Ριζικές αλλαγές στο σύστημα κρατικών προμηθειών προωθεί το υπουργείο Ανάπτυξης

27

«Αδιαφάνεια στις συναλλαγές και κατασπατάληση του δημοσίου χρήματος» στο σύστημα κρατικών προμηθειών διαπίστωσε η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Ανάπτυξης και προχωρά σε παρεμβάσεις με στενό χρονικό ορίζοντα σε ότι αφορά στην υλοποίησή τους.

Ειδικότερα, όπως ανακοίνωσε την Πέμπτη ο υφυπουργός Ανάπτυξης Γιάννης Παπαθανασίου, εντός 20 ημερών θα πρέπει όλοι οι φορείς της αγοράς να καταθέσουν τις προτάσεις τους για τις αδυναμίες του συστήματος και εντός διμήνου ειδική νομοπαρασκευαστική επιτροπή θα κοινοποιήσει στον υφυπουργό την πρόταση για την αναμόρφωση του θεσμικού πλαισίου εκτέλεσης των προμηθειών του Δημοσίου και το φθινόπωρο η κυβέρνηση θα καταθέσει στη Βουλή το σχετικό σχέδιο νόμου.

Παράλληλα, προωθείται η ηλεκτρονικοποίηση του συστήματος ενώ στο πλαίσιο των προγραμματικών δεσμεύσεων της κυβέρνησης σχεδιάζεται και η ίδρυση ανεξάρτητης αρχής που θα ελέγχει τις προμήθειες όλων των φορέων του Δημοσίου. Η πρώτη αποφραγή των προβλημάτων και των αδυναμιών του συστήματος έδειξε, σύμφωνα με τον κ. Παπαθανασίου:

* Πολυκερματισμό των προμηθειών, παρά το υψηλό μέγεθος του Ενιαίου Προγράμματος Προμηθειών. Οι εντάξεις προμηθειών στο ΕΠΠ ανήλθαν το 2003 στα 2,3 δισ. ευρώ, παρά τις πολλές εξαιρέσεις. Από το Ενιαίο Πρόγραμμα Προμηθειών μικρό μόνο μέρος εκτελείται με ενοποιημένους μεθόδους μέσω του ΥΠΑΝ. Το μεγαλύτερο μέρος εκτελείται από τους διάφορους φορείς ξεχωριστά.

* Απολογιστικά στοιχεία υπάρχουν μόνο για το 10% της συνολικής αξίας των προμηθειών. Όσοι φορείς εκτελούν μόνοι τους διαγωνισμούς προμηθειών, ενώ έχουν υποχρέωση να ενημερώνουν το ΥΠΑΝ για την πορεία των διαγωνισμών αυτών μέσα σε δύο μήνες από την υπογραφή της σύμβασης, μέχρι σήμερα δεν το κάνουν. Απολογιστικά στοιχεία, συγκεντρώνονται μόνο για ένα μικρό μέρος των προμηθειών.

* Αναποτελεσματικός έλεγχος. Η Γενική Γραμματεία Εμπορίου δεν έχει αποτελεσματικό μηχανισμό ελέγχου, δεν έχει επιβάλει τα προβλεπόμενα πρόστιμα υπέρ του Δημοσίου στους φορείς που δεν αποστέλλουν απολογιστικά στοιχεία, παρά τη σχετική υποχρέωση από το νόμο, ενώ οι έλεγχοι που πραγματοποιεί το Τμήμα Τεκμηρίωσης Κόστους και Μητρώου του υπουργείου έχουν μειωθεί σε λιγότερο από το 15% των συμβάσεων που υπογράφονται.

* Σημαντικές αδυναμίες και καθυστερήσεις. Σημαντικά προβλήματα παρατηρούνται στην διοικητική διεκπεραίωση των διαγωνισμών. Το 2002 πραγματοποιήθηκε από την Γενική Γραμματεία Εμπορίου η προκήρυξη του 60% των συνολικών διαγωνισμών του έτους το τελευταίο τρίμηνο, ενώ το 30% των συμβάσεων δεν έχει υπογραφεί δύο χρόνια μετά την προκήρυξη του διαγωνισμού.

