Aδιαφανείς δαπάνες ροκανίζουν τη διεθνή βοήθεια προς το Αφγανιστάν

28

Αδιαφάνεια, πακτωλός προμηθειών, υπέρογκες αμοιβές, απουσία ελέγχου, υπερτιμολογήσεις, διαφθορά. Οι Αφγανοί ποτέ δεν πρόκειται να δουν να φθάνουν στα ταμεία της χώρας τους μεγάλο τμήμα από τα χρήματα της διεθνούς βοήθειας, ένα από τα πρώτιστα θέματα που θα τεθεί επί τάπητος κατά τη διήμερη διάσκεψη δωρητών για το Αφγανιστάν τη Δευτέρα στο Λονδίνο.

Σύμφωνα με το διοικητή της Παγκόσμιας Τράπεζας στο Αφγανιστάν Ζαν Μαζουρέλ «τουλάχιστον το 35-40% της βοήθειας διασκορπίζεται με τον πλέον ακατάλληλο τρόπο». «Θα είχαμε μεγαλύτερα οφέλη εάν διαθέταμε καλλίτερα τη βοήθεια, απ ότι εάν την αυξάναμε», τονίζει εμφατικά ο ίδιος. Και φυσικά δεν είναι ο μόνος που το υποστηρίζει: «Το 40% της βοήθειας θα μπορούσε να εξοικονομηθεί» αποφαίνεται και το αφγανικό υπουργείο Οικονομικών.

Το ζήτημα της ανεξέλεγκτης δαπάνης της βοήθειας, που εξάλλου τροφοδοτεί τη δυσπιστία των Αφγανών έναντι των ξένων, έχει λάβει τέτοιες διαστάσεις, που στην συμφωνία που θα υπογραφεί την Τρίτη στο Λονδίνο θα περιλαμβάνεται ένα ολόκληρο παράρτημα, που θα αναφέρεται στα μέτρα για την βελτιστοποίηση της αποτελεσματικότητας στη διάθεση της οικονομικής βοήθειας. Μολαταύτα, το έγγραφο αυτό δεν θα επιβάλλει κανενός είδους γραπτή δέσμευση από τους συμβεβλημένους.

Την τελευταία τετραετία το Αφγανιστάν κατόρθωσε μεγάλες προόδους στη μεταρρύθμιση των θεσμών του. Εντούτοις, η ανοικοδόμηση της χώρας, που έχει επιμερισθεί σε δεκάδες εργολαβίες και σχέδια, έχει αποτελματωθεί πλήρως.

Τα 10 δισ. δολάρια της βοήθειας που έχουν διοχετευθεί από τα τέλη του 2001, έχουν συμβάλλει στην κατασκευή, εκτός των άλλων, 1.743 χλμ. οδικού δικτύου, βοήθησαν 13.000 αγροτικές κοινότητες να επωφεληθούν από τα προγράμματα ανάπτυξης του Εθνικού Προγράμματος Αλληλεγγύης, έδωσαν τη δυνατότητα σε έξι εκατ. παιδιά να παρακολουθούν σχολικά μαθήματα, ενώ βοήθησαν επίσης στον επαναπατρισμό τεσσάρων εκατομμυρίων προσφύγων.

Ωστόσο, αμέτρητα είναι πλέον στις αφγανικές επαρχίες τα σχολεία, ή οι κλινικές, που είτε βρίθουν από κακοτεχνίες, είτε έχουν παραμείνει ημιτελή, ή δεν έχουν καθόλου προσωπικό. Ακόμη και στην ίδια την Καμπούλ, μειονότητα χαρακτηρίζονται τα νοικοκυριά που διαθέτουν ηλεκτρικό ρεύμα.

Εκείνες που εγκαλούνται ιδιαίτερα για την αλόγιστη δαπάνη και την αδιαφάνεια στη διαχείριση της ανθρωπιστικής βοήθειας είναι οι ΗΠΑ, οι οποίες κράτησαν για λογαριασμό των δικών τους εταιρειών τα μεγάλα συμβόλαια για έργα στο Αφγανιστάν.

Σύμφωνα με την εφημερίδα Washington Post, η αμερικανική εταιρεία Louis Berger, μία από τις πλέον προνομιούχες της βοήθειας, κατασκεύασε, ή ανακαίνισε 533 κτίρια (σχολεία, ή κλινικές) χρεώνοντάς τα προς 226.000 δολάρια έκαστο, ενώ η αφγανική κυβέρνηση υπολόγιζε το κόστος του κάθε έργου μόλις προς 50.000 δολάρια.

Μεγάλο μέρος της βοήθειας εξάλλου «δαπανάται στις υπέρογκες αμοιβές, στα πολυτελή αυτοκίνητα και σπίτια, και στις προμήθειες που διοχετεύονται στα επιτελεία των αποφάσεων», όπως τόνισε ο πρόεδρος του Αφγανιστάν Χαμίντ Καρζάι. Μάλιστα ευρωπαϊκή πηγή σχολίαζε πως από τα συμβόλαια ύψους 45 εκατ. δολαρίων, που πρόσφατα συνήφθησαν με τον FAO, τα τέσσερα κατέληξαν για να χρηματοδοτήσουν την έδρα του στη Ρώμη.»

Μάλιστα, το 15 με 20% της συνολικής βοήθειας κατευθύνεται στους αμέτρητους συμβούλους, που βοηθούν την αφγανική κυβέρνηση να προωθήσει τις μεταρρυθμίσεις και τα προγράμματα, ενώ άλλο σημαντικό τμήμα της (30%) δαπανάται για την ασφάλεια των προγραμμάτων, γεμίζοντας τα ταμεία των εταιρειών προστασίας.

«Εν τέλει, δεν απομένουν πολλά πράγματα για τους Αφγανούς, οι οποίοι έχουν τους χαμηλότερους δείκτες ανθρώπινης ανάπτυξης στον κόσμο», τονίζει ο Μαζουρέλ.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