Πέρασαν κιόλας δυόμισι χρόνια από τότε που πραγματοποιήσαμε στο HiTECH (τεύχος 7, Ιουλίος 1996) ένα μεγάλο, «συγκριτικό» τεστ των εκτελέσεων της 9η Συμφωνίας του Ludwig Van Beethoven που κυκλοφορούσαν σε βίντεο. Πρόκειται για το πλέον αγαπημένο, συμφωνικό έργο όλων των εποχών… Με κάποια συγκίνηση, θα έλεγα, διαπιστώνω ότι κύλησε πολύ νερό στο αυλάκι από τότε. Για ποιο λόγο; Πολύ απλά, τότε έκανα τα πρώτα μου βήματα στο μαγικό δρόμο της απόλαυσης του οικιακού κινηματογράφου. Το παιχνίδι ξεκίνησε από περιέργεια, κατέληξε όμως να γίνει πάθος και μανία. Γνώριζα ότι η βιντεοκασέτα θεωρείτο εντελώς ξεπερασμένο μέσο «ηχοθέασης». Τι να κάνουμε όμως; Αυτό διέθετε το σπιτικό μου. Έπρεπε, όμως, να ανακαλύψω νέους δρόμους. Η χρήση νέων μέσων, όπως το LaserDisc, ήταν επιβεβλημένο γεγονός, στο οποίο έπρεπε οπωσδήποτε να μυηθώ. Έτσι λοιπόν η πρώτη – πρώτη παρακολούθηση όπερας σε LaserDisc στάθηκε όχι απλά ανακάλυψη, αλλά αποκάλυψη. Είναι δυνατόν, αναρωτιόμουν, αυτός ο δίσκος να διαθέτει τέλειο ήχο και εικόνα; Τέρμα λοιπόν στα «χιόνια» της εικόνα, τέρμα και στο «μασημένο» ήχο. Κάπου τότε έγινε και το συγκριτικό αφιέρωμα που λέγαμε, με τρία LaserDisc και δύο βιντεοκασέτες. Τότε, το DVD το ακούγαμε μόνο ως όνομα και απλά ζούσαμε με την αγωνία και την ανυπομονησία να ανταμώσουμε το νέο και κορυφαίο μέσο απόλαυσης, όπως μας υπόσχονταν, του ήχου και της εικόνας.
Τα πράγματα όμως έχουν πάρει το δρόμο τους και είναι θέμα χρόνου το να έχουμε και στο DVD την ποικιλία τίτλων, που μέχρι στιγμής μπορούμε μόνο στο LaserDisc να αναζητήσουμε, καθώς και στις κασέτες VHS. Ορίστε λοιπόν που δυόμισι χρόνια μετά από την παρουσίαση εκείνων των τεσσάρων εκτελέσεων της 9ης Συμφωνίας του Beethoven, o Herbert von Karajan και η Φιλαρμονική του Βερολίνου κάνουν την εμφάνισή τους σε DVD και μάλιστα σε μία εκτέλεση, που, μολονότι είχε κυκλοφορήσει σε LaserDisc , ήταν για αρκετό καιρό «χαμένη» ή έστω δυσεύρετη. Όμως, όπως πολύ καλά μας έχει διδάξει η πείρα, ο χρόνος μάς επιφυλάσσει εκπλήξεις και έτσι αυτό το περίφημο διάστημα των δυόμισι χρόνων, στο οποίο προαναφέρθηκα, μας εξέπληξε ευχάριστα. Η ψηφιακή εποχή μας κρύβει τόσες πολλές σειρήνες, που είναι αδύνατο να αντισταθεί κανείς, με πρώτο και σημαντικότερο το «πάντρεμα» του ήχου και της εικόνας. Γιατί τα λέω αυτά και τι σχέση έχουν με την εκτέλεση της 9ης Συμφωνίας του Beethoven; Ας το δούμε…

