Οι Σύμμαχοι γνώριζαν για την εξόντωση Ιταλοεβραίων από τους ναζί αλλά δεν έδρασαν

29

Το σχέδιο των ναζί να εξοντώσουν 8.000 Ιταλοεβραίους, κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, ήταν γνωστό στις κυβερνήσεις των ΗΠΑ και της Βρετανίας, που ωστόσο δεν έκαναν τίποτα για να το αποτρέψουν. Ιστορικά ντοκουμέντα, που ήλθαν χθες Δευτέρα στο φως, αποδεικνύουν ότι οι Σύμμαχοι υπέκλεπταν τις σχετικές συνομιλίες των SS, όμως δεν ανέλαβαν δράση, με αποτέλεσμα να μην εμποδιστεί το Ολοκαύτωμα και, σήμερα, να εγείρεται σοβαρό ηθικό ζήτημα.

Οι 8.000 Εβραίοι που ζουν στη Ρώμη πρέπει να συλληφθούν και να οδηγηθούν στη νότια Ιταλία ανέφερε μια διαταγή που εκδόθηκε το 1943 από τη γερμανική πρωτεύουσα, με τη σημείωση ότι προορίζονται για εξόντωση. Αποστολέας ήταν το αρχηγείο των SS στο Βερολίνο και παραλήπτες οι Γερμανοί αξιωματικοί στην Ιταλία, που ήταν αρμόδιοι να επιβλέπουν το σχέδιο.

Ωστόσο, οι Σύμμαχοι είχαν καταφέρει να υποκλέπτουν τις συνομιλίες των εχθρών, χρησιμοποιώντας το βρετανικό σύστημα αποκωδικοποίησης Εnigma, και η παραπάνω συνομιλία περιεχόταν στις 400.000 σελίδες των απόρρητων ντοκουμέντων -αποχαρακτηρισμένων σήμερα- που συγκέντρωνε το Γραφείο Στρατηγικών Υπηρεσιών των ΗΠΑ, ο πρόγονος της CIA.

Τα προϊόντα των υποκλοπών έφταναν σε αμερικανικά χέρια από τη Βρετανία, καθώς οι δύο σύμμαχοι μοιράζονταν τις πληροφορίες για τη δράση των Γερμανών. Θεωρείται σίγουρο ότι ένας μικρός κύκλος Βρετανών αξιωματούχων -ανάμεσά τους και ο πρωθυπουργός Ουίνστον Τσόρτσιλ- είχε πρόσβαση στις πληροφορίες που έρχονταν από το Enigma, ενώ δεν είναι ξεκάθαρο πόσο ψηλά στην ιεραρχία της αμερικανικής κυβέρνησης έφταναν τα απόρρητα ντοκουμέντα.

Την ίδια εποχή, στην Ιταλία ζούσαν περίπου 50.000 Εβραίοι. Στις 6 Οκτωβρίου του 1943, ο αξιωματικός του γερμανικού στρατού, Τεοντόρ Ντανέκερ, έφυγε για τη Ρώμη, με αποστολή να προχωρήσει το σχέδιο εξόντωσής τους. Στις 11 του ίδιου μήνα, υπέπεσε στην προσοχή των Συμμάχων η εντολή του Ερνστ Καλτενμπρούνερ -υπεύθυνου του Γραφείου Ασφαλείας του Ράιχ- να τελειώνει όσο το δυνατόν ταχύτερα η επιχείρηση, καθώς υπήρχε φόβος οι Εβραίοι να εγκαταλείψουν τη χώρα ή να κρυφτούν.

Εως τις 16 Οκτωβρίου, έπειτα από προσωπική απαίτηση του Χίτλερ, είχαν συλληφθεί 1.259 άτομα και ένα νέο μήνυμα έφτασε στα χέρια των υποκλοπέων: Οι επιχειρήσεις εναντίον των Εβραίων ξεκίνησαν και έληξαν σήμερα.

Αυτή η πληροφορία εγείρει σημαντικά ερωτήματα περί ηθικής σχολιάζει σήμερα ο ιστορικός Τίμοθι Ναφτάλι, που πιστεύει ότι οι Σύμμαχοι θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν το BBC για να προειδοποιήσουν για τη ναζιστική επιχείρηση χωρίς να χρειαστεί να αποκαλύψουν ότι έσπασαν το γερμανικό κώδικα. Ενα κοινό μήνυμα από τους προέδρους Τσόρτσιλ και Ρούσβελτ -συνεχίζει- θα έκανε τους Ιταλοεβραίους να σκεφτούν σοβαρά την πιθανότητα να εγκαταλείψουν τη Ρώμη και δηλώνει την πεποίθησή τους πως οι πληροφορίες απλώς καταχωρούνταν αντί να χρησιμοποιηθούν για να σώσουν ζωές.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,Associated Press,Reuters