από 2,5 – 5 μονάδες.

Ο ΣΕΛΠΕ τονίζει ότι οι τράπεζες πρέπει να αυξήσουν κατά 10% τις πιστώσεις σε σχέση με πέρυσι, μειώνοντας ταυτόχρονα και τα περιθώρια κέρδους τα οποία χρεώνουν στους δανειολήπτες.

Ο πρόεδρος του ΕΒΕΑ Κ.Μίχαλος τονίζει ότι παρατηρείται πτώση της ζήτησης στην αγορά και αυτό σημαίνει ότι για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις που απασχολούν έως πέντε εργαζόμενους, ήδη, οι δύο τελούν υπό απόλυση ήδη ενώ και οι αυτοαπασχολούμενοι που βρίσκονται εκτεθειμένοι σε υπερδανεισμό μπορεί να μην τα καταφέρουν να ανταπεξέλθουν στην κρίση.

Όπως έχει πει πρόσφατα, οι τράπεζες χορηγούσαν δάνεια ύψους 1,85 δισ. ευρώ το μήνα, αλλά τον Οκτώβριο, λόγω της επιδείνωσης των συνθηκών, είναι ζήτημα αν οι χορηγήσεις έφθασαν τα 500 εκατ. ευρώ.

Το ΕΒΕΑ ζητεί μέρος των κεφαλαίων του κυβερνητικού σχεδίου στήριξης να δοθεί στη χρηματοδότηση μικρομεσαίων επιχειρήσεων με ανταγωνιστικούς όρους.

Στη χώρα μας λειτουργούν 300.000 μικρομεσαίες εμπορικές επιχειρήσεις που απασχολούν 850.000 εργαζόμενους έμπορους και υπαλλήλους.

Κοινό αίτημα των φορέων του επιχειρηματικού κόσμου είναι πως το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης θα πρέπει να συμπεριλάβει στο σχέδιο αντιμετώπισης των επιπτώσεων της διεθνούς κρίσης, την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και την εξασφάλιση της ρευστότητας, αναπροσαρμόζοντας την πιστοδοτική πολιτική των ελληνικών τραπεζών προς τους μικρομεσαίους.

Την ίδια ώρα, οι μεγαλύτερες τράπεζες αρνούνται να ενταχθούν στο σχέδιο στήριξης, καθώς δεν επιθυμούν κρατική εποπτεία, μείωση των αποδοχών των ανώτερων στελεχών ή «ψαλίδι» στα μερίσματα.

Ταυτόχρονα, κρατούν υψηλά τα επιτόκια χορηγήσεων σε όλες τις κατηγορίες δανείων, παρά και τη νέα αναμενόμενη μείωση των επιτοκίων της ΕΚΤ την προσεχή Πέμπτη. Στα στεγαστικά δάνεια το μέσο επιτόκιο είναι 7%, στα επιχειρηματικά δάνεια προσεγγίζει το 11%, ενώ στις πιστωτικές κάρτες εκτοξεύεται πάνω από 20%.

Αίσθηση έχει προκαλέσει η διαφοροποίηση του ομίλου της Marfin, καθώς ο Ανδρ.Βγενόπουλος χαρακτήρισε το νομοσχέδιο ως «συνονθύλευμα» των αναγκών που επιχειρήθηκε να εξυπηρετήσει, έτσι ώστε τελικά να μην εξυπηρετεί καμία από αυτές τις ανάγκες -ούτε τη στήριξη των τραπεζών που τυχόν έχουν πρόβλημα, ενώ πρότεινε και «πάγωμα» της καταβολής των δόσεων για ένα έτος, υιοθετώντας την πρόταση του προέδρου του ΠΑΣΟΚ.

Η αγορά δεν μπορεί να λειτουργήσει από μόνη της και ενδεχομένως να χρειαστεί, όπως είπε, η κρατικοποίηση όσων τραπεζών έχουν πρόβλημα.

Μία λύση στο αδιέξοδο που έχει δημιουργηθεί με τη ρευστότητα στην αγορά θα μπορούσε να είναι η διάθεση κεφαλαίων του σχεδίου στήριξης στις υπό κρατικό έλεγχο τράπεζες (ΑΤΕ, ΤΤ), ώστε αυτές να χορηγούν με κανονικούς ρυθμούς και χαμηλότερα επιτόκια δάνεια σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά.

Στην Ισπανία, η κυβέρνηση ανακοίνωσε, την Τρίτη, μέτρα για τη στήριξη των δανειοληπτών, μεταξύ των οποίων είναι και η αναβολή καταβολής του 50% των δόσεων στα στεγαστικά δάνεια για την επόμενη διετία. Η ρύθμιση αυτή ισχύει μόνο για τους ανέργους και για δάνεια έως 170.000 ευρώ. Όσες δόσεις δεν πληρώνονται τώρα, θα μπορούν να εξοφληθούν μετά τον Ιανουάριο του 2011.

Σημειώνεται, τέλος, ότι εφόσον συνεχισθεί το αδιέξοδο με τις τραπεζικές χορηγήσεις, η επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης και η αύξηση της ανεργίας θα είναι πολύ πιο απότομη απ ότι προβλέπεται σήμερα.

Η συζήτηση του νομοσχεδίου στη Βουλή ξεκινά την Τετάρτη.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