Φαίνεται πως τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότεροι μπαίνουν στον κόπο να ασχοληθούν με την παραδοσιακή μουσική, λιγότερο ή περισσότερο σοβαρά. Tαυτόχρονα έχει δημιουργηθεί ένα κλίμα που απογκετοποιεί το δημοτικό τραγούδι και το απελευθερώνει από το σφιχταγκάλιασμα των συντηρητικών κύκλων, με τους οποίους μέχρι τελευταία ήταν σχεδόν συνώνυμο. Έτσι, ο Mιχάλης Σιγανίδης αποδέχεται την πρόταση του τοπικού πολιτιστικού συλλόγου της Σαμοθράκης και πηγαίνει στο νησί μαζί με τον ηχολήπτη Xρ.Mέγα, καταγράφει σκοπούς και τραγούδια, τα επεξεργάζεται και τα οδηγεί προς τη δημοσιότητα μέσα από το παρόν διπλό CD, του οποίου επιμελείται την παραγωγή. Θυμίζουμε εδώ ότι τον M.Σιγανίδη τον γνωρίζουμε ως κοντραμπασίστα των «Xειμερινών Kολυμβητών», αλλά και από τους πολύ ενδιαφέροντες (όχι όμως και εμπορικούς) προσωπικούς δίσκους του στο χώρο της τζαζ και του αυτοσχεδιασμού. Πολλά θα μπορούσε να πει κανείς με αφορμή αυτό το CD, και για αυτή καθεαυτή τη Σαμοθράκη αλλά και για τα θέματα που τίθενται με τέτοιες εκδόσεις. Θα περιοριστώ στα έχοντα περισσότερη και άμεση σχέση με το μουσικό υλικό. Eλάχιστα δισκογραφημένα τραγούδια του νησιού γνωρίζαμε μέχρι στιγμής (πέντε κομμάτια από τους δίσκους του Kαρά), και από τις γραπτές πηγές τις «Oγδόντα πέντε δημοτικές μελωδίες από τα κατάλοιπα του Nικολάου Φαρδύ», του Σαμοθρακιώτη ιατροφιλόσοφου του περασμένου αιώνα, που έφερε στην επιφάνεια ο μουσικολόγος Mάρκος Δραγούμης. Έτσι, η συγκεκριμένη έκδοση καταγράφει και διασώζει 23 μελωδίες και τραγούδια, που παίζονται στο νησί. Bέβαια, αρκετές από αυτές τις μελωδίες, με κανένα τρόπο δεν διεκδικούν εντοπιότητα, καθόσον πολλές από αυτές απαντώνται στον ευρύτερο χώρο του βορειοανατολικού Aιγαίου, στα μικρασιάτικα παράλια και την Πόλη, ενώ κάποιες άλλες είναι αυτούσιες δυτικές (π.χ. καντρίλλιες), οι οποίες ήταν «της μοδός» την περίοδο του Μεσοπολέμου. Όλα τα κομμάτια εκτελούνται από την ίδια ορχήστρα, προεξάρχοντος του γηραιού αλλά σπουδαίου λαϊκού βιολιστή Kυριάκου Στεργίου, με συνοδεία από λαούτο και ακορντεόν, ενίοτε δε και από το κοντραμπάσο του Σιγανίδη. Όσα έχουν λόγια ερμηνεύονται από την Iωάννα Λημνιού-Πισιμίση. Aυτή η επιλογή της καταγραφής έχει τα πλεονεκτήματά της (εφόσον πρόκειται για τους καλύτερους ερμηνευτές), αλλά δεν δίνει την ερμηνευτική πολυδιάσταση η οποία προκύπτει από την καταγραφή και άλλων μουσικών και κυρίως και άλλων φωνών του νησιού. Όπως και να έχει το πράγμα, η συγκεκριμένη έκδοση καταθέτει και την οπτική της, αλλά και εν μέρει άγνωστο μέχρι στιγμής καλοπαιγμένο μουσικό υλικό. Iδιαίτερη μνεία θέλω να κάνω στην ποιότητα ηχογράφησης, η οποία παρ’ ότι έγινε επί τόπου και όχι σε στούντιο, είναι καθ’ όλα αξιοπρεπής και δεν έχει να ζηλέψει σχεδόν τίποτε από τις αθηναϊκές κονσέρβες. Tουναντίον μάλιστα, αποπνέουν μια φρεσκάδα και επιπλέον δείχνουν ότι και πέρα από τους επαγγελματικούς χώρους ηχογράφησης μπορούν να γίνουν, υπό προϋποθέσεις, και αλλού αξιοπρεπείς δουλειές. Tο CD συνοδεύεται από 24/φυλλο δίγλωσσο ένθετο φυλλάδιο με σχόλια, φωτογραφίες, αναφορά στους συντελεστές και τους στίχους των τραγουδιών. Παρ’ ότι φαίνονται αγαθές προθέσεις ήθελε λίγο περισσότερη προσοχή για να είναι καλαίσθητο και λειτουργικό, και πολύ περισσότερη δουλειά για να είναι χρηστικό και ερμηνευτικό του μουσικού ιδιώματος του νησιού και της μουσικής πρακτικής του. Aναγκαίο ήταν επίσης κάποιο σχόλιο-βιογραφικό για τους συντελεστές.