Η Ευρώπη προτείνει συμβιβασμό για να «ενώσει» ΗΠΑ και Ρωσία στο θέμα του Ιράν

51

Πρόοδος αλλά όχι τελική συμφωνία στις διαβουλεύσεις των «ισχυρών» του ΟΗΕ για τη διαμόρφωση κοινής στάσης έναντι του Ιράν, χωρίς όμως να υπάρξει τελική συμφωνία. Η ευρωπαϊκή τρόικα επιχειρεί να συμβιβάσει ΗΠΑ και Ρωσία σχετικά με το ενδεχόμενο επιβολής κυρώσεων, εφόσον η Τεχεράνη απορρίψει το υπό διαμόρφωση «πακέτο» κινήτρων για τη διακοπή του εμπλουτισμού.

Οι πολιτικοί διευθυντές των πέντε μόνιμων κρατών-μελών του ΟΗΕ και της Γερμανίας συναντήθηκαν την Τετάρτη στο Λονδίνο για να οριστικοποιήσουν το πλαίσιο της προσφοράς της διεθνούς κοινότητας προς την Τεχεράνη.

Ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Σιν ΜακΚόρμακ δήλωσε πως επετεύχθη πρόοδος, διευκρινίζοντας όμως πως θα χρειαστούν και άλλες συναντήσεις. Για «καλή πρόοδο» έκανε λόγο και ανώτατος Βρετανός διπλωμάτης, πάντως δεν έχει καταστεί σαφές σε ποιόν τομέα υπήρξαν θετικά βήματα.

Ως προς το ιρανικό αίτημα για απευθείας διάλογο με την Ουάσινγκτον για το θέμα των πυρηνικών, ο Σιν ΜακΚόρμακ επανέλαβε κατά την ενημέρωση των δημοσιογράφων πως από τη στιγμή που η Τεχεράνη δεν εγκαταλείπει τον εμπλουτισμό ουρανίου δεν υπάρχει περίπτωση να μεταβληθεί η αρνητική θέση της κυβέρνησης και του προέδρου Μπους.

Επί του θέματος ο γενικός διευθυντής της ΙΑΕΑ δήλωσε την Τετάρτη ότι εναπόκειται στις ΗΠΑ να αποφασίσουν εάν θα έλθουν σε απευθείας διάλογο. Ο Μοχάμεντ ελ Μπαραντέι συζήτησε το ζήτημα του Ιράν με την Αμερικανίδα υπουργό Εξωτερικών Κοντολίζα Ράις στην Ουάσινγκτον, έχοντας προηγουμένως συνομιλίες με τον επικεφαλής των Ιρανών διαπραγματευτών Αλί Λαριτζανί.

Η συμβιβαστική πρόταση

Διπλωμάτες δήλωσαν υπό καθεστώς ανωνυμίας στο Associated Press πως μεταξύ των θεμάτων που τέθηκαν επί τάπητος στο Λονδίνο ήταν μία συμβιβαστική πρόταση της ευρωπαϊκής τρόικας (Γαλλία, Γερμανία, Βρετανία) για το θέμα της ενδεχόμενης επιβολής κυρώσεων από το Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ στο Ιράν εάν αρνηθεί να αναστείλει τον εμπλουτισμό ουρανίου.

Η σχετική συμβιβαστική πρόταση -που απορρίπτει την αυτόματη απειλή στη χρήση στρατιωτική βίας εάν η Τεχεράνη παραμείνει αδιάλλακτη- εντάσσεται στο «πακέτο» κινήτρων-αντικινήτρων που θα κληθεί να υιοθετήσει το καθεστώς του Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ.

Στόχος των τριών ευρωπαϊκών κρατών είναι να αποσπάσουν τη στήριξη της Ρωσίας και της Κίνας που αντιδρούν σε οποιονδήποτε υπαινιγμό για χρήση στρατιωτικής βίας ως μορφή άσκησης πίεσης προς το Ιράν. Εφόσον υιοθετηθεί η συμβιβαστική πρόταση θα δώσει λύση στις διαφωνίες που ανέκυψαν στο Συμβούλιο Ασφαλείας από το Μάρτιο, οπότε ενεπλάκη ενεργά στην κρίση.

