ουκρανία

Δεν προτίθεται προς το παρόν η Κομισιόν να αλλάξει το σύστημα θεωρήσεων διαβατηρίων (visa) σε ό,τι αφορά τις ελεύσεις από Ρωσία και Ουκρανία, τόνισε η Ελληνίδα επίτροπος Μαρία Δαμανάκη σε συνέντευξη Τύπου με αφορμή τη διάσκεψη-ημερίδα για τον θαλάσσιο και παράκτιο τουρισμό που διοργάνωσε το υπουργείο Τουρισμού, επ' ευκαιρία της ελληνικής προεδρίας.

Οξύνεται επικίνδυνα το κλίμα στην ανατολική Ουκρανία με αντίπαλες διαδηλώσεις εν όψει του δημοψηφίσματος της επόμενης Κυριακής για την προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία. Φιλορώσοι επιτέθηκαν και ξυλοκόπησαν άγρια Ουκρανούς διαδηλωτές την Κυριακή στη Σεβαστούπολη, την ώρα που στο διπλωματικό πεδίο Μέρκελ και Κάμερον επαναλάμβαναν σε επικοινωνία με τον Πούτιν πως το δημοψήφισμα είναι παράνομο για να εισπράξουν στην άλλη άκρη της τηλεφωνικής γραμμής πως οι κινήσεις των «νόμιμων αρχών της Κριμαίας είναι συμβατές με το Διεθνές Δίκαιο»...

Ο Αρσένι Γιατσένιουκ, μεταβατικός πρωθυπουργός στην Ουκρανία, σκοπεύει να πάει στην Ουάσινγκτον με φόντο το αδιέξοδο στην Κριμαία -η οποία οδεύει προς απόσχιση και προσάρτηση στη Ρωσία. Ο Λευκός Οίκος επιβεβαίωσε πως η συνάντηση θα γίνει αυτήν την εβδομάδα, ενώ η Βουλή της Κριμαίας προαναγγέλει άμεση «επιστροφή στη μητέρα πατρίδα Ρωσία».

Ενώ η κρίση στην Ουκρανία συνεχίζεται, οι ΗΠΑ ασκούν πιέσεις στη Ρωσία, προειδοποιώντας ότι πιθανές κινήσεις προσάρτησης της Κριμαίας θα κλείσει την πόρτα στη διπλωματία. Με οικονομικές κυρώσεις μεγάλης εμβέλειας από τη Δύση προειδοποιεί η Βρετανία. Συνομιλίες με ξένους ηγέτες -ανάμεσά τους και ηγέτες χωρών της Βαλτικής- είχε ο Μπαράκ Ομπάμα.

Φανατικοί εθνικιστές κατευθύνουν την προσωρινή κυβέρνηση της Ουκρανίας, δήλωσε το Σάββατο ο επικεφαλής της ρωσικής διπλωματίας, Σεργκέι Λαβρόφ, αρνούμενος για μια ακόμα φορά οποιαδήποτε εμπλοκή του Κρεμλίνου στην υποθεση της Κριμαίας. O ίδιος πάντως δηλώνει ότι η Μόσχα είναι ανοικτή σε ειλικρινή διάλογο με τη διεθνή κοινότητα για να βγει η Ουκρανία από την κρίση.

Κίνδυνο «εθνικών διωγμών» εις βάρος Ρώσων και ρωσόφωνων στην Κριμαία και την ανατολική Ουκρανία επικαλείται πλέον το Κρεμλίνο ως βάση των κινήσεών του στη γεωπολιτική σκακιέρα. «Η Ρωσία δεν μπορεί να αγνοήσει τις εκκλήσεις για βοήθεια» ισχυρίζεται ο Πούτιν σε νέα τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ομπάμα. «Μας κάνουν να γελάμε» λέει ο εκπρόσωπός του για τις εκκλήσεις διαλόγου με το Κίεβο. Και ο Σεργκέι Λαβρόφ προειδοποιεί τις ΗΠΑ: «Οι κυρώσεις θα γυρίσουν μπούμπερανγκ»...

