Αμηχανία στη στρατιωτική και πολιτική ηγεσία της Τουρκίας από το υπόμνημα Ερκαγια

0

Με ανακοίνωση που εξέδωσε σήμερα το τουρκικό Γενικό Επιτελείο διαψεύδει χθεσινό δημοσίευμα της τουρκικής εφημερίδας Milliyet ότι η στρατιωτική ηγεσία βλέπει θετικά την πρόταση του πρώην αρχηγού του τουρκικού ναυτικού, ναυάρχου ε.α. Γκιουβέν Ερκαγια, για κατάργηση της Στρατιάς του Αιγαίου. Στην ανακοίνωση, ωστόσο, δεν σχολιάζεται θετικά ή αρνητικά το περιεχόμενο των προτάσεων του Ερκαγια.

Ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου στρατηγός Κιβρίκογλου δεν αντάλλαξε απόψεις για το θέμα της κατάργησης της Στρατιάς του Αιγαίου με κανέναν και ουδέποτε έχει υπαινιχθεί ή προβεί σε δηλώσεις που να υποστηρίζουν τη θέση αυτή αναφέρεται στην ανακοίνωση και τονίζεται ότι η το θέμα δεν βρίσκεται στις προτεραιότητες του Γενικού Επιτελείου.

Σε συνέντευξή του, την Τρίτη, στον αρθρογράφο της εφημερίδας Χασάν Τζεμάλ, σύμβουλος του Τούρκου πρωθυπουργού και πρώην αρχηγός του τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού, ναύαρχος ε.α. Γκιουβέν Ερκαγια δήλωσε ότι αντίγραφο του υπομνήματός του έστειλε και στον αρχηγό του Γενικού Επιτελείου, ο οποίος, όπως ισχυρίστηκε ο Ερκαγια, υποστηρίζει την πρότασή του και ότι τα πρώτα σχόλια είναι θετικά.

Από την πλευρά του ο Μπουλέντ Ετζεβίτ αρνήθηκε να σχολιάσει το περιεχόμενο του υπομνήματος δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στο γεγονός ότι ο ναύαρχος εκφράζει τις προσωπικές του απόψεις. Ο Τούρκος πρωθυπουργός παρέπεμψε το έγγραφο στο υπουργείο Εξωτερικών και τον υπουργό Επικρατείας Σουκρού Σινά Γκιουρέλ για περαιτέρω εξέταση.

Αναφερόμενος στις ελληνοτουρκικές διαφορές στο Αιγαίο ο Μπουλέντ Ετζεβίτ επανέλαβε την πάγια τουρκική θέση ότι αυτές θα πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο διμερούς διαπραγμάτευσης στο σύνολό τους. Επιχείρησε να ενισχύσει την άποψή του αυτή λέγοντας ότι με αυτό τον τρόπο παρέχεται και στις δύο πλευρές η δυνατότητα αμοιβαίων υποχωρήσεων.

Στο ίδιο κλίμα ήταν και οι δηλώσεις του Σουκρού Σινά Γκιουρέλ, ο οποίος υποστηρίζει ότι είναι δυνατόν να βρεθούν λύσεις στα προβλήματα, με την προϋπόθεση η Ελλάδα να μην επεκτείνει τα χωρικά της στα 12 μίλια και να αποστρατιωτικοποιήσει τα νησιά του Αιγαίου.

Στην Αθήνα, τέλος, ο υπουργός Εθνικής Αμυνας Ακης Τσοχατζόπουλος, απαντώντας σε ερώτηση για την πρόταση του Ερκαγια ανέφερε ότι δεν συνηθίζει να σχολιάζει το τι λέει ο καθένας.

Το περιεχόμενο του υπομνήματος

Στο υπόμνημά του ο ναύαρχος ε.α Γκιουβέν Ερκαγια προτείνει ένα πακέτο επίλυσης των ελληνοτουρκικών διαφορών σε τρία στάδια:

α) Στο πρώτο στάδιο η Τουρκία θα πάψει να θεωρεί casus belli την επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο στα 12 μίλια και στη συνέχεια η Ελλάδα θα ανακοινώσει ότι θα παραμείνει στα έξι μίλια.

β) Η Τουρκία θα καταργήσει τη Στρατιά του Αιγαίου με αντάλλαγμα την αποστρατιωτικοποίηση των νησιών του Αιγαίου και τον περιορισμό εκ μέρους της Ελλάδας του εναερίου χώρου από δέκα σε έξι μίλια.

γ) Στην τρίτη και τελευταία φάση του σχεδίου προβλέπεται η παραπομπή του ζητήματος της υφαλοκρηπίδας και του προβλήματος των νήσων και νησίδων με αδιευκρίνιστο ιδιοκτησιακό καθεστώς -όπως υποστηρίζει η Τουρκία- είτε στη Χάγη είτε σε διεθνή διαιτησία. Πάντως, ο Τούρκος ναύαρχος επισημαίνει ότι η τουρκική πλευρά θα πρέπει να επιδιώξει τη διεθνή διαιτησία και όσον αφορά στο δεύτερο ζήτημα, των νησιών, υποστηρίζει ότι η τουρκική κυβέρνηση θα πρέπει να επικαλεστεί το έγγραφο της 28ης Δεκεμβρίου 1932.

Τέλος, ο Ερκαγια προτείνει η διαπραγματεύσεις να διεξαχθούν διά της μυστικής διπλωματίας και τα αποτελέσματά τους να ανακοινώνονται σταδιακά αφού επιτευχθεί συμφωνία.

Γιάννης Μανδαλίδης

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