Ταμειακές μηχανές στις αντλίες και απελευθέρωση ωραρίου προτείνει η Επιτροπή Ανταγωνισμού

27

Ως τις 29 Σεπτεμβρίου θα διαρκέσει το δεύτερο μέρος της δημόσιας διαβούλευσης της Επιτροπής Ανταγωνισμού με αντικείμενο τα μέτρα και τις προτάσεις ενίσχυσης του ανταγωνισμού στον κλάδο αγοράς και εμπορίας πετρελαιοειδών.

Στη συνέχεια, θα προχωρήσει στη λήψη συγκεριμένων μέτρων που τα οποία είναι δυνατόν να επιβληθούν από την Επιτροπή και τα οποία αναφέρονται κυρίως στην τήρηση της αρχής της διαφάνειας, της μη διακριτικής μεταχείρισης, του λογιστικού διαχωρισμού και της κοστοστρέφειας (αρχή βάσει της οποίας οι τιμές καθορίζονται με βάση το κόστος).

Παράλληλα, θα γίνουν και οι απαραίτητες συστάσεις για νομοθετικές παρεμβάσεις στα συναρμόδια υπουργεία, δεδομένου ότι από τις θέσεις που τιθενται από σήμερα στη δημοσια διαβούλευση δεν προκύπτουν αλλαγές επί των θέσεων που ήδη έχει εκφράσει η Επιτροπή αλλά γίνεται σαφής διάκριση ευθυνών μεταξύ των συναρμόδιων υπουργείων για την εξασφάλιση του υγιούς ανταγωνισμού στην αγορά πετρελαιοειδών.

Αναλυτικά, η Επιτροπή Ανταγωνισμού εμμένει στις αρχικές προτάσεις της για συγκεκριμένα διαρθρωτικά μέτρα ή μέτρα συμπεριφοράς τα οποία θεωρεί ότι είναι τα απολύτως αναγκαία και πρόσφορα σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, για τη δημιουργία συνθηκών αποτελεσματικού ανταγωνισμού στον εν λόγω κλάδο και προκειται για τα εξης:

1) Εποπτεία της αγοράς πετρελαιοειδών και ενημέρωση καταναλωτών

Ως προς την εποπτεία της αγοράς, η Επιτροπή επισημαίνει ότι το σύστημα παρακολούθησης των τιμών παρουσιάζει ορισμένες αδυναμίες. Για το σκοπό αυτό, προτείνεται η συνολική αναθεώρηση της μεθοδολογίας από την αρμόδια διοικητική αρχή (υπουργείο Ανάπτυξης).

Η δημιουργία ενός Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Διύλισης και Εμπορίας Πετρελαιοειδών (ΟΠΣΔΕΠ), το οποίο θα περιλαμβάνει την απαιτούμενη πληροφόρηση (τιμές πετρελαιοειδών, κόστος κτήσης της πρώτης ύλης, γεωγραφική διαφοροποίηση τιμών, κ.λ.π) εκτιμάται ότι θα ενισχύσει τον έλεγχο και την συστηματική εποπτεία της αγοράς (market monitoring) με σημαντική συνεισφορά στην τόνωση των συνθηκών υγιούς ανταγωνισμού.

Αναφορικά με την ενημέρωση των καταναλωτών, τονίζεται ότι το «παρατηρητήριο» λιανικών τιμών πώλησης υγρών καυσίμων  κρίνεται ότι λειτουργεί στη σωστή κατεύθυνση ενημέρωσης του καταναλωτικού κοινού, ενώ παράλληλα δημιουργεί τάσεις όξυνσης του επιπέδου του ανταγωνισμού στον κλάδο των πετρελαιοειδών.

Η Επιτροπή προτείνει την επέκταση της εν λόγω διαδικτυακής εφαρμογής και σε άλλες μορφές (χρήση κινητών τηλεφώνων, δημιουργία ειδικού τηλεφωνικού αριθμού ενημέρωσης, teletext, κ.λ.π).

2) Η Αγορά Διύλισης

* Αποθέματα ασφαλείας

Στην αγορά της διύλισης, προκειμένου να αρθούν σημαντικοί περιορισμοί που σχετίζονται με τη στενότητα και την αδειοδότηση των αποθηκευτικών χώρων προτείνεται η ίδρυση ειδικού φορέα τήρησης των αποθεμάτων ασφαλείας κατά τα πρότυπα ορισμένων άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Η θεσμική αυτή ρύθμιση θα βοηθήσει σημαντικά στην τόνωση του επιπέδου του ανταγωνισμού καθώς θα πραγματοποιούνται εισαγωγές πετρελαιοειδών σε μακροχρόνια και σταθερή βάση (term contracts) και όχι ευκαιριακά (spot φορτία).

