Θεσσαλία: Πρόσωπα και Γεγονότα μέσα από το Δημοτικό Τραγούδι – Κριτική

Μία ακόμα ιδιαίτερα φροντισμένη έκδοση από τη Θεσσαλία. Στα τραγούδια που περιλαμβάνονται (τα περισσότερα καθιστικά, «της τάβλας») οι κλέφτες και οι αρματολοί πλέκονται με τους λήσταρχους του 19ου αιώνα, ενώ δεν λείπουν και περιστατικά από τις πιο πρόσφατες ιστορικές περιόδους, όπως ο Εμφύλιος. Το υλικό έχει ηχογραφηθεί σε διαφορετικές εποχές. Η παλιότερη ηχογράφηση προέρχεται από τις ιστορικές καταγραφές της Μέλπως Μερλιέ (1930), ενώ οι πιο πρόσφατες έγιναν λίγους μήνες πριν. Η μουσική γλώσσα είναι χαρακτηριστική του εσωτερικού της Θεσσαλίας, μιας περιοχής που γειτονεύει με την Ήπειρο και τη Ρούμελη, διαφέρει όμως σημαντικά από αυτήν του Πηλίου και του Βόλου, όπου από πολύ νωρίς κυριαρχούσε το αστικό στοιχείο. Στην αρχική μορφή τους τα τραγούδια αυτά ήταν αυστηρά φωνητικά και μακροσκελή. Από τις αρχές του αιώνα μας, η είσοδος των οργάνων και -αργότερα- της δισκογραφίας, συντέλεσε αποφασιστικά στην «περικοπή» τους.
Το αρχειακό υλικό συλλέχθηκε από τοπικούς ερευνητές αλλά και από το Μουσικό Λαογραφικό Αρχείο, ενώ πολλά κομμάτια ηχογραφήθηκαν από σημερινούς μουσικούς. Κυριαρχεί η στεριανή κομπανία (κλαρίνο, βιολί, λαούτο, ντέφι), ενώ δεν λείπουν και τραγούδια στην αρχική, φωνητική τους απόδοση. Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η ηχογράφηση ενός τσάμικου με ταμπουρά από ένα σημερινό μουσικό, η οποία μας κάνει να υποψιαστούμε πώς περίπου θα ακούγονταν τα τραγούδια αυτά με ένα όργανο που έχει προ πολλού εξαφανιστεί από τη στεριανή Ελλάδα. Αξίζει να κάνουμε ιδιαίτερη αναφορά στο ιδιαίτερα κατατοπιστικό και πολυσέλιδο μικρό βιβλίο που περιέχει η έκδοση (ελληνικά, αγγλικά). Πέρα από τους στίχους των τραγουδιών και τους συντελεστές, κάθε τραγούδι συνοδεύεται από ένα περιεκτικό σημείωμα που το τοποθετεί στο χώρο, το χρόνο και περιγράφει τη σχέση του με το ιστορούμενο γεγονός. Ιδιαίτερα ενδιαφέρον είναι και το σημείωμα, όπου παρουσιάζεται συνοπτικά η ιστορική διαδρομή της Θεσσαλίας από το 14ο αιώνα έως τις μέρες μας.
Με λίγα λόγια: μία ακόμα αξιόλογη έκδοση που σας προτείνουμε ανεπιφύλακτα. Αυτά που η ιστορική μνήμη διαφύλαξε μόνο μέσω του τραγουδιού, στο σημερινό, οπτικοακουστικό, κόσμο τυγχάνουν της αντιμετώπισης που πραγματικά τους αξίζει.