«Νίκη της Δημοκρατίας» η αποτυχία της Συνόδου του ΠΟΕ, λέει ο Τζόζεφ Στίγκλιτς

27

Η αποτυχία της Συνόδου του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, στο Κανκούν του Μεξικού, αποτελεί κατά κάποιο τρόπο μια νίκη της Δημοκρατίας, υποστηρίζει ο νομπελίστας οικονομολόγος Τζόζεφ Στίγκλιτς, σε άρθρο του στη γαλλική εφημερίδα Le Figaro, που δημοσιεύτηκε την Τετάρτη.

Στις διεθνείς συνόδους για εμπορικά ζητήματα που γίνονταν μέχρι τώρα, οι Αμερικανοί αρνιόντουσαν να διαπραγματευθούν ορισμένα σημεία, υποστηρίζοντας ότι είχαν τα χέρια δεμένα από το Κογκρέσο. Στη Σύνοδο του Κανκούν, έκαναν για πρώτη φορά το ίδιο οι αντιπρόσωποι των αναπτυσσόμενων χωρών: Οι λαοί μας, είπαν, έχουν συνειδητοποιήσει τα προβλήματα που έχουν δημιουργήσει οι προηγούμενες συμφωνίες και θα μας «μαυρίσουν» στις κάλπες αν υπογράψουμε οτιδήποτε. Καλύτερα λοιπόν να μην υπάρξει συμφωνία παρά να υπογραφεί μια συμφωνία που θα έχουν επιβάλει οι ΗΠΑ και η ΕΕ.

Βραχυπρόθεσμα, λέει ο Τζόζεφ Στίγκλιτς, αυτό σημαίνει τον ενταφιασμό πρωτοβουλιών όπως η ζώνη ελεύθερων συναλλαγών των Αμερικών (Alca), που θα εκτεινόταν από την Αλάσκα μέχρι την Παταγωνία. Η εφαρμογή αυτής της συμφωνίας θα είχε τα ίδια προβλήματα που συναντά σήμερα ο ΠΟΕ: Η Βραζιλία και η Αργεντινή θα έπρεπε να παραδοθούν στις ΗΠΑ. Και αυτό είναι πολιτικά αδύνατο. Με την έννοια αυτή, η αποτυχία στο Κανκούν είναι κατά κάποιο τρόπο μια νίκη της Δημοκρατίας.

Πρώην επικεφαλής οικονομολόγος της Παγκόσμιας Τράπεζας και συγγραφέας δύο βιβλίων που ασκούν κριτική στο νέο αμερικανικό καπιταλισμό, ο Στίγκλιτς δεν πιστεύει ότι οι πολυμερείς συμφωνίες είναι νεκρές. Όπως λέει, οι Αμερικανοί αντιλαμβάνονται ότι το κόστος της επιδότησης της γεωργίας τους είναι υψηλό, τόσο από οικονομικής πλευράς όσο και στις σχέσεις τους με τον υπόλοιπο κόσμο. Παράλληλα, οι αναπτυσσόμενες χώρες έχουν γίνει αξιόλογοι διαπραγματευτές, όπως αποδεικνύει η εμφάνιση της G22, με επικεφαλής τη Βραζιλία.

Η αποτυχία του Κανκούν, συνεχίζει ο Αμερικανός οικονομολόγος, είναι αποτέλεσμα της τρέλας της δεκαετίας του 90: Οι ΗΠΑ απελευθέρωσαν ένα μεγάλο μέρος της οικονομίας τους και επέβαλαν τις συνταγές τους στον υπόλοιπο κόσμο. Όλη η έμφαση δόθηκε στην καταπολέμηση των ελλειμμάτων του προϋπολογισμού, με το επιχείρημα ότι έτσι επιτεύχθηκε η ανάκαμψη της αμερικανικής οικονομίας στις αρχές της δεκαετίας του 90. Στην πραγματικότητα, και αντίθετα απ αυτά που έλεγε η κυβέρνηση Κλίντον, το να υποχρεώνεις μια χώρα που βρίσκεται σε ύφεση να μειώσει το έλλειμμά της δεν λειτουργεί. Την ίδια στιγμή, η Δύση έκλεισε τα μάτια της στις άναρχες ιδιωτικοποιήσεις που έγιναν στις αναπτυσσόμενες χώρες και είχαν οδυνηρές συνέπειες στην απασχόληση.

Ο Τζορτζ Ο.Μπους, που κληρονόμησε αυτή την πολιτική, επέτεινε τις ανισότητες, περιφρονώντας κάθε υπερεθνικό οργανισμό όπως ο ΟΗΕ. Επικεντρώνοντας το ενδιαφέρον τους στις ιδιωτικοποιήσεις, οι ΗΠΑ επαναλαμβάνουν σήμερα στο Ιράκ το λάθος που έγινε στη Ρωσία και είχε καταστροφικά αποτελέσματα, καταλήγει ο Τζ.Στίγκλιτς.

ΑΠΕ