Μόσχα και Πεκίνο έχουν αντιταχθεί σθεναρά στις κινήσεις Αμερικής, Βρετανίας και Γαλλίας για την υιοθέτηση ψηφίσματος που θα εμπεριέχει απειλή κυρώσεων και θα καθίσταται δεσμευτικό μέσω της ενδεχόμενης ανάληψης στρατιωτικής βίας. Αυτό το αδιέξοδο στοχεύει να σπάσει η συμβιβαστική πρόταση, επισημαίνουν οι διπλωμάτες.

Εάν το Ιράν δεν υπαναχωρήσει ζητείται ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας στη βάση του Αρθρου 41 του Κεφαλαίου 7 για την επιβολή κυρώσεων, όμως αποφεύγεται οποιαδήποτε αναφορά στο Αρθρο 42 που είναι ο «μοχλός» πιθανής χρήσης βίας για την εφαρμογή του ψηφίσματος.

Και παρέχοντας περαιτέρω διαβεβαιώσεις προς τη Μόσχα, η «τρόικα» καλεί ρητώς σε νέες διαβουλεύσεις μεταξύ των μόνιμων κρατών-μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας για οποιοδήποτε νέο βήμα στην υπόθεση του Ιράν.

Ιράν: «Οι ΗΠΑ δεν αντέχουν νέα κρίση»

Εν μέσω των πυρετωδών διαβουλεύσεων στο Λονδίνο, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Κόφι Ανάν κάλεσε την Τετάρτη την Τεχεράνη να εξετάσει με καλή πίστη τις νέες προτάσεις της διεθνούς κοινότητας και να αφαιρέσει το πέπλο αβεβαιότητας που περιβάλει το πυρηνικό της πρόγραμμα.

Ωστόσο, ο Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ απέρριψε και την Τετάρτη οποιονδήποτε συμβιβασμό ως προς το θέμα του εμπλουτισμού ουρανίου, επαναλαμβάνοντας ενώπιον εκατοντάδων υποστηρικτών του στο νοτιοδυτικό Ιράν πως «η χρήση πυρηνικής ενέργειας είναι ένα δικαίωμα που το ιρανικό έθνος απαιτεί καθημερινά».

Ακολούθως, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών απέρριψε τις πιέσεις που ασκούνται στη χώρα του λέγοντας πως οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν αντέχουν να πυροδοτήσουν νέα κρίση στην περιοχή. «Πιστεύουμε ότι οι ΗΠΑ δεν είναι σε θέση να επιβάλουν νέα κρίση στους φορολογούμενούς τους» δήλωσε ο Μανουσέρ Μοτακί αναφερόμενος στη δαπανηρή ανάμειξη των ΗΠΑ σε Ιράν και Αφγανιστάν.

Το Ισραήλ προειδοποιεί

Στο θέμα του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν αναφέρθηκε εκ νέου την Τετάρτη ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Εχούντ Ολμέρτ, δηλώνοντας πως η «αν δεν πάρουμε στα σοβαρά την πολεμική ρητορική του Ιράν τώρα, θα είμαστε υποχρεωμένοι να πάρουμε στα σοβαρά την πυρηνική του επίθεση αργότερα».

Μιλώντας στο αμερικανικό Κογκρέσο -στο πλαίσιο της επίσημης επίσκεψης που πραγματοποιεί στις ΗΠΑ- ο Εχούντ Ολμέρτ επισήμανε πως «η ιστορία θα κρίνει τη γενιά μας από τα μέτρα που παίρνουμε τώρα, από τη διάθεσή μας να υπερασπιστούμε την ειρήνη και την ασφάλεια και την ελευθερία, και από το θάρρος μας να κάνουμε αυτό που είναι καλό».

Υπενθυμίζοντας ότι ο Ιρανός πρόεδρος Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ υποσχέθηκε την «εξαφάνιση» του Ισραήλ, ο Ολμέρτ υπογράμμισε για μια ακόμη φορά ότι οι πυρηνικές φιλοδοξίες του Ιράν «δεν είναι μόνο μια απειλή για το Ισραήλ, αλλά για όλους εκείνους που έχουν δεσμευθεί για την σταθερότητα στη Μέση Ανατολή και για την ευημερία όλου του κόσμου».

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,Associated Press