ερντογάν

Το πολιτικο-οικονομικό σκάνδαλο που απειλεί τον τούρκο πρωθυπουργό Ταγίπ Ερντογάν προέκυψε από μια πολυσχιδή έρευνα για διαφθορά, απάτη και ξέπλυμα χρημάτων, η οποία ξεκίνησε από την Εισαγγελία Κωνσταντινούπολης πριν από περισσότερο από ένα χρόνο. Η πρώτη πτυχή των ερευνών αφορά παράνομες πωλήσεις χρυσού από την Τουρκία προς το Ιράν, το οποίο τελεί υπό διεθνές εμπάργκο εξαιτίας του επίμαχου πυρηνικού προγράμματός του. Δύο άλλες έρευνες έχουν στόχο καταχρήσεις και παρατυπίες που διαπράχθηκαν στο πλαίσιο δημοσίων διαγωνισμών για ακίνητα.

Στο κλίμα έντασης, σύγχυσης και αοριστίας που επικρατεί στην Τουρκία με φόντο το σκάνδαλο διαφθοράς και τον «πόλεμο» Ερντογάν-δικτύου Γκιουλέν έρχεται να προστεθεί μία ανακοίνωση του Γενικού Επιτελείου, η οποία υπογραμμίζει μεν ότι οι Ένοπλες Δυνάμεις σε καμία περίπτωση δεν προτίθενται να εμπλακούν στις πολιτικές εξελίξεις, αλλά στην πραγματικότητα παρεμβαίνουν θίγοντας στην ανακοίνωση τις υποθέσεις «Εργκενεκόν» και «Βαριοπούλα».

Ενώ η Τουρκία συνεχίζει να κινείται στον αστερισμό του σκανδάλου με τις μίζες, η Hurriyet δημοσιεύει λίστα με τα ονόματα 41 προσώπων που, όπως υποστηρίζει, θα προσάγονταν στο δεύτερο κύμα της σχετικής έρευνας -η οποία «πάγωσε» λόγω της απομάκρυνσης του εισαγγελέα. Ανάμεσά τους βρίσκονται επιχειρηματίες και στελέχη κοντά στο περιβάλλον του Ερντογάν. Παράλληλα, το χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης και η ισοτιμία της τουρκικής λίρας συνεχίζουν την απότομη καθοδική τους πορεία.

Την παραίτησή τους υπέβαλαν την Παρασκευή τρεις βουλευτές του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) στη Τουρκία. Το μεσημέρι ανακοίνωσε την παραίτησή του ο βουλευτής και πρώην υπουργός Πολιτισμού Ερτουγρούλ Γκιουνάι, ενώ λίγες ώρες νωρίτερα είχαν εγκαταλείψει το αξίωμά τους οι βουλευτές Ερντάλ Καλκάν και Χαλούκ Όζνταλγκα.

Ούτε ο αναγκαστικός ανασχηματισμός, στον οποίο προχώρησε ο Ταγίπ Ερντογάν, φάνηκε να ηρεμεί την κοινή γνώμη στην Τουρκία. Την ώρα που ο τούρκος πρωθυπουργός ανασχημάτιζε την κυβέρνησή του, καρατομώντας περί τους δέκα υπουργούς, ανάμεσα τους και ο ισχυρότατος υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Εγκεμέν Μπαγίς, ανοίγει τώρα νέο μέτωπο στο θέμα της διαφθοράς, αυτή τη φορά με τους δικαστές.

Σχεδόν το μισό υπουργικό συμβούλιο άλλαξε ο Ταγίπ Ερντογάν σε μια προσπάθεια να αποκλιμακώσει την πολιτική ένταση με αφορμή το σκάνδαλο με τις μίζες. Είχαν προηγηθεί οι παραιτήσεις τριών υπουργών, η μία εκ των οποίων προκάλεσε πάταγο. Το σκάνδαλο έριξε και τον Εγκεμέν Μπαγίς, αρμόδιο για τις Ευρωπαϊκές Υποθέσεις. Ο Τύπος της χώρας γράφει ότι έρχεται και νέο κύμα συλλήψεων.

Ασφυκτική γίνεται η πίεση την οποία υφίσταται ο Ερντογάν εξαιτίας του σκανδάλου με τις μίζες στην Τουρκία και τη δικαστική έρευνα που έχει βάλει στο στόχαστρο υψηλά ιστάμενα στελέχη του κυβερνώντος κόμματος. Οι παραιτήσεις τριών υπουργών που εμπλέκονται όχι μόνο δεν κατάφεραν να αποκλιμακώσουν την κατάσταση, αλλά αντιθέτως επιδεινώνουν τα πράγματα για τον πρωθυπουργό με έναν από τους παραιτηθέντες να τον καλεί ανοικτά να αποχωρήσει από την ηγεσία της κυβέρνησης.

Την παραίτησή τους ανακοίνωσαν ο υπουργός Οικονομίας της Τουρκίας, Ζαφέρ Τσαγκλαγιάν, ο υπουργός Εσωτερικών Μουαμέρ Γκιουλέρ και ο υπουργός Περιβάλλοντος Ερντογάν Μπαϊρακτάρ μετά την εμπλοκή των γιων τους στο σκάνδαλο διαφθοράς που προκαλεί τριγμούς στην Ερντογάν. Σε διαφορετικό μήκος κύματος οι δηλώσεις τους: από στήριξη στον πρωθυπουργό έως προτροπή στον ίδιο να παραιτηθεί.

Η διαφθορά στην Τουρκία δεν θα συγκαλυφθεί, αλλά θα αντιμετωπιστεί από την ανεξάρτητη Δικαιοσύνη, υπογράμμισε ο πρόεδρος Αμπντουλάχ Γκιουλ σε μια προσπάθεια να αποφορτίσει την πολιτική ένταση στη χώρα. Ο ίδιος έκανε γνωστή την πρόθεση του πρωθυπουργού να προχωρήσει σε ανασχηματισμό της κυβέρνησης.

Φωτιά παίρνει η προσωπική βεντέτα του τούρκου πρωθυπουργού με τον ισλαμιστή κληρικό Φετουλάχ Γκιουλέν, με τον τελευταίο να μιλά για «ψεύτες» -εννοώνοτας, χωρίς να κατονομάζει, τον Ερντογάν- την ώρα που η πίεση στην κυβέρνηση εξαιτίας της έρευνας για διαφθορά κλιμακώνεται.

Κλιμακώνεται η σύγκρουση στην Τουρκία μεταξύ του Ταγίπ Ερντογάν και του ισλαμιστή ιεροκύρυκα Φετουλάχ Γκιουλέν. Η διαμάχη αυτή θα αποδυναμώσει τον τούρκο πρωθυπουργό, εκτιμά ο γερμανός ερευνητής Γκίντερ Ζόιφερτ.

Εξαπολύοντας μύδρους εναντίον όσων «επιβουλεύονται» την τουρκική κυβέρνηση με φόντο την έρευνα για την υπόθεση διαφθοράς που αγγίζει το κυβερνών κόμμα, ο πρωθυπουργός Ερντογάν δεν δίστασε να επιτεθεί και σε διπλωμάτες που κατά την άποψή του «εμπλέκονται σε προκλητικές δράσεις», μιλώντας ακόμη και για απελάσεις. Αν και δεν έγινε συγκεκριμένος, η αναφορά θεωρείται ότι στράφηκε εναντίον του αμερικανού πρέσβη, με τουρκικά ΜΜΕ να μιλούν για παρ' ολίγον ανοικτή κρίση με τις ΗΠΑ. Παράλληλα, το γενικότερο κλίμα στην Τουρκία τροφοδοτούν οι νέες συγκρούσεις διαδηλωτών και αστυνομίας στην Κωνστανινούπολη την Κυριακή.

Με δακρυγόνα και αντλίες νερού απάντησε η αστυνομία στους εκατοντάδες διαδηλωτές που κατέβηκαν στους δρόμους της Κωνσταντινούπολης την Κυριακή, ζητώντας την παραίτηση της κυβέρνησης Ερντογάν για τα γεγονότα που σχετίζονται με την έρευνα για τη διαφθορά. Ο Ερντογάν χαρακτήρισε την έρευνα «έργο σκοτεινών συμμαχιών» και απέπεμψε δεκάδες αξιωματικούς της αστυνομίας. Την παραίτησή του υπέβαλε ο υπουργός Εσωτερικών της χώρας.

Άλλους 25 αξιωματικούς της αστυνομίας απέπεμψαν την Κυριακή οι τουρκικές αρχές για την έρευνα διαφθοράς, την οποία ο τούρκος πρωθυπουργός έχει χαρακτηρίσει ως «βρώμικη επιχείρηση» κατά της κυβέρνησής του. Ένταση στις σχέσεις Τουρκίας - ΗΠΑ, καθώς ο Ερντογάν απειλεί πρεσβευτές με απελάσεις.

Με κατάρες απάντησε στον Ταγίπ Ερντογάν ο ισλαμιστής κληρικός Φετουλάχ Γκιουλέν, την ώρα που η Τουρκία συνταράσσεται από το σκάνδαλο διαφθοράς κρατικών λειτουργών. Ο τούρκος πρωθυπουργός, από την πλευρά του, στρέφει τώρα τα βέλη του κατά πρεσβευτών στην Άγκυρα, προειδοποιώντας με απελάσεις, ενώ η αστυνομία -παρά τις πρόσφατες καρατομήσεις- συνεχίζει τις συλλήψεις. Απειλές από Ερντογάν προς αμερικανό πρέσβη.

Σε άλλες 16 προφυλακίσεις προχώρησαν το Σάββατο οι αρχές της Τουρκίας, στο πλαίσιο της έρευνας για το σκάνδαλο διαφθοράς και δωροδοκίας κρατικών λειτουργών. Μεταξύ των προφυλακισθέντων είναι οι γιοι των υπουργών Οικονομίας και Εσωτερικών, καθώς και ο γενικός διευθυντής της τράπεζας Halkbank.

Μορφή χιονοστιβάδας λαμβάνουν οι εξελίξεις μετά το ξέσπασμα του σκανδάλου των δωροδοκιών, αλλά και τον υποφώσκοντα πόλεμο μεταξύ της κυβέρνησης Ερντογάν και του ισλαμικού τάγματος του Γκιουλέν που κρύβεται πίσω από τις αποκαλύψεις.

Από τον Πρόεδρο Αμπντουλάχ Γκιουλ θα γίνει δεκτός ο πρωθυπουργός Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ενώ η χώρα συγκλονίζεται από νέο σκάνδαλο διαφθοράς με την εμπλοκή κορυφαίων υπουργών. Σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων DHA, η εισαγγελία έστειλε στο υπουργείο Δικαιοσύνης αίτηση για την άρση της ασυλίας τεσσάρων υπουργών, δηλαδή των υπουργών Εσωτερικών, Οικονομίας, Περιβάλλοντος και Ευρωπαϊκών Υποθέσεων, Εγκεμέν Μπαγίς.

«Βρυχάται» ο Ταγίπ Ερντογάν καταγγέλλοντας «βρώμικη επιχείρηση» κατά της κυβέρνησής του και «πολιτικές συνωμοσίες» σχετικά με την εισαγγελική έρευνα για διαφθορά που έχει οδηγήσει στη σύλληψη δεκάδων ατόμων, περιλαμβανομένων των γιων υπουργών. Πέντε αστυνομικοί διευθυντές που επέβλεψαν τις εφόδους σε Κωνσταντινούπολη και Άγκυρα αποπέμφθηκαν για «κατάχρηση εξουσίας», ανακοίνωσε ο Ερντογάν, και όλα δείχνουν πως εξελίσσεται πλέον σε ανοιχτό «πόλεμο» η σύγκρουση με το ισχυρό κίνημα του Φετουλάχ Γκιουλέν.

Η τουρκική αστυνομία συνέλαβε τους γιους των υπουργών Εσωτερικών, Οικονομίας και Περιβάλλοντος της κυβέρνησης Ερντογάν, στο πλαίσιο έρευνας για ξέπλυμα μαύρου χρήματος, λαθρεμπόριο χρυσού και δωροδοκία δημόσιων λειτουργών. Η εισαγγελική έρευνα διεξήχθη υπό άκρα μυστικότητα χωρίς να έχει γνώση ο Ερντογάν. Οι εξελίξεις είναι πρωτοφανείς, προκαλούν πολιτικό σεισμό και καταδεικνύουν πως ο «πόλεμος» μεταξύ της κυβέρνησης Ερντογάν και του ισχυρού ισλαμικού κινήματος του Φετουλάχ Γκιουλέν δεν έχει πλέον επιστροφή.

Ο πρωθυπουργός της Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν κέρδισε τρεις εκλογικές αναμετρήσεις, άντεξε τις μαζικές κινητοποιήσεις και τις ταραχές του καλοκαιριού, καθυπόταξε τους στρατηγούς που αναμιγνύονταν στην πολιτική -για το πρακτορείο Reuters έχει αλλάξει την Τουρκία όσο λίγοι ηγέτες πριν από αυτόν την δεκαετία που βρίσκεται στην εξουσία. Όμως η ρήξη του με έναν αινιγματικό ισλαμιστή κήρυκα ο οποίος εδρεύει στις ΗΠΑ έρχεται να θέσει υπό αμφισβήτηση την παντοδυναμία του πριν τις κρίσιμες εκλογικές αναμετρήσεις του 2014.

Στις Βρυξέλλες, για συνομιλίες με τους Χέρμαν βαν Ρομπάι, Ζοζέ Μπαρόζο και Μάρτιν Σουλτς, θα βρίσκεται στις 21 Ιανουαρίου ο Ταγίπ Ερντογάν, ενώ στα τέλη του ίδιου μήνα (27-28 Ιανουαρίου) θα υποδεχθεί στην Τουρκία τον γάλλο πρόεδρο Φρανσουά Ολάντ. «Οι επισκέψεις αυτές θα αποτελέσουν ευκαιρία για να δοθεί μια νέα ώθηση, ένας νέος ενθουσιασμός, στις σχέσεις μας με την Ευρωπαϊκή Ένωση» είπε ο τούρκος πρωθυπουργός.

Για την Ελλάδα ο σεβασμό της εθνικής κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας όλων των κρατών της περιοχής των Βαλκανίων «είναι μια θεμελιώδης, αυτονόητη και απαράβατη θέση», απάντησε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Κ.Κούτρας, κληθείς να σχολιάσει τις νέες προκλητικές δηλώσεις του Ερντογάν. Πρόσθεσε δε με νόημα ότι και η Ελλάδα «θα μπορούσε, προφανώς, να κάνει πάρα πολλές ιστορικές αναφορές».

Δικαστική διαμάχη μεταξύ του Ταγίπ Ερντογάν και της φιλελεύθερης Taraf έχει ξεσπάσει με αφορμή αποκαλύψεις της εφημερίδας για απόφαση του τουρκικού Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας το 2004  για παρακολούθηση δίωξη του ισχυρού κινήματος του ιμάμη και στοχαστή Φετουλάχ Γκιουλέν, ο οποίος έχει έλθει πλέον σε ρήξη με τον Τούρκο πρωθυπουργό. Για «προδοσία» κατηγόρησε την εφημερίδα ο Ερντογάν λόγω αποκάλυψης «μυστικών του κράτους» και ζήτησε έρευνα. Δικαστικά προσφύγει και η Taraf εναντίον του Τούρκου πρωθυπουργού. Αντιδράσεις εντός και εκτός Τουρκίας.

Σάλο έχουν προκαλέσει οι δηλώσεις του πρωθυπουργού της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος σε ομιλία του στην Κεσάνη, κοντά στα ελληνοτουρκικά σύνορα, συμπεριέλαβε τη... Θεσσαλονίκη στην έννοια της Θράκης, όπως την αντιλαμβάνεται η Αγκυρα.