Με τον νέο φορολογικό νόμο 3296/2004 και ειδικότερα με το άρθρο 20 του νόμου αυτού έχουν επέλθει μία σειρά από μεταβολές στις διατάξεις του Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων.

Οι σημαντικότερες μεταβολές αναλύονται παρακάτω :

1. Με τις διατάξεις της παραγράφου 9 του άρθρου 20 του Ν. 3296/2004 καταργήθηκαν οι διατάξεις του τελευταίου εδαφίου της παραγράφου 1 του άρθρου 20 του Κ.Β.Σ., σύμφωνα με τις οποίες στις καταστάσεις πελατών – προμηθευτών και πιστωτικών υπολοίπων, δεν συμπεριλαμβάνονταν συναλλαγές, εφόσον η αξία ενός εκάστου στοιχείου που είχε εκδοθεί γι αυτές δεν υπερέβαινε τα τριακόσια (300) ευρώ και έτσι οι συγκεντρωτικές καταστάσεις πελατών προμηθευτών και πιστωτικών υπολοίπων, (ανεξάρτητα από τον τρόπο υποβολής – χειρόγραφες, δισκέτες, μέσω TAXISNET), θα περιλαμβάνουν στο εξής συναλλαγές, ανεξάρτητα από την αξία ενός εκάστου στοιχείου που έχει εκδοθεί γι΄ αυτές. Για τις συναλλαγές που δεν συμπεριλαμβάνονται στις εν λόγω καταστάσεις εξακολουθούν να ισχύουν τα αναφερόμενα στην εγκύκλιο ΠΟΛ. 1163/1994, παρ. 17. Η ρύθμιση αυτή επιβάλλεται για την αποτελεσματικότερη διασταύρωση και σύγκριση των στοιχείων που υποβάλλονται για τις ίδιες συναλλαγές από τους αντισυμβαλλόμενους, καθώς επίσης και για τον περιορισμό της έκδοσης πλαστών και εικονικών στοιχείων. Επισημαίνεται ότι ο νέος τρόπος υποβολής των ως άνω καταστάσεων, ισχύει για αυτές που περιλαμβάνουν συναλλαγές οι οποίες πραγματοποιούνται από 1/1/2005 και στο εξής και θα υποβληθούν για πρώτη φορά με τον νέο τρόπο το έτος 2006 (από 30/9 του έτους αυτού και εφεξής).

2. Παρέχεται πλέον η δυνατότητα καταχώρησης των ημερήσιων δελτίων «Ζ» με μία μηνιαία συγκεντρωτική εγγραφή (αντί σε ημερήσια βάση) με βάση δελτίο μηνιαίας αναφοράς, που εκτυπώνεται από την φ.τ.μ., και στο οποίο εμφανίζονται τα αντίστοιχα αθροίσματα των επί μέρους ημερήσιων δελτίων «Ζ», με αναγραφή στο βιβλίο εσόδων – εξόδων της περιόδου που αφορά, καθώς και του πρώτου και του τελευταίου αριθμού του ημερήσιου δελτίου «Ζ» του αντίστοιχου μήνα. Τα ημερήσια δελτία «Ζ» θα συνεχίσουν να εκδίδονται και να διαφυλάσσονται κατά τα οριζόμενα από τις εκάστοτε ισχύουσες αποφάσεις περί τεχνικών προδιαγραφών των φ.τ.μ. Στον ίδιο χρόνο διαφυλάσσονται και τα παραπάνω δελτία αναφοράς.

Καταργείται η εξαετής φύλαξη των βιβλίων και στοιχείων που ορίζονται από τον Κώδικα , καθώς και των λοιπών δικαιολογητικών των εγγραφών στα βιβλία από τη λήξη της διαχειριστικής περιόδου την οποία αφορούν. Πλέον ο χρόνος φύλαξης ορίζεται από τις σχετικές διατάξεις για το χρόνο παραγραφής του δικαιώματος του Δημοσίου για επιβολή φόρου.

