92

«Δεν υπήρχε τίποτα που θα μπορούσαμε να κερδίσουμε από αυτό το πραξικόπημα προς όφελος των ΗΠΑ. Τίποτα απολύτως» υπογράμμισε ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Αθήνα την περίοδο 1965-1969, Φίλιπ Τάλμποτ, σε συνέντευξή του στον Εθνικό Κήρυκα της Νέας Υόρκης.

Ο Φίλιπ Τάλμποτ, μιλώντας στον εκδότη-διευθυντή της ομογενειακής εφημερίδας, Αντώνη Διαματάρη, υποστήριξε ότι η αμερικανική κυβέρνηση δεν είχε καμία ιδέα για το τι θα συνέβαινε την 21η Απριλίου.

«Δεν γνωρίζαμε τι επρόκειτο να συμβεί. Ένιωθα ότι ένα στρατιωτικό πραξικόπημα στην Ελλάδα, ως χώρα του ΝΑΤΟ, δεν θα κρατούσε. Ότι με κάποιον τρόπο θα τερματιζόταν. Κράτησε πολύ περισσότερο από ό,τι φανταζόμουν» τόνισε.

Σχετικά με την αντίδραση του τέως βασιλιά Κωνσταντίνου, επεσήμανε ότι «η πρώτη του ιδέα ήταν να τους καλέσει στο παλάτι: Επρόκειτο να τους πυροβολήσω, μου είπε, προσθέτοντας: αλλά ήρθαν με τανκς.

» Δεν τους πυροβόλησε, τους όρκισε. Ως επικεφαλής του κράτους, τους όρκισε και έγιναν επίσημη κυβέρνηση. Εθλίβην από την εξέλιξη αυτή. Ανέφερα όλα αυτά στην Ουάσιγκτον.»

Αναφορικά με τη νύχτα εκδήλωσης του πραξικοπήματος, ο τότε πρέσβης των ΗΠΑ στην Αθήνα, δήλωσε ότι «οι άνθρωποί μου τελικά κατάφεραν να έρθουν σε επαφή με τους συνταγματάρχες που ήθελαν να με δουν. Ήταν τα μεσάνυχτα της πρώτης νύχτας. Για πρώτη φορά συνάντησα τον Παπαδόπουλο σε μια στρατιωτική τοποθεσία. Δεν νομίζω ότι ήταν το Πεντάγωνο. Εξέφρασαν ανοικτά την υποστήριξή τους στο ΝΑΤΟ και στις σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Έλεγαν ότι ενεργούσαν για να σώσουν την Ελλάδα, καθώς ο Ανδρέας Παπανδρέου θα ήταν καταστροφή. Πραγματικά δεν άκουσαν όταν τους είπα πόσο ανέλπιδο το θεωρούσα αυτό και ότι η Ουάσιγκτον ήταν πολύ πολύ δυσαρεστημένη.»

Στη συνέχεια, ο Τάλμποτ ρωτήθηκε αν οι πραξικοπηματίες φαίνονταν ενοχλημένοι όταν τους ανέφερε ότι ήταν δυσαρεστημένος με αυτό που έκαναν, για να σημειώσει πως «μπορεί να ήταν ανήσυχοι, αλλά επίσης ήταν αποφασισμένοι και ήταν σε αυτή την ψυχολογική κατάσταση να διακινδυνεύσουν τα πάντα. Οπότε δεν επρόκειτο να πουν ότι έκαναν λάθος.»

Αναφερόμενος στην στάση των ΗΠΑ εκείνη την περίοδο είπε: «Από την 21η Απριλίου έως τον πόλεμο των Έξι Ημερών, η θέση μας ήταν να είμαστε τυπικοί και να τηρούμε αποστάσεις. Μετά ήρθε ο πόλεμος και τη νύχτα που ξεκίνησε έλαβα ένα μήνυμα από την Ουάσιγκτον ότι πολλοί Αμερικανοί από τη Μέση Ανατολή είχαν μεταφερθεί στην Αθήνα.»

Απαντώντας σε άλλη ερώτηση ανέφερε ότι «ενώ προσπαθούσα ακόμη να αποφασίσω τι θα κάνω με αυτό, ο Παττακός μου τηλεφώνησε. Είπε ότι άκουσε για αυτό και ότι ήθελε να γνωρίζω πως θα παρέχονταν όλες οι διευκολύνεις στους Αμερικανούς για να έρθουν. Θα έρχονταν χωρίς βίζες ή χωρίς τυπικές διαδικασίες, είτε με πλοία είτε αεροπορικώς και η κυβέρνηση θα τους βοηθούσε ώστε να βρεθεί χώρος σε ξενοδοχεία. Φυσικά, αυτό δεν ήταν πολύ δύσκολο, καθώς ο τουρισμός είχε εξαφανιστεί.

» Αυτές οι χιλιάδες άνθρωποι ήρθαν και ο Παττακός τήρησε το λόγο του. Εισήλθαν χωρίς κανένα πρόβλημα. Μπορούσαμε επίσης να τους μεταφέρουμε σε διαφορετικά μέρη και έτσι διευκόλυναν με πολλούς τρόπους την άφιξη και τη φροντίδα αυτών των ανθρώπων. Συνεπώς, καθίσταται ελαφρώς δύσκολο να είμαστε τόσο τυπικοί μαζί τους όσο πριν. Επιπλέον, όλη η υπόθεση της Μέσης Ανατολής ήταν σημαντική και προκαλούσε προβλήματα κι εμείς δεν επιθυμούσαμε να κάνουμε τη σχέση μας με την Ελλάδα ακόμη δυσκολότερη.»

Σχετικά με τη συνεργασία των συνταγματαρχών με την Ουάσιγκτον ανέφερε: «Μετά τον πόλεμο των Έξι Ημερών, περάσαμε διάφορες φάσεις, όχι τις πλέον ψυχρές, αλλά ούτε τυπικές. Αρχίσαμε να συνεργαζόμαστε μαζί τους. Εκείνη την εποχή ήταν ξεκάθαρο ότι δεν υπήρχε πραγματική εναλλακτική λύση για την ανάληψη της διακυβέρνησης της χώρας.»

Στην παρατήρηση του κ. Διαματάρη ότι «οι περισσότεροι Έλληνες πιστεύουν ότι η CIA ήταν πίσω από το πραξικόπημα», ο τότε πρέσβης των ΗΠΑ ισχυρίστηκε: «Το μήνυμα που επιχειρούσα να περάσω ήταν ότι ένα στρατιωτικό πραξικόπημα σε ένα σύμμαχο του ΝΑΤΟ ήταν επιβλαβές για τη σχέση και το ΝΑΤΟ. Το πίστευα αυτό τότε και εξακολουθώ να το πιστεύω.»

Στην ερώτηση εάν η CIA ήταν πίσω από το πραξικόπημα, τόνισε: «Πώς μπορεί κάποιος να το επιβεβαιώσει ή να το αρνηθεί; Αυτή είναι μία ερώτηση που δεν μπορεί να απαντηθεί.»

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ειδήσεις Σήμερα: