37

Συζητήσεις και προβληματισμό προκαλεί και πάλι στην Τουρκία το θέμα της αναγνώρισης της γενοκτονίας των Αρμενίων, αυτή τη φορά με αφορμή την κινητοποίηση των αρμενικών οργανώσεων που ετοιμάζουν εκδηλώσεις μνήμης για την 90η επέτειό της.

Τούρκος ακαδημαϊκός παραδέχεται ότι το 1915 διεπράχθη εθνική κάθαρση εις βάρος των Αρμενίων, την ώρα που αποκαλύπτέται ότι ο πρώην πρόεδρος Τουργκούτ Οζάλ εξέταζε το ενδεχόμενο να αναγνωρίσει η Τουρκία τη γενοκτονία.

Ο πρώην πρεσβευτής της Τουρκίας στην Ουάσινγκτον και νυν αντιπρόεδρος του Κόμματος του Ορθού Δρόμου Νουζχέτ Καντεμίρ αποκαλύπτει ότι το 1991, όταν ο τότε πρόεδρος της χώρας Τουργκούτ Οζάλ επισκέφθηκε την αμερικανική πρωτεύουσα έθεσε στον ίδιο, ενώπιον μάλιστα των παρισταμένων δημοσιογράφων το εξής ερώτημα: «Το ζήτημα της αρμενικής γενοκτονίας άρχισε να γίνεται πολύ ενοχλητικό. Δεν γίνεται να αναγνωρίσουμε την γενοκτονία και να ξεμπερδεύουμε με αυτή την ιστορία»;

Σύμφωνα με τη Hurriyet, ο κ. Καντεμίρ και τα άλλα στελέχη του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών έμειναν έκπληκτοι όταν άκουσαν την πρόταση του Τούρκου προέδρου. «Είχαμε γύρω μας και τους δημοσιογράφους, που άκουσαν όσα είπε ο Οζάλ» θυμάται και προσθέτει ότι προτίμησε να αποφύγει τη συζήτηση ενώπιον τους δίνοντας μία μάλλον διπλωματική απάντηση: «Το θέμα αυτό δεν μπορεί να συζητηθεί επιπόλαια, πρέπει να το σκεφτούμε καλά και να είμαστε πολύ προσεκτικοί». Στη συνέχεια, όπως λέει, έπεισαν τον Τούρκο πρόεδρο και άλλαξε γνώμη. Σχολιάζει πάντως ότι ο Τουργκούτ Οζάλ συνήθιζε να θέτει ρηξικέλευθες προτάσεις ώστε να προκαλέσει δημόσια συζήτηση σε θέματα που η τουρκική κοινωνία θεωρεί ταμπού. Ένα τέτοιο θέμα είναι και η αναγνώριση της γενοκτονίας των Αρμενίων.

Συνέχεια στη συζήτηση επί του θέματος δίνει και η συνέντευξη στη Millyet του Τούρκου ακαδημαϊκού, καθηγητή Ιστορίας, Χαλίλ Μπερκτάι, ο οποίος επανέρχεται με «τολμηρές» απόψεις σε σχέση με την επικρατούσα προσέγγιση μεταξύ της τουρκικής διανόησης και της επίσημης κρατικής ιστοριογραφίας. «Ο νόμος για τη μετακίνηση των Αρμενίων αποτελεί εθνική κάθαρση» δηλώνει και προσθέτει πως στην εποχή μας ακόμη και αυτό εντάσσεται στον ορισμό της γενοκτονίας, ασχέτως εάν υπήρχε πρόθεση δολοφονίας. Ο κ. Μπερκτάι θεωρεί «αρχιτέκτονα» της γενοκτονίας τον Ταλάτ Πασά, τον οποίο χαρακτηρίζει «εγκέφαλο» της τριανδρίας των Νεότουρκων, Εμβέρ-Τζεμάλ-Ταλάτ. Η εφαρμογή της απόφασης έγινε με εντολή του υπουργείου Εσωτερικών, επικεφαλής του οποίου ήταν ο Ταλάτ.

Ο Τούρκος καθηγητής υποστηρίζει επίσης ότι ο Κεμάλ επιλέχθηκε να ηγηθεί του τουρκικού εθνικιστικού κινήματος μετά την ήττα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στον Α Παγκόσμιο Πόλεμο επειδή ήταν «καθαρός». Ήταν ήρωας πολέμου, χαρισματικός και τα «χέρια του ήταν καθαρά», λέει ο κ. Μπερκτάι. «Δεν είχε ανάμειξη στο Αρμενικό». Ο καθηγητής Μπερκτάι θεωρεί επίσης υπερβολικό των αριθμό των 500.000 Τούρκων που υποστηρίζει η τουρκική πλευρά ότι σκότωσαν οι Αρμένιοι.

Τέλος, προτείνει ο πρωθυπουργός ή ο υπουργός της Τουρκίας να εκφράσει δημοσίως τη λύπη του αποδεχόμενος ότι η Οθωμανική Αυτοκρατορία είχε αποφασίσει το 1915 μαζικό εκτοπισμό εις βάρος τμήματος του πληθυσμού της, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους εκατοντάδες χιλιάδες άτομα, πράξη για την οποία όμως δεν μπορεί να κατηγορηθεί η Τουρκική Δημοκρατία.

Πρόσφατα ο επικεφαλής της γαλλικής διπλωματίας Μισέλ Μπαρνιέ έθεσε το θέμα στην ΕΕ, σημειώνοντας ότι «μια μεγάλη χώρα, όπως η Τουρκία, έχει καθήκον να θυμάται». Εξέφρασε επίσης την ελπίδα ότι η Τουρκία θα συμφιλιωθεί με το παρελθόν της και θα αναγνωρίσει την γενοκτονία των Αρμενίων.

Το θέμα απασχολεί ιδιαίτερα το τελευταίο διάστημα την ΕΕ, εν όψει της έναρξης των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Τουρκία, ενώ οι αρμενικές οργανώσεις κλιμακώνουν σε παγκόσμιο επίπεδο τη δράση τους, με αφορμή τη συμπλήρωση των επόμενο μήνα 90 χρόνων από την εντολή για την πορεία θανάτου των αρμενικών πληθυσμών της Ανατολίας προς τη Μέση Ανατολή, ένα ταξίδι που ελάχιστοι άντεξαν. Αρμενικές πηγές κάνουν λόγο για εξόντωση 1.500.000 Αρμενίων.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ

Ειδήσεις Σήμερα: