Τραγούδια από τα Γιάννινα με την Κομπανία του Νίκου Τζάρα – Κριτική

Αλλη μία έκδοση από τη δισκογραφική σειρά του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών, τη φορά αυτή αφιερωμένη στη μουσική παράδοση των Ιωαννίνων. Με το δίσκο αυτό έρχεται στο φως άλλο ένα μέρος από το πολύτιμο αρχειακό υλικό που ηχογραφήθηκε το 1930 όταν, με την υποστήριξη της κυβέρνησης του Βενιζέλου -και με την ισχυρότατη πολεμική της αντιπολίτευσης-, πραγματοποιήθηκε η πρώτη συστηματική καταγραφή μουσικής από όλες τις περιοχές του ελληνισμού. Κάπου εξακόσια κομμάτια (τραγούδια, οργανικοί σκοποί, δείγματα λόγου, εκκλησιαστικοί ύμνοι), αποθησαυρισμένα σε 222 δίσκους γραμμοφώνου. Ένα εγχείρημα ιδιαίτερα ριζοσπαστικό και δαπανηρό για μια εποχή που η Ελλάδα προσπαθούσε να επουλώσει τις πληγές που άνοιξε η Μικρασιατική Καταστροφή. Στο δίσκο αυτό έχουν εκδοθεί κομμάτια από την περιοχή των Ιωαννίνων, καταγράφοντας την τέχνη της κομπανίας του κλαριντζή Νίκου Τζάρα. Ακούγοντάς τα, κανείς μπορεί να διακρίνει τον απόηχο από την οικονομική και πνευματική ανάπτυξη της πόλης, η οποία την κατέστησε κόμβο των εμπορικών και πολιτιστικών δικτύων της δυτικής Βαλκανικής. Τα αργά κλέφτικα τραγούδια συνυπάρχουν με γαλλικές μελωδίες, οι αμανέδες με τους -ρουμανικής απόχρωσης- ζωηρούς χορούς, τα αστικά γιαννιώτικα τραγούδια με τους οργανικούς «σκάρους» των βοσκών και όλα αυτά στη σκιά της προσωπικότητας του Αλή πασά και των απροσκύνητων Σουλιωτών. Μουσικές που μιλούν όσο τίποτα άλλο για την πόλη και την ιστορία της, αποτυπωμένες σε μια εποχή κατά την οποία επιβίωναν σε μεγάλο βαθμό οι παλιές κοινωνικές και πολιτιστικές δομές, σε μια εποχή που τα Γιάννενα ήταν «πρώτα στα άρματα, στα γρόσια και στα γράμματα».
Στο δίσκο περιλαμβάνεται και ένα ακόμη πολύτιμο ηχητικό ντοκουμέντο: η φωνή του ίδιου του Κωστή Παλαμά να διαβάζει το ποίημά του «Ανατολή». Επιπλέον, στο ένθετο φυλλάδιο μπορείτε να βρείτε ένα σημείωμα για τα Γιάννενα του 1930, ένα συνοπτικό χρονικό της καταγραφής, τους στίχους των τραγουδιών, μουσικολογικές παρατηρήσεις και φωτογραφίες της εποχής. Συνολικά, πρόκειται για μια ιδιαίτερα σημαντική έκδοση, καθώς οι ήχοι και οι αισθήσεις που αποτυπώθηκαν στα αυλάκια των παλαιών δίσκων βγαίνουν, ύστερα από εβδομήντα ολόκληρα χρόνια, για να ξαναβρούν τον αληθινό ιδιοκτήτη τους: το λαό που δημιούργησε και τραγούδησε αυτά τα τραγούδια.