Τα παιχνίδια της οικογενειακής διαδοχής στη Μέση Ανατολή

29

Η αναμενόμενη άνοδος του Μπασάρ αλ-Ασαντ στην ηγεσία της Συρίας είναι η πιο πρόσφατη περίπτωση διαδοχής από πατέρα σε γιο στο ύπατο αξίωμα ενός κράτους, ένα φαινόμενο που καθόλου δεν σπανίζει στις μεσανατολικές χώρες. Με αφορμή αυτό το γεγονός, το BBC κάνει μια περιδιάβαση από το Μαρόκο έως το Ιράκ, παρουσιάζοντας τους οικογενειακούς δεσμούς που αναπτύσσονται στα προεδρικά μέγαρα και τα βασιλικά παλάτια της Μέσης Ανατολής.

Το παράδειγμα του Ιράκ, όπου ο 63χρονος πρόεδρος Σαντάμ Χουσεΐν ετοιμάζει έναν από τους δύο γιους του για να τον διαδεχθεί στην εξουσία, είναι ίσως το πιο χαρακτηριστικό της περίπτωσης, στην οποία δεν εκφράζεται η οποιαδήποτε αμφισβήτηση στο πρόσωπο του μελλοντικού ηγέτη της χώρας, με δεδομένη την αφοσίωση του ιρακινού λαού στον Σαντάμ.

Προς το παρόν, ο Ουντάι Χουσεΐν είναι ήδη βουλευτής, καθώς εξελέγη στις πρόσφατες εκλογές με πολύ μεγάλο ποσοστό ψήφων και κατέχει υψηλές θέσεις σε κυβερνητικές υπηρεσίες. Ο νεότερος αδελφός του, Κουσάι, έχει διαλέξει το στράτευμα. Είναι ο επικεφαλής των επίλεκτων ανδρών της Προεδρικής Φρουράς και των υπηρεσιών ασφαλείας και πληροφοριών.

Για το ανώτατο αξίωμα των κρατών τους προορίζονται και οι απόγονοι των προέδρων της Λιβύης και της Αιγύπτου. Ο Σεΐφ αλ-Ισλάμ, γιος του Μουαμάρ Καντάφι, και ο Γκαμάλ, γιος του Χόσνι Μουμπάρακ, είναι εξέχοντα στελέχη του οικονομικού και πολιτικού κατεστημένου της χώρας τους. Ο πρώτος είναι επιτυχημένος επιχειρηματίας, που ασχολείται με τις πετρελαϊκές εταιρείες, ενώ ο δεύτερος μέλος της γραμματείας του κυβερνώντος Εθνικού Δημοκρατικού Κόμματος.

Την ίδια διαδρομή ακολουθεί και ο Αχμέντ, γιος του προέδρου της Υεμένης, Αχμέντ Αλί Αμπντουλάχ Σαλέχ: είναι συνταγματάρχης του στρατού, μέλος του Κοινοβουλίου από το 1997 και -όπως προβλέπει το BBC- ένας από τους πιθανότερους διαδόχους τού πατέρα του.

Μία ιδιόμορφη περίπτωση είναι αυτή της Σαουδικής Αραβίας, όπου η εξουσία μεταβιβάζεται παραδοσιακά από γενιά σε γενιά, ξεκινώντας από τον ιδρυτή του κράτους Ιμπν Σαούντ. Το αξιοπερίεργο -για τον ανύποπτο δυτικό- είναι πως ο τελευταίος έχει… εβδομήντα παιδιά! Οι περισσότεροι απόγονοι του Ιμπν Σαούντ είναι μεγάλης ηλικίας: ο πρίγκιπας Αμπντουλάχ, που ασκεί τώρα ουσιαστικά την εξουσία, βρίσκεται στην έβδομη δεκαετία της ζωής του.

Στα υπόλοιπα παλάτια της Μέσης Ανατολής τα πράγματα είναι πιο ξεκάθαρα. Ο Αμπντάλα της Ιορδανίας, που διαδέχθηκε το βασιλιά Χουσεΐν το 1999, ο Μοχάμεντ του Μαρόκου, συνεχιστής της βασιλείας του Χασάν από πέρυσι και ο Σεΐχης Χαμάντ Μπιν Ισα αλ-Χαλίφα του Μπαχρέιν, ο οποίος ανέβηκε στο θρόνο το 1999, είναι οι περιπτώσεις ανώδυνης διαδοχής.

Υπάρχουν όμως και οι επώδυνες. Ο Σεΐχης Χαλίφα του Κατάρ εκδιώχθηκε από το γιο του, Χαμάντ μπιν Χαλίφα αλ-Θανί, το 1995 με πραξικόπημα, που εκδηλώθηκε έπειτα από διαφωνία του για τον έλεγχο των κρατικών κονδυλίων. Αντίστοιχα, το 1970, ο Κουαμπούς του Ομάν προχώρησε σε παρόμοιο κίνημα εναντίον του πατέρα του, Σουλτάνου Σαΐντ Μπιν Ταϊμούρ.

Ωστόσο, το BBC σημειώνει τη μοναδική περίπτωση, στην οποία η οικογενειακή παράδοση αποκλείεται να συνεχιστεί. Είναι αυτή του ηγέτη των Παλαιστινίων Γιασέρ Αραφάτ: δεν έχει γιο, η κόρη του είναι μόνο έξι ετών και ο αδελφός του δεν έχει καμία πρόθεση να πολιτευθεί, προτιμώντας μάλλον την άσκηση του ιατρικού επαγγέλματος.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