Στις κάλπες το Σαββατοκύριακο οι Σέρβοι για να επικυρώσουν το νέο Σύνταγμα της χώρας

38

Στις 28 και 29 Οκτωβρίου οι πολίτες της Σερβίας θα κληθούν στις κάλπες, για να καθορίσουν με την ψήφο τους την τύχη των τροποποιήσεων του Συντάγματος που προτείνει η κυβέρνηση Κοστούνιτσα.

Το νέο Σύνταγμα είναι προϊόν συμβιβασμού όλων των κοινοβουλευτικών κομμάτων και ενδεχόμενη υπερψήφισή του τυπικά θα σηματοδοτήσει την τελευταία πράξη αποδέσμευσης από το καθεστώς Μιλόσεβιτς.

Στην ουσία, το Σύνταγμα που προτείνει η κυβέρνηση, αν και έχει πολλές καινοτομίες που συμβαδίζουν με τα ευρωπαϊκά δημοκρατικά κεκτημένα, έχει και πισωγυρίσματα, προειδοποιούν οι συνταγματολόγοι.

Οι επικριτές του νέου Συντάγματος χαρακτηρίζουν αναχρονιστικό το πρώτο άρθρο, σύμφωνα με το οποίο η Σερβία ορίζεται ως χώρα «των Σέρβων και των άλλων πολιτών που ζουν σε αυτήν». Η εθνική ταυτοποίηση του κράτους, αναφέρουν οι ειδικοί, δημιουργεί πολίτες πρώτης και δεύτερης κατηγορίας και έρχεται σε αντίθεση με τη βασική αρχή της ισότητας των πολιτών.

Ένα άλλο σημείου που προκαλεί αντιδράσεις είναι το κεφάλαιο για την πολιτική, διοικητική και οικονομική αποκέντρωση. Το νέο Σύνταγμα αναγνωρίζει στην «αυτόνομη περιοχή της Βοϊβοντίνας» το δικαίωμα της αυτοδιοίκησης, δεν παρέχει ωστόσο τη δυνατότητα στην τοπική βουλή να νομοθετεί. Σε οικονομικό επίπεδο, η Βοϊβοντίνα αποκτά μεγαλύτερη αυτονομία, αφού θα έχει δικό της προϋπολογισμό, η δημοσιονομική πολιτική, ωστόσο, παραμένει στη δικαιοδοσία της κεντρικής εξουσίας.

Κατά γενική εκτίμηση, το προσχέδιο του νέου Συντάγματος έγινε βιαστικά και χωρίς να ληφθούν υπόψη όλα τα αιτήματα που εκφράστηκαν κατά καιρούς από το αποκαλούμενο δημοκρατικό πολιτικό μέτωπο.

Για το Κόσοβο

Οι εξελίξεις στο ζήτημα του Κοσόβου ανάγκασαν την κυβέρνηση να επισπεύσει τις διαδικασίες για την τροποποίηση του Συντάγματος. Το Κόσοβο στο νέο Σύνταγμα ορίζεται ως αναπόσπαστο μέρος της Σερβίας και δεσμεύονται όλα τα κρατικά όργανα ότι θα υπερασπιστούν την εδαφική ακεραιότητα της χώρας. Ειδική αναφορά στο Κόσοβο γίνεται και στο κείμενο του όρκου που θα δίνει ο εκάστοτε πρόεδρος της Σερβίας κατά την ανάληψη των καθηκόντων του.

Οι επικριτές του νέου Συντάγματος χαρακτηρίζουν εμπαιγμό την αναφορά στο Κόσοβο, επισημαίνοντας ότι η Σερβία δεν έχει τη δυνατότητα να υπερασπιστεί την ακεραιότητα του εδάφους της.

Οι αναλυτές πιστεύουν ότι η κυβέρνηση και τα πολιτικά κόμματα που στηρίζουν το νέο Σύνταγμα με αυτόν τον τρόπο προσπαθούν να κερδίσουν ψήφους εν όψει των βουλευτικών εκλογών που θα διεξαχθούν μετά το δημοψήφισμα.

Από την άλλη, επισημαίνεται ότι στην περίπτωση που υπάρξει διεθνής αναγνώριση του Κοσόβου ως ανεξάρτητου κράτους η σερβική ηγεσία θα μπορέσει, επικαλούμενη το Σύνταγμα, να αντισταθεί στις πιέσεις που ενδεχομένως θα δεχθεί για να αναγνωρίσει το Κόσοβο.

Στο δημοψήφισμα που θα πραγματοποιηθεί το ερχόμενο Σαββατοκύριακο δικαίωμα ψήφου έχουν 6.637.911 πολίτες της Σερβίας εκτός Κοσόβου. Για να επικυρωθεί το νέο Σύνταγμα θα πρέπει να το ψηφίσει ποσοστό μεγαλύτερο του 50% των εγγεγραμμένων στους εκλογικούς καταλόγους.

Σύμφωνα με τις τελευταίες δημοσκοπήσεις, το ποσοστό συμμετοχής θα κυμανθεί μεταξύ 57% και 80%, ενώ το 97% αυτών που θα προσέλθουν στις κάλπες θα ψηφίσει υπέρ του νέου Συντάγματος. Στο Κόσοβο το δημοψήφισμα θα διεξαχθεί μόνο στις περιοχές όπου ο σερβικός πληθυσμός αποτελεί πλειοψηφία.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ-ΜΠΕ