Εν μέσω του διπλωματικού «πολέμου» Ρωσίας-Δύσης για τις κινήσεις προσάρτησης της Κριμαίας, ο Βλαντιμίρ Πούτιν βγάζει το «χαρτί» της Gazprom «δείχνοντας» επανάληψη της κρίσης του 2009 που είχε επηρεάσει την ενεργειακή τροφοδοσία της Ευρώπης. Ο επικεφαλής του ρωσικού ενεργειακού κολοσσού Αλεξέι Μίλερ προειδοποιεί με διακοπή των παραδόσεων φυσικού αερίου στην Ουκρανία εξαιτίας ανείσπρακτων οφειλών ύψους 1,89 δισ. δολαρίων.

Οι στρατιωτικοί παρατηρητές του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ) δεν κατάφεραν ούτε την Παρασκευή να περάσουν στην Κριμαία, όπως είχε συμβεί και την Πέμπτη. «Δεν έχουν λάβει επίσημη πρόσκληση» λέει για τους παρατηρητές η Ρωσία. Εν τω μεταξύ, οι υπουργοί Εξωτερικών 12 κρατών της κεντρικής και της βόρειας Ευρώπης τάχθηκαν υπέρ της αποστολής το συντομότερο δυνατό μιας ομάδας παρατηρητών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Ουκρανία.

Παράσταση διαμαρτυρίας πραγματοποίησε το ΚΚΕ στη πρεσβεία της Ουκρανίας στην Αθήνα. Η αντιπροσωπεία του ΚΚΕ με επικεφαλής τον Γιώργο Τούσσα, μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ και ευρωβουλευτή, εξέφρασε «την αγανάκτηση του κόμματος για τις εξελίξεις στην Ουκρανία, για τις καταστροφές γραφείων του Κομμουνιστικού Κόμματος Ουκρανίας και για τις δημόσιες επιθέσεις κατά κομμουνιστών».

Η Ουκρανία αποφάσισε να αγωνιστεί στους Χειμερινούς Παραολυμπιακούς Αγώνες στο Σότσι, παρά τις στρατιωτικές κινήσεις της Ρωσίας στην Κριμαία. Η Επιτροπή Παραολυμπιακών Αγώνων της Ουκρανίας ανακοίνωσε ότι οι αθλητές της θα παραμείνουν, αλλά θα φύγουν εάν υπάρξει κλιμάκωση της κατάστασης. Την ώρα που πολλές ξένες αντιπροσωπείες αποσύρονται από την τελετή έναρξης, ο Πούτιν δηλώνει ότι δεν θα πρέπει η πολιτική και οι διεθνείς υποθέσεις να επηρεάσουν την αθλητική γιορτή, χαρακτηρίζοντας ενδεχόμενο μποϊκοτάζ ως «το αποκορύφωμα του κυνισμού».

Οι εξελίξεις στην Ουκρανία απαιτούν τέτοια δημοσιογραφική κάλυψη στη Ρωσία που μια γνωστή ρωσική ταμπλόιντ εφημερίδα έβαλε τέλος (προσωρινά ενδεχομένως) στην παραδοσιακή τόπλες φωτογραφία της σελίδας 3. Για την ιστορία, η «Tvoy Den» θυμίζει αρκετά τη βρετανική Τhe Sun, πρωτοπόρο στο ζήτημα της σελίδας 3... 

Διαμετρικά αντίθετες παραμένουν οι θέσεις μεταξύ Ουάσινγκτον και Βρυξελλών από τη μία πλευρά και Μόσχας από την άλλη για την κρίση στην Κριμαία, ενώ ο διπλωματικός πόλεμος μαίνεται: «Δεν μπορούμε να αγνοήσουμε τις εκκλήσεις ρωσόφωνων για βοήθεια» λέει ο Πούτιν στον Ομπάμα, «παράνομη» η Ρωσία και το δημοψήφισμα επιμένει ο Λευκός Οίκος. Πρώτη γεύση κυρώσεων στη Μόσχα από την ΕΕ, με τη Γαλλία να διαμηνύει πως οι τόνοι θα ανέβουν εάν δεν υπάρξουν αποτελέσματα. «Ευπρόσδεκτη η Κριμαία» λέει η ρωσική Βουλή, καταδικάζουν ως παράνομο το δημοψήφισμα χώρες της ΕΕ.