* Τιμολογιακή πολιτική εταιρειών διύλισης

Αναφορικά με το ζήτημα της διαφάνειας στην τιμολόγηση, η Επιτροπή εκτιμά ότι θα πρέπει να είναι εφικτή η ανάλυση των στοιχείων κόστους που εμπεριέχει η προσαύξηση επί της βασικής τιμής διυλιστηρίου (κόστος αποθεμάτων ασφαλείας, κόστος αργού, κ.λ.π). Με τον τρόπο αυτό εκτιμάται ότι θα προαχθεί ο υγιής ανταγωνισμός και θα επέλθει μεσοπρόθεσμα μείωση των τιμών των πετρελαιοειδών στο βαθμό που θα εξαλειφθεί η αδιαφάνεια ως προς την τιμολόγηση των πετρελαιοειδών.

3) Η Αγορά Χονδρικής Εμπορίας

* Τιμολογιακή & εκπτωτική πολιτική εταιρειών εμπορίας

Στην αγορά χονδρικής, τα κυριότερα προβλήματα εντοπίζονται στην εκπτωτική πολιτική των εταιρειών εμπορίας. Οι σημαντικές αποκλίσεις στο ύψος της τιμής των υγρών καυσίμων ανά νομό αλλά και ανά πρατήριο, οι οποίες δεν μπορούν να αποδοθούν σε διαφορές στο κόστος μεταφοράς ή σε άλλους παράγοντες της αγοράς, ενισχύονται σε μεγάλο βαθμό από τη χορήγηση των «υποστηρικτικών» εκπτώσεων (price support) εκ μέρους των εταιρειών εμπορίας.

Η κατάργηση των «υποστηρικτικών» εκπτώσεων, οι οποίες λειτουργούν ουσιαστικά ως εργαλείο έμμεσου καθορισμού της τιμής λιανικής, η αποφυγή διακριτικής μεταχείρισης, αναφορικά με την κλίμακα και το ύψος των απολογιστικών εκπτώσεων σε όλη την ελληνική επικράτεια μέσω των κάθετων συμφωνιών, αλλά και η ρητή αναγραφή της διάρκειας των χορηγούμενων εκπτώσεων στα τιμολόγια των εταιρειών εμπορίας προς τους πρατηριούχους, εκτιμάται ότι θα ενισχύσουν το επίπεδο του ανταγωνισμού, ενώ θα εξαλείψουν τα φαινόμενα αδιαφάνειας και διακριτικής μεταχείρισης που παρατηρούνται στην αγορά χονδρικής εμπορίας.

* Διακίνηση πετρελαιοειδών με ΔΧΒ και ΙΧΒ αυτοκίνητα

Ως προς τη διακίνηση των καυσίμων, η Επιτροπή επισημαίνει ότι ο καθορισμός από την Πολιτεία (με ΚΥΑ) των κατώτατων ορίων κομίστρου για τη μεταφορά των υγρών καυσίμων με ΔΧΒ αυτοκίνητα, δεν συμβιβάζεται με τους κανόνες του ελεύθερου ανταγωνισμού.

Ως εκ τούτου, προτείνεται η άμεση κατάργηση των κατώτατων κομίστρων στα ΔΧΒ. Αναφορικά με το περιοριστικό νομοθετικό καθεστώς που επικρατεί στη διακίνηση πετρελαιοειδών από ΙΧΒ, η Επιτροπή Ανταγωνισμού, προτείνει την πλήρη άρση των περιορισμών στην έκδοση νέων αδειών ΙΧΒ, έτσι ώστε οι εταιρείες χονδρικής, αλλά και οι επιχειρήσεις λιανικής εμπορίας (πρατηριούχοι) ανεξαρτήτου μεγέθους και δυναμικότητας να έχουν στην κατοχή τους ικανό στόλο βυτιοφόρων με σκοπό την άμεση και αδιάλειπτη εξυπηρέτηση των πελατών τους ανά πάσα στιγμή ανεξάρτητα από τις ειδικές συνθήκες που επικρατούν (απεργία ΔΧΒ).

4) Η Αγορά Λιανικής Διάθεσης

* Ωράριο πρατηρίων υγρών καυσίμων

Ένα άλλο σημαντικό μέτρο είναι η απελευθέρωση του ωραρίου λειτουργίας των πρατηρίων υγρών καυσίμων. Προς το σκοπό αυτό, η Επιτροπή Ανταγωνισμού, προτείνει την σε εθελοντική βάση χρήση της πλήρους απελευθέρωσης του ωραρίου λειτουργίας των πρατηρίων υγρών καυσίμων με παράλληλη ισχύ του υπάρχοντος καθεστώτος υποχρεωτικής εκ περιτροπής διανυκτέρευσης συγκεκριμένου αριθμού πρατηρίων υγρών καυσίμων ανά νομό μετά το πέρας του ισχύοντος σήμερα κανονικού ωραρίου (συμπεριλαμβανομένου και των Κυριακών και λοιπών αργιών).

