Σε κίνδυνο η μάχη κατά της παγκόσμιας φτώχειας, προειδοποιεί ο ΟΗΕ

27

Πλούσιος κόσμος και φτωχός πρέπει να συμπορευθούν μαζί σε μία κοινή συντονισμένη προσπάθεια, καθώς μόνο έτσι μπορεί να λυθεί το πρόβλημα της φτώχειας στον κόσμο, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση του ΟΗΕ για την ανθρώπινη ανάπτυξη του 2003, η οποία παρουσιάστηκε την Τρίτη στην Αθήνα από τον Ντάγκλας Γκάρντνερ, υπεύθυνο του ΟΗΕ στην Ουκρανία και τη Γεωργία Φέλιου, από το γραφείο του ΟΗΕ στην Αθήνα.

Το νέο προτεινόμενο σχέδιο δράσης αποκαλείται «Σύμφωνο της Χιλιετίας για την Ανάπτυξη» και απευθύνεται και στις δύο πλευρές (πλούσιες και φτωχές χώρες), από τις οποίες ζητούνται να κάνουν συγκεκριμένα βήματα για την επίτευξη του βασικού στόχου που είναι η εξάλειψη της απόλυτης φτώχειας -που μαστίζει εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους- μέχρι το 2015, όπως συμφωνήθηκε στο Μόντερεϊ το 2002. Ο στόχος αυτός είναι εφικτός μόνο εάν, όπως επισημαίνεται στην έκθεση, οι φτωχές χώρες προβούν σε ευρύτατες μεταρρυθμίσεις και οι πλούσιες ανταποκριθούν με καλύτερους εμπορικούς όρους και αυξημένη βοήθεια.

Πώς θα μειωθούν τουλάχιστον κατά το ήμισυ οι άνθρωποι που ζουν με λιγότερο από μισό δολάριο την ημέρα; Η λέξη-κλειδί δεν είναι άλλη από την ανάπτυξη, χάρη στην οποία κατά την τελευταία δεκαετία βγήκαν από το τέλμα της απελπισίας 150 εκατ. άνθρωποι στην Κίνα, ενώ σχετική πρόoδος σημειώθηκε και στην Ινδία.

Αλλά, αν μπορούμε σήμερα να χαμογελάμε για ένα κομμάτι της γης, το ίδιο δεν συμβαίνει για μερικά από τα φτωχότερα μέρη του κόσμου, όπου ένα δισ. άνθρωποι όχι μόνο «δεν έχουν στον ήλιο μοίρα», αλλά οι συνθήκες διαβίωσής τους χειροτερεύουν σταθερά. Το καμπανάκι του κινδύνου χτυπά σε 59 χώρες «υψηλής προτεραιότητας», 31 εκ των οποίων βρίσκονται σε τραγική κατάσταση, καθώς η μικρή πρόοδος που σημειώθηκε άρχισε τώρα εμφανώς να αντιστρέφεται, ενώ στις υπόλοιπες 28 οι ελλείψεις σε πόρους και οι αναποτελεσματικές πολιτικές συνιστούν το βασικό πρόβλημα.

Ένοπλες συγκρούσεις, μεγάλα ποσοστά κρουσμάτων Aids, υπερβολικό εξωτερικό χρέος, απομόνωση από τους δρόμους του εμπορίου, είναι μερικά από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους προβλήματα που μπορούν να επιλυθούν στρέφοντας τους χρηματοοικονομικούς πόρους σε επιλεγμένους στόχους.

Τα μηνύματα-κλειδιά της έκθεσης, όπως είπε ο κ. Γκάρντνερ, είναι τέσσερα. Πρώτον ότι οι στόχοι είναι εφικτοί, αλλά ο κόσμος δεν βρίσκεται στη σωστή κατεύθυνση. Δεύτερον ότι ο δρόμος για το μέλλον απαιτεί δράση από μέρους μας. Τρίτον, ότι οι πλούσιες χώρες υποσχέθηκαν βοήθεια στις φτωχές, αλλά η δράση αργεί. Και τέταρτον ότι οι στόχοι είναι ανθρωποκεντρικοί με τη συμμετοχή όλων, κρατών, διεθνών οργανισμών και Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων.

Το ποια είναι η πραγματική κατάσταση σήμερα στον κόσμο σε σχέση με την Ανθρώπινη Ανάπτυξη καταγράφεται στον Ετήσιο Δείκτη Ανάπτυξης (ΔΑΑ) που περιλαμβάνεται στην έκθεση του 2003, έναν σύνθετο τρόπο μέτρησης του προσδόκιμου ζωής, της εκπαίδευσης και του κατά κεφαλήν εισοδήματος. Από τις 175 χώρες βρίσκουμε τη Νορβηγία στην πρώτη θέση και τη Σιέρα Λεόνε στην τελευταία. Στην 24η θέση είναι η Ελλάδα και στην 25η η Κύπρος, ενώ οι ΗΠΑ κατέχουν την 7η θέση.

Ο πίνακας αυτός δείχνει ότι σχεδόν όλες οι χώρες των τελευταίων θέσεων, 30 από τις 34, βρίσκονται στην υποσαχάρια Αφρική, ενώ σχεδόν οι μισές χώρες της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής κατέγραψαν ύφεση ή στασιμότητα από τη δεκαετία του 1990. Μείωση του κατά κεφαλήν εισοδήματος σημειώνεται και στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και της Κεντρικής Ασίας και ιδιαίτερα σε πρώην σοβιετικές δημοκρατίες.

Άλμα φαίνεται ότι έχει πετύχει η Βραζιλία, κυρίως από τη βελτίωση στον τομέα της εκπαίδευσης. Επίσης βελτιώθηκαν η Βολιβία και το Περού λόγω των μεταρρυθμίσων στην κοινωνική πολιτική, ανοδική πορεία παρατηρήθηκε στην Κίνα, το Λάος, τη Μαλαισία, το Νεπάλ και την Ταϊλάνδη, ενώ σημαντική βελτίωση στην κατάταξή τους σημείωσαν το Μπενίν, η Γκάνα, ο Μαυρίκιος, η Ρουάντα, η Σενεγάλη και η Ουγκάντα.

Αξίζει όπως να δούμε και το Δείκτη για την Ανθρώπινη Φτώχεια (ΔΑΦ) στον πλούσιο κόσμο, όπου στην πρώτη θέση βρίσκουμε τη Σουηδία και στην τελευταία τις ΗΠΑ. Όσο για τον πίνακα με τα Κριτήρια Μέτρησης της Ενδυνάμωσης ως προς το Φύλο, τα οποία δείχνουν τη συμμετοχή των γυναικών στον πολιτικό και οικονομικό στίβο, εκεί βρίσκουμε και τις περισσότερες εκπλήξεις, αφού πολλές φτωχές χώρες έχουν καλύτερες επιδόσεις από πολύ πλουσιότερες. Μποτσουάνα, Κόστα Ρίκα και Ναμίμπια βρίσκονται σε καλύτερη μοίρα από την Ελλάδα, την Ιταλία και την Ιαπωνία.

ΑΠΕ