Αθωνος Πολιτεία – Κριτική

Η ερμηνεία ενός από τους κορυφαίους σύγχρονους ψάλτες του Αγίου Όρους και η πολύ προσεγμένη έκδοση, καθιστά τον «Άθωνος Πολιτεία» δίσκο αναφοράς στο χώρο της βυζαντινής μουσικής. Έχουμε την ευκαιρία ν’ ακούσουμε δείγματα από τη μακραίωνη ψαλτική τέχνη του Αγίου Όρους. Μια παράδοση που από τον 9ο αιώνα, όταν εμφανίζεται οργανωμένος ο μοναχικός βίος, έχει να επιδείξει πάνω από 1.000 μελουργούς. Τα έργα τους ξεπροβάλλουν απ’ τις σελίδες των 7.000 περίπου μουσικών κωδίκων, που σώζονται ως τις μέρες μας. Τους ύμνους ψάλλει ο Ιερομόναχος Πρόδρομος από τη Νέα Σκήτη, με συνοδεία ισοκρατών. Ο Πατέρας Πρόδρομος ζει περισσότερα από 20 χρόνια στο Όρος. Ψάλλει πατώντας σταθερά στην παράδοση, για να μας μεταφέρει, με το «ήθος» της ψαλμώδησής του, στο κλίμα των ακολουθιών, που τελούνται καθημερινά στα μοναστήρια, τις σκήτες και τα κελιά του Άθωνα. Στην έκδοση περιλαμβάνονται τόσο αργά, μελισματικά, «παπαδικά» μέλη, όσο και σύντομα, δείχνοντας το μεγάλο πλούτο και την ποικιλία της βυζαντινής παράδοσης. Το δίγλωσσο (ελληνικά και αγγλικά), ένθετο φυλλάδιο, περιέχει τα κείμενα των ύμνων και ένα σύντομο κείμενο για τη μουσική παράδοση του Όρους. Αυτό που ξεχωρίζει στην έκδοση αυτή, όμως, είναι οι κατατοπιστικές πληροφορίες για τους ψαλμούς, τους μελουργούς τους, την εποχή που μελοποιήθηκαν, καθώς και η θέση τους στις ακολουθίες του εκκλησιαστικού νυχθημέρου. Τα κείμενα υπογράφει ο Ιερομόναχος Φιλόθεος Γαρίτσης, που είχε και τη γενικότερη επιμέλεια της έκδοσης. Το ένθετο πλαισιώνουν οι θαυμάσιες φωτογραφίες των Gunther Stockinger και Reinhard Strippelmann που αποτυπώνουν σκηνές από την καθημερινή ζωή της Αθωνικής Πολιτείας. Η ηχογράφηση έγινε στην Αίθουσα Φίλων της Μουσικής, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, με τα υπερσύγχρονα μέσα που διαθέτει το στούντιο του Μεγάρου. Παρ’ όλ’ αυτά, θα περιμέναμε κάποιες περισσότερες πληροφορίες για τον πατέρα Πρόδρομο, καθώς και μια φωτογραφία του. Ίσως όμως μια προβολή τέτοιου τύπου να μην ήταν μέσα στις επιδιώξεις του… Στο δίσκο αυτό πάντως, το πολύ καλό ηχητικό αποτέλεσμα ευτύχισε να συνοδευτεί με την τεκμηρίωση που του αξίζει, ενώ η άρτια αισθητική του εξώφυλλου προσθέτει στη σοβαρότητα του εγχειρήματος. Μια έκδοση αντάξια της βυζαντινής μουσικής παράδοσης, που τόσο συχνά ταλαιπωρείται ηχητικά και αισθητικά…