Ειδικά για τα νησιά, την θερινή περίοδο (Μάιος-Σεπτέμβριος) η πλήρης απελευθέρωση του ωραρίου λειτουργίας κρίνεται απαραίτητη.

 
* Όροι πρόσβασης σε νεοεισερχόμενες επιχειρήσεις


Στην προσπάθεια ενίσχυσης του επιπέδου ανταγωνισμού στην αγορά λιανικής, η Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού προτείνει την αναθεώρηση της κείμενης νομοθεσίας που αφορά στην αδειοδότηση και τους όρους λειτουργίας των πρατηρίων.

Η κατάλληλη τροποποίηση του υφιστάμενου θεσμικού πλαισίου σε συνδυασμό με την θέσπιση αυστηρότερων περιβαλλοντικών μέτρων για τη λειτουργία των πρατηρίων υγρών καυσίμων (θέματα ασφάλειας), εκτιμάται ότι θα ενισχύσει το επίπεδο ανταγωνισμού στην αγορά της λιανικής πώλησης με θετικές επιπτώσεις στον τελικό καταναλωτή. 

Η δραστηριοποίηση μεγάλων ομίλων υπεραγορών κυρίως στη Γαλλία και τη Βρετανία έχει επιφέρει σημαντικά αποτέλεσμα στην ένταση του ανταγωνισμού στο στάδιο της λιανικής με πτωτικές επιπτώσεις στην τιμή αντλίας των υγρών καυσίμων.

* Καθεστώς ανταγωνισμού στους αυτοκινητόδρομους

Αναφορικά με την ύπαρξη καταχρηστικών όρων στις συμβάσεις των πρατηρίων που βρίσκονται εντός της εθνικής οδού (Π.Α.Θ.Ε) με το Ταμείο Εθνικής Οδοποιίας (Τ.Ε.Ο) ή τους διαχειριστές των αυτοκινητόδρομων, προτείνεται να απαλειφθούν οι όροι που ορίζουν τα ενοίκια σε μορφή ποσοστού επί του τζίρου και ποσοστού επί των διαφημίσεων.

Επίσης, προτείνεται να τροποποιηθούν οι όροι για την ετήσια αύξηση του ενοικίου, η οποία πλέον θα καθορίζεται σύμφωνα με το ποσοστό πληθωρισμού που ανακοινώνει η Εθνική Στατιστική Υπηρεσία.

Ένα σημαντικό μέτρο είναι η τοποθέτηση ειδικών ηλεκτρονικών πινάκων σε συγκεκριμένα γεωγραφικά σημεία και σε σταθερή απόσταση μεταξύ τους. Οι πίνακες αυτοί θα πληροφορούν τους διακινούμενους οδηγούς τουλάχιστον στα επόμενα δύο πρατήρια της ΠΑΘΕ για τη λιανική τιμή πώλησης των υγρών καυσίμων (απλής αμόλυβδης βενζίνης και πετρελαίου κίνησης) και τη χιλιομετρική απόσταση από αυτά.

* Συστήματα ελέγχου εισροών-εκροών

Για την άρση των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού στην αγορά της λιανικής εμπορίας, η Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού προτείνει την εγκατάσταση ολοκληρωμένων ηλεκτρονικών συστημάτων εισροών-εκροών, τα οποία θα είναι συνδεδεμένα με τις αντλίες παροχής καυσίμων των πρατηρίων.

Μέσω αυτών των συστημάτων θα επιτυγχάνεται ο έλεγχος τόσο των πρατηριούχων και των εταιρειών εμπορίας, αλλά και των βυτιοφορέων, οι οποίοι διακινούν τα πετρελαιοειδή, ενώ παράλληλα θα εντοπίζονται οι οφειλούμενες σε διαφορές θερμοκρασίας αυξομειώσεις του όγκου των καυσίμων. Με την επιβολή του συγκεκριμένου μέτρου, θα επιτυγχάνεται μεταξύ των άλλων ο καθημερινός έλεγχος της ποιότητας και ποσότητας των παραδιδόμενων καυσίμων, ενώ ταυτόχρονα εκτιμάται ότι θα περιορισθεί το παράνομο εμπόριο (λαθρεμπόριο, νοθεία).

Μέχρι να εφαρμοσθεί το ως άνω σύστημα, προτείνεται οπωσδήποτε η εγκατάσταση και χρήση ταμειακών μηχανών για πώληση υγρών καυσίμων στα πρατήρια.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ-ΜΠΕ