* Πολλές οι ενστάσεις σε βάρος του κύρους των διαγωνισμών. Καταγράφεται μεγάλος αριθμός ενστάσεων κατά την διάρκεια εκτέλεσης των διαγωνισμών και πολλές προσφυγές στο ΣτΕ, με αποτέλεσμα μεγάλες καθυστερήσεις στην υλοποίηση των διαγωνισμών.

Σύμφωνα με την από 3/2/2004 μελέτη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η πραγματοποίηση προμηθειών μέσω διαγωνισμών, όπως προβλέπουν οι υφιστάμενες οδηγίες της ΕΕ για τις κρατικές προμήθειες, οδηγεί σε περιορισμό των τιμών προμηθειών αγαθών και υπηρεσιών έως και 30% σε σχέση με τις περιπτώσεις που οι προμήθειες πραγματοποιούνται με απευθείας ανάθεση, ενώ η εφαρμογή των υπό επεξεργασία νέων οδηγιών αναμένεται να οδηγήσει σε επιπλέον μειώσεις τιμών.

Εξυγίανση του συστήματος

Με βάση τα συμπεράσματα αυτά ο υφυπουργός ανέφερε ότι προκειμένου να εξυγιανθεί το σύστημα κρατικών προμηθειών, θα προχωρήσει στη λήψη μέτρων. Συγκεκριμένα, αποφασίστηκαν τα εξής:

* Συγκροτείται στο υπουργείο Ανάπτυξης 7μελής επιτροπή για την αναμόρφωση του νομοθετικού πλαισίου που αφορά στις κρατικές προμήθειες, η οποία θα υποβάλει τη σχετική της πρόταση την πολιτική ηγεσία του ΥΠΑΝ εντός διμήνου. Το υπουργείο έχει ζητήσει από όλους τους φορείς (ΣΕΒ, ΓΣΕΒΕ, Επιμελητήρια κ.λπ.) εντός 20 ημερών να κοινοποιήσουν τις αναλυτικές προτάσεις τους για νομοθετικές και διαδικαστικές παρεμβάσεις στο τομέα των κρατικών προμηθειών.

* Εξετάζεται το ενδεχόμενο πρόσληψης εξωτερικού συμβούλου με σκοπό να βοηθήσει στην καλύτερη οργάνωση, τη μηχανογράφηση, τη διαμόρφωση συστήματος ολικής ποιότητας των υπηρεσιών των κρατικών προμηθειών, καθώς και της καλύτερης εκπαίδευσης του προσωπικού. Ενσωματώνεται στο εθνικό δίκαιο η Οδηγία 2004/18/EC, η οποία αφορά στην οργάνωση και εγκατάσταση ενός αποτελεσματικού συστήματος ενιαίας διαχείρισης και κεντρικής διεκπεραίωσης των κρατικών προμηθειών των κύριων φορέων της κυβέρνησης.

* Επισπεύδονται οι διαδικασίες για την υλοποίηση μέσω του Γ΄ΚΠΣ του εγκεκριμένου έργου που αφορά στη δημιουργία Ηλεκτρονικού Συστήματος Δημόσιων Προμηθειών. Αλλάζει η σύνθεση όλων των επιτροπών των κρατικών προμηθειών. Για την γρηγορότερη υλοποίηση του προγράμματος δημιουργείται δεύτερη επιτροπή, αρμόδια για τον έλεγχο των προδιαγραφών, και δεύτερη επιτροπή ενστάσεων.

* Στην Επιτροπή Κρατικών Προμηθειών νέος πρόεδρος τοποθετήθηκε ο Κάτσιφας Ανδρέας (επίτιμος σύμβουλος Επικρατείας) με αναπληρωτή πρόεδρο τον Τζεβελλεκάκη Ιωάννη (επίτιμο αρεοπαγίτη) και στις δύο επιτροπές ενστάσεων που δημιουργούνται τοποθετούνται στην μεν πρώτη ο Κρεμμυδάς Αριστείδης (αρεοπαγίτης) ως πρόεδρος και ο Λυμπερόπουλος Λουκάς (αρεοπαγίτης) ως αναπληρωτής πρόεδρος, ενώ στη δεύτερη επιτροπή ενστάσεων τοποθετούνται ο Χαραλαμπίδης Σοφοκλής (σύμβουλος Επικρατείας) ως πρόεδρος και ο Κωστόπουλος Ιωάννης (πρόεδρος Εφετών) ως αναπληρωτής πρόεδρος.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