Μάθετε μια νέα γλώσσα, επιβραδύνει τη γήρανση του εγκεφάλου – Τι δείχνει νέα έρευνα

Η εκμάθηση μιας άλλης γλώσσας μπορεί να επιβραδύνει τη γήρανση του εγκεφάλου έως και 13 χρόνια, σύμφωνα με έρευνα.

«Με απλά λόγια, τα άτομα που μιλούσαν περισσότερες γλώσσες έτειναν να έχουν εγκεφάλους που φαίνονταν νεότεροι από ό,τι θα αναμενόταν για τη χρονολογική τους ηλικία»

Τα άτομα που μιλούν περισσότερες από μία γλώσσες φαίνεται να έχουν νεότερους εγκεφάλους, ενώ όσο περισσότερες γλώσσες μιλάει κανείς και όσο νωρίτερα αρχίσει να τις μιλάει, τόσο καλύτερα, σύμφωνα με τα ευρήματα μιας μελέτης που παρουσιάστηκε στο συνέδριο της Ομοσπονδίας Ευρωπαϊκών Νευροεπιστημονικών Εταιρειών στη Βαρκελώνη.

Η μελέτη, την οποία παρουσιάζει ο Guardian, διαπίστωσε ότι οι άνθρωποι που μιλούσαν δύο γλώσσες είχαν εγκέφαλο που φαινόταν περίπου έξι χρόνια νεότερος από εκείνους που μιλούσαν μόνο μία γλώσσα.

Οι άνθρωποι που μιλούσαν τρεις γλώσσες είχαν εγκέφαλο που φαινόταν περίπου επτά χρόνια νεότερος, ενώ για όσους μιλούσαν τέσσερις γλώσσες, ο εγκέφαλός τους φαινόταν περίπου 13 χρόνια νεότερος.

Ο εγκέφαλός μας αποτελείται από δισεκατομμύρια νευρικά κύτταρα που επικοινωνούν μεταξύ τους.

Ωστόσο, καθώς μεγαλώνουμε, η συνδεσιμότητα στον εγκέφαλό μας συχνά επιδεινώνεται, με αποτέλεσμα να μειώνονται η μνήμη και η ταχύτητα της σκέψης.

Γυναίκα ψάχνει σε λεξικό.

Σε τι διαφέρει η νέα έρευνα από παλαιότερες

Ενώ προηγούμενες έρευνες είχαν διαπιστώσει ότι τα άτομα από ευρωπαϊκές χώρες με υψηλότερο επίπεδο γλωσσικής επάρκειας έτειναν να γερνούν πιο αργά, η συγκεκριμένη μελέτη μέτρησε την επίδραση της ομιλίας ξένων γλωσσών στον εγκέφαλο του κάθε ατόμου.

Επιστήμονες από την Ισπανία, τη Χιλή, την Αργεντινή και το Δουβλίνο συνέκριναν άτομα που ζούσαν στη Χώρα των Βάσκων – η οποία χαρακτηρίζεται από υψηλά επίπεδα πολυγλωσσίας – και μιλούσαν ισπανικά, βασκικά, γαλλικά και/ή αγγλικά.

Για να μετρήσουν τη νευρολογική ηλικία, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν τη μαγνητοεγκεφαλογραφία για να μετρήσουν την εγκεφαλική δραστηριότητα 728 ατόμων διαφορετικών ηλικιών και επιπέδων γλωσσικών ικανοτήτων.

Στη συνέχεια, χρησιμοποίησαν Τεχνητή Νοημοσύνη για να επεξεργαστούν τα αποτελέσματα και να υπολογίσουν ένα φυσιολογικό επίπεδο εγκεφαλικής συνδεσιμότητας για κάθε συγκεκριμένη ηλικία.

Έπειτα, πραγματοποιήθηκαν σαρώσεις και συγκρίσεις σε μια δεύτερη, άσχετη ομάδα 144 ατόμων, η οποία περιελάμβανε ίσο αριθμό ατόμων που μιλούσαν μία, δύο, τρεις ή τέσσερις γλώσσες.

«Το φαινόμενο αυτό δεν σχετιζόταν μόνο με τον αριθμό των γλωσσών που μιλούσαν»

Η Δρ Λουτσία Αμορούσο, από το Βασκικό Κέντρο Γνωστικής Λειτουργίας, Εγκεφάλου και Γλώσσας στο Σαν Σεμπαστιάν, δήλωσε: «Με απλά λόγια, τα άτομα που μιλούσαν περισσότερες γλώσσες έτειναν να έχουν εγκεφάλους που φαίνονταν νεότεροι από ό,τι θα αναμενόταν για τη χρονολογική τους ηλικία.

Το φαινόμενο αυτό δεν σχετιζόταν μόνο με τον αριθμό των γλωσσών που μιλούσαν. Η υψηλότερη γλωσσική επάρκεια και η νωρίτερη εκμάθηση μιας δεύτερης γλώσσας συσχετίζονταν επίσης με πιο καθυστερημένη γήρανση του εγκεφάλου.

Αυτό υποδηλώνει ότι η πολυγλωσσική εμπειρία έχει σημασία ως κλίμακα: δεν πρόκειται απλώς για το αν κάποιος είναι δίγλωσσος ή όχι, αλλά για το βάθος και τη διάρκεια της γλωσσικής εμπειρίας».

Οι ερευνητές έλαβαν υπόψη παράγοντες όπως η ηλικία, το φύλο και το μορφωτικό επίπεδο των ατόμων, αλλά επισήμαναν ότι δεν μπορούσαν να αποκλείσουν την πιθανή επίδραση άλλων παραγόντων που ενδέχεται να επηρεάζουν τον εγκέφαλο, όπως ο τρόπος ζωής και η κοινωνική συμμετοχή.

Σχόλια καθηγητριών για τα ευρήματα της έρευνας

Απαντώντας σχετικά με τα ευρήματα, η καθηγήτρια Χριστίνα Δάλλα, νευροεπιστήμονας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, δήλωσε: «Αυτή η μελέτη υποδηλώνει ότι η εκμάθηση μιας δεύτερης, τρίτης ή τέταρτης γλώσσας θα μπορούσε να βοηθήσει τον εγκέφαλό μας να παραμείνει νεότερος για περισσότερο καιρό, και όσο νωρίτερα ξεκινήσουμε, τόσο καλύτερα.

Υπάρχουν πολλοί καλοί λόγοι για να μάθει κανείς μια άλλη γλώσσα σε οποιαδήποτε ηλικία – κοινωνικοί, πολιτισμικοί και για την υγεία του εγκεφάλου – γι’ αυτό πρέπει να υποστηρίζουμε την εκμάθηση γλωσσών στο σχολείο και καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής, ακόμα κι αν είναι δύσκολο».

Ωστόσο, η Έεφ Χόγκερβορστ, καθηγήτρια Βιολογικής Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Λάφμπορο, προέτρεψε σε προσοχή.

Αν και τα στοιχεία υποδηλώνουν ότι η πολυγλωσσία συνδέεται με μεγαλύτερη ανθεκτικότητα του εγκεφάλου, είπε, «ενδέχεται οι άνθρωποι που μιλούν πολλές γλώσσες να ακολουθούν επίσης πιο υγιεινό τρόπο ζωής και/ή να έχουν καλύτερη πρόσβαση σε άλλα προστατευτικά περιβάλλοντα και δραστηριότητες, όπως η ανάγνωση, η δια βίου μάθηση και η εκμάθηση μουσικών οργάνων».