Την «αλληλεγγύη» του προς τον Βλαντιμίρ Πούτιν εκφράζει ο Σύρος πρόεδρος Μπασάρ αλ-Άσαντ, το καθεστώς του οποίου δέχεται διπλωματική κάλυψη και οπλισμό από τη Μόσχα στον πόλεμο εναντίον των αντικαθεστωτικών. Σε τηλεγράφημα προς τον Ρώσο πρόεδρο, ο Άσαντ χαιρετίζει τη «σοφή πολιτική ηγεσία» του Πούτιν και το «σεβασμό του στη διεθνή νομιμότητα που διέπει τις σχέσεις μεταξύ των λαών και των εθνών»...

Συντονισμένα καταδικάζουν Ηνωμένες Πολιτείες και Ευρωπαϊκή Ένωση τις ρωσικές κινήσεις προσάρτησης της Κριμαίας, προχωρώντας σε στοχευμένες κυρώσεις και προειδοποιώντας με περαιτέρω μέτρα εάν η Ρωσία επιμείνει. Παράνομο χαρακτήρισαν το δημοψήφισμα ο Μπαράκ Ομπάμα, καθώς και οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ που συνεδρίασαν εκτάκτως στις Βρυξέλλες, εγκαλώντας τη Ρωσία για παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου. «Έγκλημα κατά του κράτους οργανωμένο από τη Ρωσία» καταγγέλλει η μεταβατική ηγεσία στο Κίεβο...

Στη δίνη της μεγαλύτερης γεωπολιτικής κρίσης στην Ευρώπη από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου, η ΕΕ αναστέλλει τις διαπραγματεύσεις επί δύο συμφωνιών με τη Ρωσία και προειδοποιεί με πρόσθετες κλιμακωτές κυρώσεις -πάγωμα περιουσιακών στοιχείων και ταξιδιωτικές απαγορεύσεις, και σε επόμενη φάση οικονομικές κυρώσεις- εάν η κατάσταση δεν οδηγηθεί άμεσα σε αποκλιμάκωση. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες κατηγορούν τη Μόσχα για παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου στην Κριμαία και χαρακτηρίζουν παράνομο το δημοψήφισμα προσάρτησης.

Κάνοντας λόγο για τη μεγαλύτερη απειλή για την ευρωπαϊκή ασφάλεια από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Άντερς Φογκ Ράσμουσεν διαμηνύει εκ νέου προς το Κρεμλίνο πως η Συμμαχία στηρίζει την κυριαρχία και εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας. Με φόντο τις κινήσεις προσάρτησης της Κριμαίας, το ΝΑΤΟ καλεί τη Ρωσία να αποσύρει τις στρατιωτικές δυνάμεις στις βάσεις τους και να αποφύγει οποιαδήποτε περαιτέρω επέμβαση στο ουκρανικό έδαφος.

«Kανείς δεν μπορεί να διαχωρίσει την Ουκρανία από τη Ρωσία, αλλά ούτε και να επιτρέψει να τη μετατρέψει το Κρεμλίνο σε 'δορυφόρο' της». Με αυτά τα λόγια αποτύπωσε το πρόβλημα της κρίσης στην Κριμαία και στην ευρύτερη περιοχή ο 90χρονος πρώην υπουργός Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών Χένρι Κίσινγκερ σε βαρυσήμαντο άρθρο του στην Washington Post.

Την ώρα που ο ουκρανός μεταβατικός πρωθυπουργός Αρσένι Γιατσενιούκ κάλεσε από τη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ τη Ρωσία να αποσύρει τις δυνάμεις της από την Κριμαία και να ξεκινήσει συζητήσεις για μια ειρηνική λύση, χωρίς αποτέλεσμα έληξε και η δεύτερη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών των ΗΠΑ και της Ρωσίας, Τζον Κέρι και Σεργκέι Λαβρόφ, στη Ρώμη. Δεν υπάρχει συμφωνία για την Ουκρανία, αναφέρει το ρωσικο πρακτορείο ειδήσεων Interfax.

