Τα νησιά του Αρχιπελάγου

Αύγουστος είναι και τα ελληνικά νησιά έχουν την τιμητική τους, καθώς τα περισσότερα από αυτά θα «βουλιάξουν» από τουρίστες! Έτσι, ως άτομο που του αρέσει η Ιστορία όσο και τα ταξίδια σκέφτηκα να αντιγράψω ένα απόσπασμα από τα «Ταξείδια» του Φώτη Κόντογλου, το οποίο περιλαμβάνεται στο «Ελληνική Ταξιδιωτική Λογοτεχνία» της Αννίτας Π. Παναρέτου. Έχει τίτλο «Τα νησιά του Αρχιπελάγου» και κάνει μια μικρή αναφορά στη μεσαιωνική Ιστορία τους. Οι δε φωτογραφίες είναι ρετρό! Τις είχα τραβήξει το 1981 στην Τήνο, όπου είχα πάει με τους γονείς μου για να γιορτάσουμε το Πάσχα!

«Τα νησιά τ’ Αρχιπελάγου κατά τα φαινόμενα ήτανε έρημα στα παμπάλαια χρόνια, επειδής οι άνθρωποι δεν είχανε ακόμα καράβια για να περάσουνε τις θάλασσες. Ούτε και ξέρουμε πότε πρωτοπάτησε άνθρωπος απάνω τους. Μόνο στα χρόνια που ήτανε βασιλιάς της Κρήτης ο ξακουσμένος Μίνωας, φανήκανε οι πρώτες πολιτείες, στην αρχή απάνου σε κείνα τα νησιά που πέφτουνε κατά το κρητικό πέλαγο.
 
» Από τότες, ίσαμε τα χρόνια που ξεπέσανε σε τούτα τα μέρη οι Φράγκοι, τα νησιά είχανε να κάνουνε μόνο με την Ανατολή, εξόν στα χρόνια των Ρωμαίων. Από τα 1200 μετά Χριστό, που πήρανε την Πόλη οι Φράγκοι, αρχίσανε να τραβάνε κατά τα νερά της Ανατολής καράβια φράγκικα, γιομάτα στρατό καμωμένον από κάθε λογής ανθρώπους τυχοδιώκτες και κουρμπετλήδες, που παγαίνανε όπου βρίσκανε αφέντη να τους πληρώνη, για ν’ αρπάξουνε και να ξεσκίσουνε τα μέρη που θέλανε ξεμπαρκάρει.
 
» Ένας παλληκαράς Βενετσάνος, Μάρκος Σανούτος λεγόμενος, έπιασε τη Νάξο που την είχανε τότες οι Γενοβέζοι, κι έχτισε δυνατό κάστρο, κι από κε κυβερνούσε το τσούρμο των νωσιών που ‘ναι ολόγυρα. Έτσι γίνηκε το Δουκάτο τ’ Αρχιπελάγου που στάθηκε σα μικρό βασίλειο αυτοκέφαλο, επειδής ο Σανούτοςδεν εμπήκε κάτου απ’ τη σημαία της Βενετιάς, μόνο προσκύνησε το Φράγκο αυτοκράτορα της Πόλης και γίνηκε δούκας, μ’ άλλα λόγια αφέντης του κεφαλιού του σαν τους άλλους Φράγκους που ξουσιάζανε το Μοριά ξαι τη Ροιύμεηλη, κι ακόμα πιο πολύ.
 
» Εξόν από τούτον τον δούκα ήτανε κι άλλοι αφεντάδες μέσα στο ίδιο πέλαγο. Την Άντρο την εξουσίαζε ένας άλλος Βενετσάνος, ο Μαρίνος Ντάντολος, την Τζια, τη Σέριφο και την Αμοργό τις είχε γαντζωμένες ένα όρνιο θαλασσινό, ο Γερεμίας Γκίζης, τη Σαντορίνη τη βαστούσανε οι Μπαρότσηδες, την Αστροπαλιά οι Κουερίνηδες.

 
» (…) Τα πιο μοβόρα από τούτα τα σκυλόψαρα ήτανε ένας Νικόλας Αντόλτος που ‘πινε το αίμα της Σέριφος, κι ένας Γιάννης Ντελοκάβος, σκληρός και δαιμονισμένος κουρσάρος , που ΄χε τη φωλιά του στην Ανάφη, βαστώντας το νοτινό σύνορο του Αρχιπελάγου.
 
» (…) Κ’ οι προκομμένοι οι δούκοι όχι μόνο δεν κυνηγούσανε τους κλέφτες, μα και πολλές φορές τρώγανε και πίνανε μαζί τους. Μήνα ο ίδιος αυτοκράτορας Αλέξιος ο Τρίτος δεν είχε στείλει μια φορά καράβια με τον Κωνσταντίνο Φραγκόπουλο και κούρσευε τις γενοβέζικες γαλέρες και τ’ άλλα πραματευτάδικα καράβια που ταξιδεύανε μέσα στη Μαύρη Θάλασσα;
 
» (…) Κοντά λοιπόν σ’ όσους είπαμε πρωτύτερα, βάλε και τούτους, στην Άντρο και στην Πάρο τους Σομαρίπηδες, στη Σίφνο τους Ντακορόνηδες, στη Σύρα και στη Μήλο τους Κρίσπους, στη Νάξο τους Νταλλεκαρτσέρηδες, στην Τζια τους Πρεμαρίνηδες, στη Νιο τους Σκιάβους, στη Σαντορίνη τους Πιζάνους, στη Σέριφο τους Μικέληδες.
 
» Η κυρά Βενετιά απ’ την άλλη μεριά, κει που τούτοι τσακωνόντανε συναμεταξύ τους, έχωνε σιγά σιγά τη μύτη της ανάμεσά τους, ως που στο τέλος κατάφερε να το κάνη δικό της το Δουκάτο, στα 1494.
 
» Οι Φράγκοι αλλάξανε και τις ονομασίες των νησιών, επειδής δε γύριζε η γλώσσα τους να τις πούνε σωστά. Τη Σύρα τη λέγαν Λασούντα, την Κω Σταγκό, την Αστροπαλιά Σταμπάλια, τη Δήλο Σδίλι, τη Σέριφο Σερφαντό, τη Σίφνο Σιφαντό, τα Θερμιά Φερμένε, την Ανάφη Νάμφιο.
 
» Ούλα τα νησιά είχανε κάστρα, άλλα ένα, άλλα δύο, κι άλλα πέντε. Η Νάξο είχε τρία, η Πάρο τέσσερα, η τζια τρία, η Αμοργό τρία, η Μήλος δυο, η Σαντορίνη πέντε, και τ’ άλλα από ‘να.»

Υ.Σ.: Είπαμε είναι μήνας διακοπών. Οπότε Καλό Ταξίδι στον Apos και τους Crazy Tourists, αλλά και Καλώς Ήρθατε στον Lary T (φοβερές φωτογραφίες από Βερολίνο, ταιριάζει με το προηγούμενό post μου!), στη Σοφία με τις Red Nights (περιμένουμε εντυπώσεις από Γαλλία) και Νατάσσα (που μάς μαθαίνει την Μαγιόρκα). Και στους υπόλοιπους, Καλή Διασκέδαση γενικώς!