Σκάνδαλο για τη διαχείριση του προγράμματος «Πετρέλαιο αντί Τροφίμων» του ΟΗΕ

36

Πειθαρχικά μέτρα με την κατηγορία της διαφθοράς λαμβάνει ο ΟΗΕ κατά του πρώην διευθυντή του προγράμματος «πετρέλαιο έναντι τροφίμων» στο Ιράκ την εποχή του Σαντάμ Χουσεΐν.

Ο Μπένον Σέβαν και ένας ακόμα αξιωματούχος του ΟΗΕ κατηγορούνται ότι παραβίαζαν τους κανονισμούς προμηθειών και ασφάλειας κατά την επιλογή εργολάβων, προς όφελος συγκεκριμένων εταιρειών.

Το πρόγραμμα του ΟΗΕ «πετρέλαιο έναντι τροφίμων» (1996-2003) επέτρεπε στο Ιράκ να εξάγει πετρέλαιο, εφόσον τα έσοδα διατίθενταν για είδη πρώτης ανάγης.

Περίπου 69 δισεκατομμύρια δολάρια απέφεραν οι πωλήσεις του ιρακινού πετρελαίου έως το 2003, όταν διεκόπη το πρόγραμμα, λίγους μήνες μετά την αμερικανική επέμβαση στο Ιράκ.

Το κείμενο επίσης παραθέτει «πειστικά και αδιάψευστα» στοιχεία κατά του Σέβον, τα οποία δείχνουν ότι η επιλογή τριών εταιρειών για συμμετοχή στο πρόγραμμα του ΟΗΕ – Banque Nationale de Paris, Saybolt Eastern Hemisphere BV και Lloyds Register Inspection Limited- δεν έγινε σύμφωνα με τους διεθνείς κανόνες για τις ανταγωνιστικές προσφορές.

Έκθεση που παραδόθηκε στον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ κατηγορεί τον κυπριακής καταγωγής Σέβον ότι, μεταξύ άλλων, την περίοδο 1998-2001 μεσολάβησε ώστε η ιρακινή κυβέρνηση να επιλέξει ως εργολάβο την African Middle East Petropleum (AMEP).

Ο τότε επικεφαλής του Κλάδου Κυρώσεων του ΟΗΕ, Τζόζεφ Στεφανίδης, κατηγορείται στην έκθεση ότι παρενέβη στην επιλογή εργολάβου για ένα συμβόλαιο του προγράμματος του ΟΗΕ.

Οι καταγγελίες περιλαμβάνονται σε σχέδιο έκθεσης που παρέδωσε στον Κόφι Ανάν ο Πολ Βόλκερ, πρώην πρόεδρος της αμερικανικής Κεντρικής Τράπεζας, ο οποίος κλήθηκε να διερευνήσει κατηγορίες διαφθοράς και τέθηκε επικεφαλής ανεξάρτητης επιτροπής.

Ο Σέβον κατηγορείται στην έκθεση για «ανήθικη συμπεριφορά». Έχει όμως αποσυρθεί από τον ΟΗΕ είναι απίθανο να αντιμετωπίσει ποινές, εκτός εάν υπάρξουν αποδείξεις για ποινικά αδικήματα, ώστε να αρθεί η διπλωματική του ασυλία.

Τα νήματα της υπόθεσης

Σύμφωνα με την εξεταστική επιτροπή, ο τότε γενικός γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών Μπούτρος Μπούτρος Γάλι αγνόησε τις υποδείξεις του προσωπικού του προγράμματος και επέλεξε τη γαλλική τράπεζα ως τριτεγγυητή στη διαχείριση του προγράμματος ,καθώς αποτελούσε και επιλογή της ιρακινής κυβέρνησης, υποστηρίζουν οι ελεγκτές.

Η ΒΝΡ είχε τότε επιλεγεί να διαχειρίζεται τα χρήματα που προέρχονταν από το πρόγραμμα. Η ολλανδική Saybolt Eastern Hemisphere είχε επιλεγεί για να εποπτεύει τις εξαγωγές πετρελαίου και η βρετανική Lloyds, που επελέγη για να ελέγχει τα το πρόγραμμα αγοράς τροφίμων που προωθούντο στο Ιράκ.

Οι αξιωματούχοι των Ηνωμένων Εθνών επέλεξαν την Saybolt μετά από υπόδειξη του Τζόζεφ Στεφανίδη, που βοήθησε στην κατάρτιση του προγράμματος και ο οποίος παρεμβάλετο συνεχώς στη διαδικασία επιλογής, υποστηρίζουν οι ελεγκτές.

Η επιλογή των Λόιντς ήταν θέμα «πολιτικής», εκτιμούν οι ελεγκτές. Παρά το γεγονός ότι μειοδότης ήταν η γαλλική εταιρία Bureau Veritas οι αξιωματούχοι αποφάσισαν ότι δεν μπορούσαν να επιλέξουν μια ακόμη γαλλική εταιρία καθώς ήδη είχαν επιλέξει γαλλικό εθνικό οικονομικό οργανισμό, αναφέρεται στην έκθεση.

«Η συνήθης διαδικασία επιλογής του κατάλληλου μειοδότη ήταν διαβλητή» τόσο στην περίπτωση των Λόιντς, καθώς και από τον Στεφανίδη, ο οποίος είχε έλθει σε επαφή με τη βρετανική αντιπροσωπεία των Ηνωμένων Εθνών για να ασκήσει πίεση ώστε να μειώσουν την προσφορά τους για να διεκδικήσουν το διαγωνισμό, αποκαλύπτουν οι ερευνητές.

Και στις τρεις περιπτώσεις «οι επίσημοι δημοσιονομικοί κανόνες και κανονισμοί που είχαν ορισθεί για την προμήθεια παραβιάσθηκαν επανειλημμένα και εν γνώσει τους χωρίς μια σαφή και έγγραφη λογική εξήγηση» καταλήγει η έκθεση της ελεγκτικής επιτροπής.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,Associated Press