3. Με τις διατάξεις της παραγράφου 6 του άρθρου 20 του νέου φορολογικού νόμου επεκτείνονται οι προθεσμίες έκδοσης στοιχείων αξίας (τιμολογίων) τα οποία εκδίδονται και σημαίνονται με την χρήση Ειδικών Ηλεκτρονικών Ασφαλών Διατάξεων Σήμανσης (Ε.Α.Φ.Δ.Σ.Σ.), στο τέλος του μήνα, μέχρι την 15η ημέρα του επόμενου μήνα, με σκοπό τη διευκόλυνση των επιχειρήσεων και την αποφυγή καταλογισμού τυπικών παραβάσεων.

4. Από 1/1/2005 η αξία στο βιβλίο αποθήκης συμπληρώνεται μέχρι τη δεκάτη πέμπτη (15η) ημέρα του επόμενου μήνα από την έκδοση ή λήψη του στοιχείου αξίας (μέχρι πρότινος ήταν μέχρι τη δέκατη 10η ημέρα). Η προθεσμία για την ενημέρωση του βιβλίου αποθήκης ποσοτικά δεν μεταβάλλεται.

5. Σύμφωνα με την παρ.3 προστίθεται στις περιπτώσεις που απαλλάσσονται από την υποχρέωση τήρησης του βιβλίου αποθήκης οι τεχνικές εταιρίες Δημοσίων ή Ιδιωτικών τεχνικών έργων ,καθώς και ο εκμεταλλευτής καταστήματος Σούπερ – Μάρκετ που ασχολείται με την κατά κύριο λόγο λιανική πώληση με το σύστημα της «αυτοεξυπηρέτησης», ειδών διατροφής, κρέατος, απορρυπαντικών, ποτών, ειδών οικιακής χρήσης και άλλων ειδών κατά την εξαγωγή.

6. Τα βιβλία του επιτηδευματία δεν κρίνονται ως ανεπαρκή αν για λόγους αποδεδειγμένης ανωτέρας βίας οφειλομένης σε σεισμό, πυρκαγιά ή θεομηνία υπάρχει καταστροφή ή απώλεια αυτών, με την προϋπόθεση της επαναδημιουργίας τους με κάθε πρόσφορο μέσο και σε χρόνο τον οποίο θα καθορίσει ο προϊστάμενος της αρμόδιας Δημόσιας Οικονομικής Υπηρεσίας, καθώς και της υποβολής γνωστοποίησης της απώλειας αυτών μέχρι το τέλος του επόμενου μήνα.

7. Τα υποκαταστήματα που είναι κοντά στην έδρα απαλλάσσονται από την τήρηση ιδιαίτερων βιβλίων υποκαταστήματος. Η απαλλαγή από την τήρηση βιβλίων υποκαταστήματος που στεγάζεται στον ίδιο ή σε συνεχόμενο κτιριακό χώρο με την έδρα, καλύπτεται πλέον από τη νέα ρύθμιση. Με την παρεχόμενη απαλλαγή μειώνεται το κόστος τήρησης των βιβλίων. Τα υποκαταστήματα αυτά με τις ισχύουσες διατάξεις αναλόγως απαλλάσσονται από την τήρηση ιδιαίτερου βιβλίου αποθήκης και καταστάσεων απογραφής.

8. Με τις νέες διατάξεις εφαρμόζεται η αρχή ισχύος του επιεικέστερου νόμου για τις εκκρεμείς υποθέσεις που ανάγονται στο προηγούμενο καθεστώς με τη θέσπιση μεταβατικής διάταξης κρίσης με βάση τις θεσπιζόμενες ευνοϊκότερες ρυθμίσεις του κύρους των υποθέσεων που δεν έχουν ελεγχθεί καθώς και εκείνων που έχουν ελεγχθεί χωρίς να έχουν περαιωθεί (ανεξάρτητα από το στάδιο που βρίσκονται).

(Νικόλαος Π. Παπαγιάννης, οικονομολόγος)