Η παρούσα εκτέλεση της Ενάτης Συμφωνίας του Beethoven έγινε το Σεπτέμβριο του 1983 στο Βερολίνο, έξι χρόνια πριν από το θάνατο του μεγάλου αρχιμουσικού και έξι χρόνια μετά τη βιντεοσκόπηση της άλλης εκτέλεσης της ίδιας συμφωνίας, που κυκλοφορεί σε LaserDisc και σε VHS. Παράξενες συμπτώσεις, σχεδόν διαβολικές. Η πρώτη εκτέλεση «πέρασε» τόσο στο VHS, όσο και στο LaserDisc . Τότε οι τέσσερις σολίστ ήταν οι Anna Tomowa-Sintow, Aγνή Μπάλτσα, Rene Kollo, Jose Van Dam, ενώ η ορχήστρα δεν ήταν άλλη από την περίφημη Φιλαρμονική του Βερολίνου, που για χρόνια ήταν συνώνυμη του Herbert von Karajan. Mαέστρος και ορχηστρικό σύνολο είχαν φτάσει σε τέτοιο σημείο επικοινωνίας, ώστε δύσκολα να μπορεί κανείς να αντισταθεί στη μαγεία των μουσικών εκτελέσεών τους. Παρ’ όλα αυτά, η κατά Karajan ερμηνευτική προσέγγιση της 9ης δεν είναι η καλύτερη που μπορεί να αναζητήσει ο λάτρης της κλασικής μουσικής και φίλος του Home Theater. Κορυφαία, και με μεγάλη διαφορά από όλες τις υπάρχουσες οπτικοακουστικές εκδοχές του συμφωνικού αυτού έργου του Beethoven, εξακολουθεί να παραμένει αυτή του 1979, με τον Leonard Bernstein, τη Φιλαρμονική της Βιέννης και τους Gwuyneth Jones, Hanna Schwarz, Rene Kollo, Kurt Moll.
Η μεταγενέστερη εκτέλεση του Karajan του 1983, αυτή που τώρα έχουμε στα χέρια μας σε DVD, δεν ήταν διαθέσιμη στην προηγούμενη αναφορά μας. Όπως σημειώσαμε και παραπάνω, το LaserDisc ήταν δυσεύρετο, το ίδιο και όλοι οι άλλοι δίσκοι της σειράς με 36, παρακαλώ, βιντεοσκοπημένες εκτελέσεις του μεγάλου μαέστρου. Να, όμως, που εκεί που δεν το περίμενε κανείς, κυκλοφόρησε σε DVD και εγένετο φως. Έτσι, έχουμε την ευκαιρία να απολαύσουμε την εκτέλεση αυτή στο νέο μέσο και μάλιστα εμπλουτισμένη με πολυμεσικά δεδομένα. Ο δίσκος αυτός μας δίνει τα εξής μονοπάτια επιλογής, που τα βλέπουμε να μας προσκαλούν στην οθόνη της τηλεόρασης μας: Programme Notes, Biography (ένα αναλυτικό βιογραφικό σημείωμα του μεγάλου αρχιμουσικού στα αγγλικά, γαλλικά και γερμανικά), Audio (δυνατότητα επιλογής ήχου Surround), Subtitles (υπότιτλοι στα αγγλικά, γαλλικά και γερμανικά).
Από την καλλιτεχνική πλευρά, αυτό το DVD δεν προσφέρει κάποια μοναδική ή ανεπανάληπτη εκτέλεση. Ο Karajan βρίσκεται πλέον σε προχωρημένη ηλικία, τολμώ όμως να πω ότι αυτή η εκτέλεση είναι κατά τι καλύτερη από την παλιότερη του 1977, που κυκλοφορεί σε LaserDisc και βιντεοκασέτα. Οι σολίστ είναι εξαιρετικοί και ο αεικίνητος μαέστρος εξακολουθεί να μαγεύει τους μουσικούς του, αλλά και το κοινό. Όπως και να το κάνουμε, ο Κarajan υπήρξε μία από τις μεγαλύτερες, μουσικές ιδιοφυΐες του εικοστού αιώνα και έχουν περάσει το όνομα και το έργο του για πάντα στην αθανασία. Για το λόγο αυτό και για τον ιδιαίτερο πολυμεσικό χαρακτήρα αυτού του DVD, σας προτρέπουμε να το αποκτήσετε.

Ειδήσεις Σήμερα: