Η έκδοση αυτή μας προτείνει ένα μουσικό ταξίδι στην έκσταση, μέσα από τις τελετές των δερβίσηδων Kadiri, ενός από τα τάγματα των μυστικιστών Σούφι. Έχουμε την ευκαιρία ν’ ακούσουμε ζωντανές ηχογραφήσεις από τελετές σε “τεκέδες” τους (τεμένη) στην Κωνσταντινούπολη, που πραγματοποιήθηκαν το 1980 και το 1988.Οι σουφιστές (από το αραβικό tasawwuf) είναι οι μυστικιστές του Ισλάμ. “Ο Σουφισμός είναι ο κύριος δρόμος για την πνευματική ολοκλήρωση που προσφέρεται από την ισλαμική θρησκεία”, διαβάζουμε στο ένθετο φυλλάδιο του δίσκου. “Στηρίζεται στο Κοράνιο (που περιέχει το λόγο του Θεού) και στη sunna (βιβλίο που περιέχει τα λόγια και τα έργα του Μωάμεθ, ο οποίος είναι το πρότυπο προς μίμηση για όλους τους μουσουλμάνους και θεωρείται ως “ο τέλειος άνθρωπος” για τους μυστικιστές). Ο Σουφισμός έχει έλθει πολλές φορές σε αντίθεση με την επίσημη ισλαμική θρησκεία, επειδή ξεφεύγει από την προσκόλληση στο γράμμα του Κορανίου και αναζητά το βαθύτερο ήθος του μέσα από την ένωση με το Θεό. Ο σουφισμός “απευθύνεται στην καρδιά και στο πνεύμα” και διδάσκει ότι το “σημείο επαφής” του ανθρώπου και του Θεού είναι η καρδιά. Και όπως η καρδιά είναι το ζωτικό κέντρο του σώματος, έτσι και το πνεύμα είναι το κέντρο της ύπαρξης… Γι’ αυτό και οι αδερφότητες των Σούφι, παράλληλα με τη φιλοσοφία, καλλιέργησαν ανέκαθεν τις τέχνες: ποίηση, μουσική, καλλιγραφία. Ιδρυτής της αδελφότητας Kadiri ήταν ο Abd al – Qadir al Jilani. Γεννήθηκε γύρω στο 1077 σε μια μικρή πόλη κοντά στην Κασπία θάλασσα (Ιράν). Στα δεκαοχτώ του χρόνια πήγε στη Βαγδάτη για να σπουδάσει Ισλαμικό Δίκαιο. Αφού τελείωσε τις σπουδές του, εξαφανίστηκε για τριάντα τρία χρόνια και, σύμφωνα με το θρύλο, όλο αυτό το διάστημα, διαλογιζόταν απομονωμένος στην έρημο! Ξαναεμφανίστηκε στη Βαγδάτη γύρω στο 1127, όπου κατέλαβε την έδρα του τελευταίου του δασκάλου, του Abu Sa ‘d al – Mubarak. Η κατοικία του, που του έχτισαν οι μαθητές του κοντά στο μέρος όπου δίδασκε, έγινε αργότερα το πρώτο τέμενος της αδελφότητας Kadiri στη Βαγδάτη. Μια γεύση από τις τελετές της αδελφότητας (που έχει εξαπλωθεί σ’ όλο σχεδόν τον ισλαμικό κόσμο), μπορούμε να πάρουμε απ’ αυτήν την έκδοση. Στόχος τους, η ένωση με το Θεό μέσα από την έκσταση, η οποία επιτυγχάνεται σταδιακά. Η τελετή αρχίζει με την απαγγελία της πρώτης “sura” από το Κοράνι, απ’ όλους τους δερβίσηδες: “Στ’ όνομα του Θεού, του Παντοδύναμου, του Ελεήμονος”. Στη συνέχεια απαγγέλλεται μελωδικά (με τρόπο αντίστοιχο μ’ αυτόν που αποδίδεται ο Απόστολος και το Ευαγγέλιο στην ορθόδοξη εκκλησία) μια προσευχή στον Προφήτη. Την αποδίδει ο προεξάρχων της τελετής. Έπειτα όλοι οι δερβίσηδες απαγγέλλουν μια προσευχή στον Προφήτη, που σταδιακά αποδίδεται ρυθμικά. Στη συνέχεια, όλοι οι δερβίσηδες αρχίζουν να επαναλαμβάνουν χωρίς σταματημό το “La ila ha illa ‘Llah” (Δεν υπάρχει κανένας θεός εκτός απ’ τον Αλλάχ). Στην αρχή έχουν κάποιο τονικό κέντρο. Σιγά σιγά η αίσθηση του τονικού κέντρου διασπάται, οι λέξεις χάνονται και το μόνο που απομένει είναι ο ρυθμός: όλοι εισπνέουν και εκπνέουν ταυτόχρονα, επαναλαμβάνοντας τις συλλαβές. Είναι η στιγμή που μια ομάδα τραγουδιστών, οι zakir, τραγουδάνε προσευχές στον Προφήτη έχοντας ως “ισοκράτη” την, σχεδόν άναρθρη πλέον, απόδοση του δόγματος της μοναδικότητας του Αλλάχ. Τους zakir διαδέχεται ο προεξάρχων, που απαγγέλλει μελωδικά το πρώτο gazel, ένα μυστικιστικό ερωτικό τραγούδι. “Νοσταλγία με γεμίζει και γέρνω το κεφάλι μου, Αγαπημένη μου, σ’ Εσένα! Δάκρυα αναβλύζουν από την καρδιά μου και τα μάτια μου είναι στραμμένα στον Θεό, Αγαπημένη μου. Βρύσες και ποτάμια τα δάκρυα τρέχουν προς Εσένα. Ω, Αγαπημένη μου, χάρισέ μου το χαμόγελο, δείξε μου το πρόσωπο του Μωάμεθ! Αφού η ελευθερία μου δεν είναι τίποτ’ άλλο από μια ματιά δική σου. Πες μου, Θεέ μου: Πήγαινε στην Αγαπημένη σου, αφού όλοι ο δρόμοι οδηγούν στην Αλήθεια”. Η τελετή συνεχίζεται με εναλλαγές προσευχών και ύμνων, με συνοδεία τις αέναα επαναλαμβανόμενες φράσεις των δερβίσηδων. Τη θέση του “La ila ha illa ‘Llah” παίρνει το “Hayyu’l Qayyum Allah” (Ζωντανέ, Αμετάβλητε Θεέ) κι έπειτα το Heyy (Ζωντανέ). Είναι η στιγμή της κορύφωσης, όπου το νέι (ιερός καλαμένιος αυλός των δερβίσηδων) παίζει ένα ταξίμι πάνω στο μακάμ “σαμπάχ”. Η εναλλαγή προσευχών και ύμνων από τους τραγουδιστές και τον προεξάρχοντα ολοκληρώνεται καθώς οι δερβίσηδες επαναλαμβάνουν τώρα το “Hu” (Αυτός). Η τελετή (όπως όλες οι τελετές των Σούφι) τελειώνει με την απαγγελία της πρώτης και των τριών τελευταίων “sura” από το Κοράνιο. Πρόκειται για μια έκδοση – ντοκουμέντο, που μας δίνει μιαν αίσθηση από την ατμόσφαιρα που επικρατεί στις ιεροτελεστίες των δερβίσηδων Kadiri. Το πολύ προσεγμένο ένθετο φυλλάδιο δίνει πληροφορίες για το Σουφισμό, τους δερβίσηδες, τον ιδρυτή της αδελφότητας Abd al – Qadir al Jilani και τέλος για το τυπικό της τελετής. Στο ένθετο περιέχονται επίσης όλα τα κείμενα που τραγουδιούνται ή απαγγέλλονται από τους τραγουδιστές και τον προεξάρχοντα. Κείμενα εξαιρετικής ποιητικής δύναμης! Διαβάστε τα, ακούστε το δίσκο και χαρίστε στον εαυτό σας ένα ταξίδι στους τεκέδες των Kadiri. Εκεί που “όλοι οι δρόμοι οδηγούν στην Αλήθεια…”.

Ειδήσεις Σήμερα: