Το πακέτο κινήτρων προς την Τεχεράνη στο «τραπέζι» των ισχυρών του ΟΗΕ την Τετάρτη

51

Σε επίπεδο πολιτικών διευθυντών συναντώνται την Τετάρτη στο Λονδίνο τα πέντα μόνιμα κράτη-μέλη του ΟΗΕ και η Γερμανία προς διαμόρφωση του πακέτου κινήτρων προς την Τεχεράνη για τη διακοπή του εμπλουτισμού ουρανίου. Συνάντηση Ελ Μπαραντέι-Ράις στην Ουάσινγκτον.

Της διευρυμένης συνάντησης στο Λονδίνο προηγούνται το απόγευμα της Τρίτης συνομιλίες της ευρωπαϊκής τρόικας (Γαλλία, Γερμανία, Βρετανία) για τις τελευταίες «πινελιές» στο πακέτρο κινήτρων προς την Τεχεράνη. Οι προτάσεις θα οριστικοποιηθούν και θα υποβληθούν ακολούθως προς έγκριση στις ΗΠΑ, τη Ρωσία και την Κίνα.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση προσφέρει την απεμπλοκή του Συμβουλίου Ασφαλείας εφόσον το Ιράν συμφωνήσει στην αναστολή του προγράμματος εμπλουτισμού ουρανίου, προειδοποιεί όμως ταυτόχρονα πως η Τεχεράνη θα βρεθεί αντιμέτωπη με κυρώσεις εάν αρνηθεί να συμβιβαστεί και δεν άρει την απαγόρευση στις αιφνίδιες επιθεωρήσεις της ΙΑΕΑ.

Παράλληλα, υπάρχει δέσμευση για διεθνή συμβολή στην κατασκευή νέων αντιδραστήρων ελαφρού ύδατος και διαβεβαιώσεις για την παροχή από το εξωτερικό πυρηνικών καυσίμων για πολιτικούς σκοπούς για διάστημα πενταετίας. Η Τεχεράνη καλείται σε αντάλλαγμα να συμφωνήσει στη μεταφορά του προγράμματος εμπλουτισμού ουρανίου στη Ρωσία.

Ένα από τα πιο ευαίσθητα θέματα είναι αυτό της παροχής εγγυήσεων ασφαλείας από τις ΗΠΑ προς το Ιράν. Ορισμένοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, η ΙΑΕΑ και πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι το Ιράν θα μπορούσε να παρακινηθεί να εγκαταλείψει το πυρηνικό του πρόγραμμα μόνο με αμερικανική δέσμευση ότι δεν θα επιχειρηθεί ανατροπή της κυβέρνησης της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Ωστόσο, η Ουάσινγκτον έχει απορρίψει κάθε ενδεχόμενο παροχής εγγυήσεων προς τους Ιρανούς ηγέτες, οι οποίοι κατ επανάληψη έχουν καλέσει στην καταστροφή του Ισραήλ, αλλά και το ίδιο το Ιράν δηλώνει πως δεν πρόκειται να εμπιστευτεί τέτοιας μορφής εγγυήσεις.

Η Βρετανίδα υπουργός Εξωτερικών Μάργκαρετ Μπέκετ δήλωσε την Τρίτη ότι επιδιώκεται μία «ισορροπημένη προσέγγιση» έναντι του Ιράν με την παροχή κινήτρων για τη διακοπή του πυρηνικού προγράμματος, αλλά και σαφή προειδοποίηση για τον κίνδυνο κυρώσεων εφόσον οι προτάσεις απορριφθούν.

Εν μέσω διπλωματικού «πυρετού» συναντώνται την Τρίτη στην Ουάσινγκτον ο γενικός διευθυντής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ) και η Αμερικανίδα υπουργός Εξωτερικών Κοντολίζα Ράις. Διπλωματικές πηγές αναφέρουν πως ο Ελ Μπαραντέι θα ζητήσει από τις ΗΠΑ μετριοπάθεια, όμως η κυβέρνηση Μπους δεν αναμένεται να δείξει ιδιαίτερη διάθεση συμβιβασμού.

Οι ΗΠΑ και οι ευρωπαϊκές συμμαχικές χώρες έχουν επιδιώξει σκληρό ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ με απειλή χρήσης βίας σε περίπτωση που το Ιράν εμμείνει σε αδιάλλακτη στάση. Εντούτοις, Μόσχα και Πεκίνο έχουν κατ επανάληψη διαμηνύσει πως θα αντισταθούν σε όποια κίνηση περιέχει έστω και έμμεση απειλή χρήσης βίας ως μέσο επιβολής των αξιώσεων της διεθνούς κοινότητας.

Την παραμονή των διαβουλεύσεων των πολιτικών διευθυντών των «έξι» ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ κάλεσε εκ νέου σε πολιτική και διπλωματική επίλυση της κρίσης με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Επισήμανε επίσης πως η Μόσχα στηρίζει την προσέγγιση της ευρωπαϊκής «τρόικας».

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,Associated Press