Να αποσύρει τις στρατιωτικές δυνάμεις από την Κριμαία και να ξεκινήσει άμεσα ο διάλογος για μια ειρηνική λύση καλεί τη Ρωσία ο ουκρανός μεταβατικός πρωθυπουργός, Αρσένι Γιατσενιούκ, σε συνέντευξη Τύπου μετά τη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες. Παρομοίασε τον επεκτατισμό της Ρωσίας με ένα νέο τείχος του Βερολίνου και κάλεσε τον Πούτιν να γκρεμίσει «το τείχος του εκφοβισμού». Ερωτηθείς αν η Ουκρανία θα απαντήσει στρατιωτικά στη Ρωσία είπε ότι«είμαστε έτοιμοι να προστατεύσουμε τη χώρα μας».

Τις πρώτες κυρώσεις κατά της Ρωσίας ανακοίνωσαν οι ΗΠΑ, την ώρα που η ένταση στην ανατολική Ουκρανία δεν έχει υποχωρήσει. Ο Μπαράκ Ομπάμα έδωσε εντολή για πάγωμα των περιουσιακών στοιχείων και ταξιδιωτική απαγόρευση στις ΗΠΑ όσων απειλούν την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας. Οι ΗΠΑ επιβάλουν, επίσης, περιορισμούς στη χορήγηση βίζας σε «αξιωματούχους και πολίτες» που εμπλέκονται στην αποσταθεροποίηση της Ουκρανίας.

Την ανάγκη η Ευρώπη να αποδείξει τον διαμεσολαβητικό της ρόλο στην ουκρανική κρίση υπογράμμισε από τις Βρυξέλλες ο πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς, προσερχόμενος στο έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για την κατάσταση στην Ουκρανία.

Την αλλαγή της ρωσικής νομοθεσίας με ευκολότερη παροχή υπηκοότητας σε όσους μιλούν ρώσικα και προέρχονται από περιοχές της πρώην ΕΣΣΔ προανήγγειλε ο ρώσος πρωθυπουργός Ντμίτρι Μεντβέντεφ. Η απόφαση έρχεται ενώ η κρίση στην ουκρανική Κριμαία έχει κορυφωθεί.

Η ένταση δεν έχει υποχωρήσει στην ανατολική Ουκρανία, την ώρα που η διπλωματία έχει πάρει φωτιά και Δύση και Ρωσία ανταλλάσσουν κατηγορίες. Μετά την αναγκαστική διακοπή της περιοδείας του απεσταλμένου του ΟΗΕ Ρόμπερτ Σέρι στην Κριμαία, διαδηλωτές και αντιδιαδηλωτές συγκρούστηκαν στο Ντονέτσκ ενώ στο Χάρκοβο η αστυνομία περιφρουρούσε την έδρα της τοπικής κυβέρνησης κατά τη διάρκεια φιλορωσικής διαδήλωσης.

Ζητώντας μεθόδους «πίεσης στη Ρωσία για αποκλιμάκωση» στην Κριμαία προσέρχονται οι «28» στη Σύνοδο Κορυφής, ενώ έχουν παγώσει τα περιουσιακά στοιχεία 18 ουκρανών αξιωματούχων -ανάμεσα τους, και του Β.Γιανουκόβιτς. Συνάντηση Κέρι-Λαβρόφ στη Ρώμη. «Επίθεση πληροφόρησης» των ΗΠΑ για τις «μυθοπλασίες του Πούτιν», νέα σύγκληση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.  Άμεσα το δημοψήφισμα στην Κριμαία με ερώτημα «Κιέβο ή Μόσχα», Ρωσία διάλεξε ήδη η τοπική Βουλή.

Στις Βρυξέλλες θα βρεθεί το πρωί της Πέμπτης ο πρωθυπουργός, Αντώνης Σαμαράς, ο οποίος θα πάρει μέρος στην έκτακτη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ για την Ουκρανία. Το απόγευμα θα μεταβεί στο Δουβλίνο προκειμένου να πάρει μέρος στη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος που θα αναδείξει τον υποψήφιό του για την θέση του προέδρου της Κομισιόν.