27

Όποια κι αν είναι η έκβαση της κρίσης στο Ιράκ, η μελλοντική διαχείριση των αποθεμάτων πετρελαίου της χώρας θα φέρει αντιμέτωπες τη Ρωσία, που κατέχει σήμερα μια προνομιακή θέση στη Βαγδάτη, και τις Ηνωμένες Πολιτείες, που απαγορεύουν στις επιχειρήσεις τους να συνεργάζονται με το καθεστώς του Σαντάμ Χουσεΐν.

Όπως αναφέρει η ισπανική εφημερίδια El Pais, με 112.500 εκατομμύρια βαρέλια βεβαιωμένα, και ίσως τη διπλάσια αυτής της ποσότητας να περιμένει να αντληθεί, το Ιράκ βρίσκεται στη δεύτερη θέση ως προς τα αποθέματα πετρελαίου μετά τη Σαουδική Αραβία. Η δυνατότητά του όμως να παράγει και να εξάγει έχει πληγεί σημαντικά από τις κυρώσεις που επιβλήθηκαν μετά τον πόλεμο του Κόλπου. Με βάση το «προνομιακό» καθεστώς που επιφυλάσσει η Βαγδάτη σε διάφορες χώρες, η Ρωσία βρίσκεται στην πρώτη θέση (με ετήσιες εμπορικές συναλλαγές ύψους 1 δισ. δολαρίων, που αντιστοιχούν στο 15% του ιρακινού εμπορίου), και ακολουθούν η Αίγυπτος και η Γαλλία. Η Ρωσία είναι εξουσιοδοτημένη να πωλεί το 35% με 40% του πετρελαίου που εξάγει η Βαγδάτη με βάση το πρόγραμμα του ΟΗΕ «Πετρέλαιο αντί Τροφίμων», που ισχύει από το 1996.

Οι Ρώσοι φοβούνται όμως τώρα ότι τα σημερινά πλεονεκτήματα μπορεί να μετατραπούν αύριο σε μειονεκτήματα, καθώς εμφανίζονται καινούργιοι ανταγωνιστές, που μέχρι τώρα ήταν αποκλεισμένοι από την αγορά για πολιτικούς λόγους. Σύμφωνα με το αμερικανικό περιοδικό Τime, τέσσερις αμερικανικές εταιρείες (Halliburton, Slumberger, Bektel Group και Baker Hughes) είναι έτοιμες να μοιραστούν συμβόλαια ύψους 2 δισ. δολαρίων για την ανοικοδόμηση της πετρελαϊκής υποδομής του Ιράκ μετά τον πόλεμο.

Οι ρωσικές εταιρείες υπολογίζουν στα ίδια συμβόλαια με τις αμερικανικές, πολύ περισσότερο μάλιστα καθώς παρέμειναν στη χώρα στη δύσκολη εποχή των κυρώσεων. Αυτή ακριβώς η παρουσία υποχρεώνει τους Ρώσους να είναι επιφυλακτικοί. Είναι χαρακτηριστική η περίπτωση της Lukoil: η Βαγδάτη ακύρωσε ένα συμβόλαιο ύψους 3,7 δισ. δολαρίων, κατηγορώντας την ότι δεν εκπληροί τις υποχρεώσεις της. Στην πραγματικότητα, οι Ιρακινοί είναι εξοργισμένοι με τα συμβόλαια της εταιρείας με τους Αμερικανούς.

Το Ιράκ παράγει 2 ως 3 εκατ. αργού πετρελαίου την ημέρα, αλλά αυτή η παραγωγή περιορίζεται από την επιδείνωση της υποδομής και από την απαγόρευση εισαγωγής εξαρτημάτων που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για στρατιωτικούς σκοπούς. Ρωσικοί οικονομικοί κύκλοι επισημαίνουν ότι οι ΗΠΑ και η Βρετανία απαγορεύουν τις ρωσικές εξαγωγές στο Ιράκ για λόγους ανταγωνισμού. Σύμφωνα με τον Ιρακινό υπουργό Εμπορίου, έχουν «παγώσει» συμβόλαια της Ρωσίας με το Ιράκ ύψους 1,5 δισ. δολαρίων.

Το 70% του πετρελαίου που αγοράζουν οι ρωσικές εταιρείες από το Ιράκ επαναπωλείται σε δυτικές εταιρείες, μεταξύ των οποίων και αμερικανικές. Οι Ρώσοι μεσάζοντες εισπράττουν τη διαφορά ανάμεσα στην τιμή που πληρώνουν στο Ιράκ, και καθορίζεται από τον ΟΗΕ, και στην τιμή της αγοράς. Οι συναλλαγές γίνονται στον Κόλπο, πάνω σε πλοία τρίτων χωρών. Ένα άλλο μέρος του ιρακινού πετρελαίου διακινείται λαθραία στη Συρία, στην Ιορδανία και στην Τουρκία. Σαουδαραβικοί κύκλοι υπολόγιζαν το 2000 τις εξαγωγές αυτές σε 600 εκατ. δολάρια.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ

Ειδήσεις Σήμερα: