98

Την έντονη αντίδραση των Πολωνών έχει προκαλέσει το βιβλίο του Αμερικανού συγγραφέα Γιαν Γκρος Φόβος. Το βιβλίο που δεν έχει κυκλοφορήσει ακόμα στην Πολωνία, πραγματεύεται την εκδίωξη των εβραίων που διασώθηκαν από το Ολοκαύτωμα.

Ο Πολωνός ιστορικός Πάβελ Μάσιβιτς δήλωσε χαρακτηριστικά: «Μέχρι σήμερα κανείς δεν είχε γράψει, όπως έκανε ο Γκρος, για την στάση των Πολωνών απέναντι στους εβραίους».

Επιπλέον ο ιστορικός προσάπτει στον Αμερικανό συγγραφέα ότι χρησιμοποιεί επανειλημμένα τον όρο «εθνοκάθαρση» για να περιγράψει την εκδίωξη των περισσοτέρων Γερμανών, Ουκρανών και εβραίων που ζούσαν ακόμη στην Πολωνία το 1945.

Την αντίδρασή του εξέφρασε και ο διευθυντής εβδομαδιαίου περιοδικού της καθολικής διανόησης τονίζοντας: «Φοβάμαι ότι το βιβλίο αυτό θα βλάψει τις πολωνο-εβραϊκές σχέσεις», ενώ δεν δίστασε να καταγγείλει τον «εισαγγελικό τόνο» του βιβλίου.

Αλλοι επικριτές του συγγραφέα, τον κατηγορούν ότι «κλείνει λογαριασμούς» με το δικό του παρελθόν, υπονοώντας την αντισημιτική εκστρατεία που οργανώθηκε από τις πολωνικές Αρχές το 1968 με στόχο την εδραίωση της εξουσίας τους.

Μετά από αυτή την εκστρατεία ο Γιαν Γκρος εγκατέλειψε τη Βαρσοβία και μετανάστευσε μαζί με την οικογένειά του στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Καθηγητής στο αμερικανικό πανεπιστήμιο του Πρίνστον, ο Γιαν Γκρος συγκλόνισε για πρώτη φορά το κοινό το 2001 με τη δημοσίευση του βιβλίου του Οι Γείτονες.

Το βιβλίο είχε ωθήσει τον τότε πρόεδρο Αλεξάντερ Κβασνιέφσκι να ζητήσει επισήμως συγγνώμη και προκάλεσε για πρώτη φορά δημόσια συζήτηση στην Πολωνία για τις σχέσεις καθολικών και εβραίων πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ο Φόβος του Γιαν Γκρος περιγράφει μια αντιφατική εικόνα της Πολωνίας κατά τη διάρκεια και μετά τον πόλεμο. Η συγκέντρωση όμως ιστορικών λεπτομερειών αμαυρώνει την εικόνα μιας χώρας που θεωρεί εαυτήν ηρωική και κύριο θύμα του Β Παγκοσμίου Πολέμου.

Επιπλέον το βιβλίο αναφέρεται στον διακαή πόθο να απαλλαγεί η Πολωνία από την παρουσία των εβραίων και να καταστεί «μια χώρα χωρίς εβραίους» (Judenrein).

Για τον Γκρος, το κομμουνιστικό καθεστώς δέχθηκε να ολοκληρώσει αυτό που ξεκίνησαν οι ναζί εξοντώνοντας εκατομμύρια εβραίους που ζούσαν στην Πολωνία πριν από τον πόλεμο.

«Οι κομμουνιστές που βρίσκονταν στην εξουσία ικανοποίησαν τα όνειρα των πολωνών εθνικιστών για ένα κράτος εθνικά καθαρό» τονίζει ο Γκρος.

Εξηγεί επίσης τη μαζική απόρριψη των διασωθέντων του Ολοκαυτώματος εβραίων που εμφανίζονταν και πάλι αφού είχαν κρυφτεί στην Πολωνία ή καταφύγει στην Σοβιετική Ενωση κατά τη διάρκεια του πολέμου, με την άρνηση της επιστροφής των εβραϊκών περιουσιών και τις ενοχές από τον πλουτισμό των Πολωνών στην πλάτη των νεκρών του Ολοκαυτώματος.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ/Γαλλικό